T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/106
KARAR NO: 2021/124
DAVA: Faydalı Model Belgelerinin Hükümsüzlüğü, Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 20/03/2020
KARAR TARİHİ: 08/06/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/06/2021
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı tarafından müvekkili şirket aleyhine Bakırköy ....... Noterliği'nden ihtarname gönderilerek, ....... ve ...... sayılı endüstriyel tasarım tescil belgeleri ile bu tasarımlara konu ürünler için almış olduğu ...... ve ...... numaralı faydalı model tescil belgelerinden doğan haklarının ihlal edildiğini, bu ihlalin durdurulması ile davalının maddi ve manevi zararına ilişkin olarak 100.000,00 TL'nin, vekilinin hesabına gönderilmesi konusunda ihtarda bulunduklarını, ancak davalı adına tescilli ....... ve ...... sayılı endüstriyel tasarımların ve yine davalı adına tescilli ....... ve ....... sayılı faydalı model belgesinin yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığını, davalı adına tescilli tasarımların ve faydalı model belgelerinin söz konusu ürünlerin ve faydalı model belgesine konu özelliklerin uzun yıllardır yerli ve yabancı firmalar tarafından kullanılan ve kamuya mal olmuş ürünler olduğunu ve müvekkili tarafından üretilen ürünlerin, davacı adına tescilli tasarım ve faydalı model belgelerinin koruma kapsamında olmadığı ve tecavüz teşkil etmediğini iddia ederek, davalı adına tescilli olan ..... ve ...... sayılı endüstriyel tasarım belgesi ile ...... ve ...... numaralı faydalı model tescil belgelerinin hükümsüzlüğünü, sicilden terkinini, ve yine davalı adına tescilli ...... ve ...... sayılı endüstriyel tasarım belgesi ile ....... ve ..,.... numaralı faydalı model belgelerindeki ürünlerin müvekkilinin ürününe benzemediğinin ve tecavüz teşkil etmediğinin tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının müvekkilinin 4 adet farklı tasarımını bir İngiliz tasarımına benzediğini iddia ettiğini, müvekkilinin hükümsüzlüğü talep edilen ...... ve ....... tescil nolu tasarımlarının yeni ve ayırt edici niteliği haiz olduğunu, dava konusu ..... ve ....... tescil nolu tasarımın ingiliz tasarımı ile müvekkilinin tasarımının tek benzer yanının ,her ikisinin de iki bölmeli ürün olduğunu, bunun haricinde bir bütün olarak benzemediğini, İngiliz tasarımından tamamen farklı olduğunu, davacının bu yöndeki iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin ...... ve ....... tescil numaralı faydalı model belgesinin davacı tarafça hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri sürdüğü delillerin ikisinin de teknik bilgi ihtiva etmeyen, sadece görsellik ihtiva eden tasarımlar olduğunu, bu bahisle davacının müvekkilinin tescilli tasarım ve faydalı modellerine yönelik iddialarının tümüyle asılsız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı adına tescilli ..... ve ...... sayılı endüstriyel tasarım belgeleri ile ..... ve ...... numaralı faydalı model tescil belgelerinin hükümsüzlüğü, sicilden terkini ve yine davalı adına tescilli ....... ve ...... sayılı endüstriyel tasarım belgesi ile .... ve ..... numaralı faydalı model belgelerindeki ürünlerin müvekkilinin ürününe benzemediğinin ve tecavüz teşkil etmediğinin tespiti taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
6769 Sayılı SMK'nın kanunun geçici birinci maddesi uyarınca faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür. Buna göre dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne ilişkin eldeki bu davanın başvuru tarihinde yürürlükte bulunan 551 Sayılı KHK'ya göre değerlendirilmesi gerekir. 551 Sayılı KHK'nın 165 maddesinde hükümsüzlük nedenleri belirtilmiştir. Buna göre faydalı model belgesi konusunun bu KHK'nın 154, 155 ve 156 maddelerinde belirtilen hükümlere aykırılığı tespit edilmiş ise veya faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda ki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlilikte açık ve tam olarak tanımlandığı ispat edilmiş ise hükümsüzlüğüne karar verilir. Aynı KHKnın 156 maddesi uyarınca faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce. Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak ve bir başka yol ile açıklanmış veya kullanılmış ise yeni değildir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 09/12/2020 havale tarihli raporlarında sonuç olarak, ....... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 03.10.2016 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığını, ...... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 04.10.2016 başvuru tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğunu, ...... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 04.10.2016 başvuru tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davacı tarafa ait ..... numaralı tasarım tescili ile davacı tarafa ait ...... numaralı tasarım tescili arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ..... numaralı tasarım tescili ile davacı tarafa ait ....... numaralı tasarım tescili arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarını, davacı tarafa ait dosyaya biraz ürününün davalıya ...... nolu faydalı model belgesindeki tek ana isteminde yer alan tüm unsurlar tamamıyla mevcut olmadığı, dolayısıyla belgenin koruma kapsamında kalmadığı, hükümsüzlüğü talep edilen ....... nolu faydalı model belgesinin hiçbir isteminin (İstem 1-3) başvuru tarihi itibarıyla yenilik içermediğinin ispatlanamadığı, hükümsüzlüğü talep edilen ...... nolu faydalı model belgesinin, buluşun uygulamaya koyulabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlamamış olduğu için SMK 138. maddesi gereği hükümsüzlük halinin oluştuğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları nedeniyle, önceki bilirkişiye heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 04/03/2021 havale tarihli ek raporlarında sonuç olarak, kök raporlarında yer alan tasarım ve faydalı model yönünden yapılan teknik değerlendirmeler ve buna bağlı görüşlerinde bir değişiklik olmadığı belirtilmiştir.
Dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı adına tescilli ....... tescil nolu tasarım ve ...... nolu tasarım tescilinin tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olmadıkları anlaşılmakla, hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Yine davalı adına tescilli ..... tescil nolu faydalı model belgesinin buluşun uygulamaya koyulabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlamamış olması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Dava konusu ....... nolu faydalı model belgesinin istemlerinin (İstem 1-3) başvuru tarihi itibarıyla yenilik içerdiği, sair hükümsüzlük sebeplerinin mevcut olmadığı anlaşılmakla, bu faydalı modelin hükümsüzlüğüne ilişkin talep reddedilmiştir.
Dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporuna göre; Davacı tarafından üretilen ürünlerin davalı adına tescilli ...... nolu tasarım, ..... nolu tasarım tescil belgesi ile ....... ve ..... tescil nolu faydalı model koruma kapsamında olmadığı, farklı olduğu ve tecavüz teşkil etmediği anlaşılmakla, bu yöndeki davacı talebinin de kabulü gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalı adına tescilli ....... tescil nolu tasarım ve ....... nolu tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, yine davalı adına tescilli ....... tescil nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
a-Davacı tarafından üretilen ürünlerin davalı adına tescilli ...... nolu tasarım, ...... nolu tasarım tescil belgesi ile ..... ve ....... tescil nolu faydalı model koruma kapsamında olmadığının, tecavüz teşkil etmediğinin tespitine,
b-Davacının davalı adına tescilli .... tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne dair talebi yönünden davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 59,30 TL ilam harcından, 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 4,90 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davanın kısmen reddi sebebiyle, karar tarihinde yürürlüktü bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru ve 54,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 108,80 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 202,50 TL tebligat-tezkere ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.202,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 2.401,87 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 72,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 18,00 TL'sinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
8-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
9-Karar kesinletiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır