T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/76
KARAR NO: 2022/263
DAVA: Patentten Doğan Haklara Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti,
Önlenmesi, Durdurulması
DAVA TARİHİ: 09/03/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/12/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin teknoloji ve tasarım geliştirmeleri sonucunda üretilen patentli, yenilikçi ve hareket özgürlüğü sağlayan özellikli ".... " markalı gözlükleri dünya çapında 45 ülkede satışa sunduğu ve her ülkede kendi kulvarında pazar lideri konumunda olduğunu, müvekkili şirketin patentlerini ve markalarını Türkiye'de TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, bu bağlamda TPMK nezdinde .... sayılar ile tescilli patentlerin müvekkili adına tescilli olduğunu, ancak hal böyle iken, davalı tarafın müvekkilinin patent hakkına ihlal oluşturan ürünleri izinsiz olarak sattığını, dağıttığını, başka bir şekilde ticaret alanına çıkardığını ya da bu amaçlar için ithal etmekte ve/veya ticari amaçla elde bulundurduğunu, dolayısıyla davalı tarafın müvekkilinin patent hakkına tecavüz oluşturduğunu iddia ederek, öncelikle davalı adresinde bilirkişi incelemesi yapılarak müvekkili şirketin patent haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylem gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespit edilmesini, davanın esasına ilişkin ise, davalı eylemlerinin müvekkili adına tescilli patent belgelerine yönelik tecavüz ve haksız rekabet teşkil edip etmediğinin tespitini, önlenmesini ve durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı ... cevap dilekçesi ile, davacı tarafça davaya konu edilen ürünlerin kendisi tarafından üretilen ürünler olmadığını, fatura karşılığında başka bir firmadan satın alındığını, ürünlerin üretiminin ..... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılmış olduğunu, davanın bu firmaya ihbar edilmesini de talep ettiğini, söz konusu ürünün pek çok örneğinin de farklı markalarla piyasada satıldığını, söz konusu ürünün farklı marklar ile ülke genelinde satıldığını, kendisi tarafından bu ürünlerin bu sebeple satın alındığını, aksinin kabulü halinde davacı tarafın ülkedeki tüm gözlük satıcılarına karşı dava açarak ürünleri toplatmasının gerekeceğini, davacının işbu davayı açmakta kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilince verilen ihbar dilekçesi üzerine dava dilekçesi, ihbar dilekçesi ve duruşma günü .... Medikal San.ve Dış Tic.Ltd.Şti.'ye ihbar edilmiş, ancak .... San.ve Dış Tic.Ltd.Şirketi tarafından davaya ilişkin herhangi bir cevap verilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı eylemlerinin davacının patentten doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, önlenmesi ve durdurulması taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, .... tescil numaralı patent belgesinin .... tescil numaralı patent belgesinin 21/03/2018 tarihinden itibaren ve .... tescil numaralı patent belgesinin 08/05/2014 tarihinden itibaren 20 yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Dava, patent tescil başvurusundan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesi ile durdurulmasına ilişkindir. SMK'nın 141. Maddesinde patent hakkına tecavüz eden fiiller belirtilmiştir. Yine SMK 'nın 141/3 maddesi uyarınca patent başvurusunun veya faydalı model başvurusunun 97 nci maddeye göre yayımlandığı tarihten itibaren, patent başvurusu veya faydalı model başvurusu sahibi, buluşa vaki tecavüzlerden dolayı dava açmaya yetkilidir. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa, yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.
Davacının delil tespiti talebi üzerine dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi tarafından hazırlanan raporda sonuç olarak, 01.04.2021 tarihinde tespiti yapılan gözlük saplarının yukarıda açıklanan
gerekçeler nedeniyle .... nolu patentte tanımlı koruma
kapsamının içinde olduğu,
01.04.2021 tarihinde tespiti yapılan gözlük saplarının yukarıda açıklanan
gerekçeler nedeniyle ... nolu patentte tanımlı koruma
kapsamının içinde olma ihtimalinin yüksek olduğu belirtilmiştir.
Dosya kapsamında henüz davalı savunması alınmadan tedbire ilişkin alınan bilirkişi raporuna itiraz edilmiş olduğundan, dosya kapsamı deliller, önceki bilirkişi raporu ve dosyada mevcut ürün numunesi incelenmek suretiyle davalının davacı patent hakkına tecavüzü veya haksız rekabetinin olup olmadığı ve ne şekilde giderileceğine ilişkin rapor tanzimi için dosya mahkememizce resen seçilen bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 11/04/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak,
dava dosyasında davalı ürünü olarak yer alan gözlüğün, ... nolu “...” buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu bağımsız isteminin koruma
kapsamında olduğu bu nedenle söz konusu gözlüğün .... nolu patent
belgesinin koruma kapsamında kaldığı,
dava dosyasında davalı ürünü olarak yer alan gözlüğün, .... nolu “....” buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu bağımsız isteminin koruma
kapsamında olduğu bu nedenle söz konusu gözlüğün ..... nolu patent
belgesinin koruma kapsamında kaldığı,
dava dosyasında davalı ürünü olarak yer alan gözlüğün, .... nolu
“....” buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu bağımsız isteminin
koruma kapsamında olduğu bu nedenle söz konusu gözlüğün .... nolu
patent belgesinin koruma kapsamında kaldığı belirtilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine, davalı vekilinin itirazlarını karşılar ve özellikle heyette sektör bilirkişisi de bulunduğu gözetilerek dayanak patentlerin özellikleri, davalının üretici değil satıcı olması değerlendirilerek davalının söz konusu ürünlerin tamamen veya kısmen taklit suretiyle meydana getirildiğinin, yani davacının patent koruması altında olduğunu bilmesinin mümkün olup olmadığı hususlarını değerlendirir ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından hazırlanan 05/10/2022 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, üretilmiş olan gözlüklerin malzeme yapısının ve/veya iki parçalı yapısının
değiştirilmeden patent koruma kapsamı dışına çıkması mümkün olmadığı, satıcı tarafından, üretici veya distribütör firmalardan kendi markaları adı altında aldığı
ürünlerin alım satımları hususunda her ürünün tamamen veya kısmen taklit veya
patentlerin özellikleri ve patent koruması altında olduğunu bilemeyecekleri belirtilmiştir.
SMK'nun 141. maddesinde patent veya faydalı model hakkına tecavüz sayılan fiiller "a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek. b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak. c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak. ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek. d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
" olarak sayılmıştır.
Olayımızda davalı belirli kurallar çerçevesinde dava konusu gözlük ürününü üretici veya ithalatçı firmalardan satın alıp perakende olarak satışını yapmaktadır. Aralarında sektör bilirkişisininde bulunduğu bilirkişi raporunda her ne kadar davalı tarafça satılan gözlük ürününün davacı patentine ait istemleri taşıdığı tespit edilmiş ise de, üretilmiş olan gözlüklerin malzeme yapısının ve/veya iki parçalı yapısının
değiştirilmeden patent koruma kapsamı dışına çıkması mümkün olmadığı, satıcı tarafından, üretici veya distribütör firmalardan kendi markaları adı altında aldığı
ürünlerin alım satımları hususunda her ürünün tamamen veya kısmen taklit veya
patentlerin özellikleri ve patent koruması altında olduğunu bilemeyecekleri belirtilmiştir. Buna göre, SMK'nun 141/1-b bendi kapsamında " Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği" şeklindeki koşulun gerçekleşmediği sonuç ve kanaatine varılarak, davacının patent haklarına tecavüze ilişkin talep yönünden dava reddedilmiştir.
Davacı, aynı zamanda haksız rekabete de dayanmış ise de, Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin .... E, .... Karar sayılı, 14.03.2022 Tarihli kararında; "... markaların(patentlerin) kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mülga 556 sayılı Marka KHK) hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, Dairenin bu konudaki eski içtihatlarını sürdürme imkanı kalmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince, davacının tescilli markasının benzerinin, tescil kapsamındaki ilaç emtiasında kullanılması şeklindeki davalı eyleminin TTK’nın 55/1-a-4.maddesi uyarınca aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin gerekçesi yerinde görülmediğinden, hükmün bu kısım yönünden temyiz eden davalı yararına bozulması..." şeklindeki gerekçe ile açıklandığı üzere; somut uyuşmazlıkta, davacının haksız rekabet iddiasının patent hakkına dayandığı, bu durumda TTK 55/1-a-4 maddesi gereğince aynı zamanda haksız rekabetin oluştuğundan söz edilemeyeceği kanaatine varılmakla haksız rekabet isteminin de reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL ilam harcından, 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile, 21,40 TL bakiye karar harcının, davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 18,00 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan avansın yatırana iadesine,
7-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.13/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır