T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/201
KARAR NO: 2019/103
DAVA: Marka-Maddi Manevi Tazminat
KARŞI DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 29/11/2016
KARŞI DAVA TARİHİ: 29/12/2016
KARAR TARİHİ: 21/03/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/04/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Müvekkil tekstil sektöründe "...." markası adı altında bayan konfeksiyon üreticisi olarak faaliyet gösterdiğini, davaya konu TPMK nezdinde .... numarasıyla tescilli çoklu endüstriyel tasarımların tasarım hakkı sahibi .... olup ile müvekkili arasında yapılan 10.05.2014 tarihli İnhisari Lisans Sözleşmesi gereğince söz konusu tasarımın sahibi olduğunu, davalı ise davaya konu tasarımın benzerlerini ".... Tekstil" markası altında toptan üretimini yaptığını ve söz konusu benzer ürünleri hem kendisine ait mağazalarda hem de www....com adlı internet sitesi üzerinden toptan satışını gerçekleştirmekle müvekkilin tasarım hakkını ihlal ettiğini iddia ederek, belirsiz alacak davası hükümlerine göre tazminat miktarı tam ve kesin olarak tespit edildiğinde talep haklarını saklı tutarak şimdilik, 1.000 TL maddi tazminatın ve 20.000 TL manevi tazminatın 18.01.2015 tespit tarihinden işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, davacı vekili bilahare 22/01/2019 tarihli dilekçesi ile, maddi tazminat talebini 50.000,00 TL olarak arttırmıştır.
CEVAP ; Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, müvekkili ile davacının aynı ürünleri üretmediğini, davacının tesettür kıyafetleri tasarladığını, müvekilinin ise abiye türü bayan tekstil ürünleri ürettiğini, şirketlerin müşterif portföylerinin farklı olduğunu, bu nedenle müvekkilinin davacı yana ait ürünleri pazarlamasıın mümkün olmadığını, davaya konu kıyafetin casual giyim olarak bilinen bir model olduğunu ve 2013-2014 yıllarında gerek tesettür ve gerekse diğern bayan giyim ürünlerinde çok yaygın bir model olduğunu ve yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığını iddia ederek, asıl davanın reddini ve davacı-k.davalı tarfın ... numaralı tasarım tescilinin KHK'nın 43. Maddesi uyarınca hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, davacıya ait ... sayı ile tescilli tasarıma benzer ürünlerin, davalı tarafından üretim ve satışının yapıldığından bahisle maddi ve manevi tazminat, birleşen dava ise, asıl dosya davacısı adına tesccilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ... sayılı tasarım tescil belgesinin 02/05/2014 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile .... adına tescilli 10.05.2014 tarihli İnhisari Lisans Sözleşmesi gereğince söz konusu tasarımından doğan hakların davacı tarafa devredildiği anlaşılmıştır.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 05/07/2017 havale tarihli raporda sonuç olarak, davacı adına kayıtlı ...- tescil numaralı tasarım ile davalı-karşı davacı tarafa ait ürün karşılaştırmasında, tasarımların bilgilenmiş ve ortalama dikkat sahibi nihai tüketici gözünde aynı algı ve izlenimi ve aynı hissiyatı uyandıracak şekilde benzer olduğu, belirgin bir farklılık taşımadığı ve belirgin bir biçimde bezeri olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporuna itiraz nedeniyle aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 31/01/2018 tarihli ek raporda, bilirkişi heyetinin moda tasarımcısı, tekstil mühendisi ve marka patent vekilinden oluştuğundan, dava dosyasında bahsi geçen sitelerdeki görsellerin, ....'a ait ...- sayılı tasarım başvuru tarihi olan 02/05/2014 tarihinden önce veya sonra yüklenip yüklenmediği hususunda bilgi edinmek, incelemek ve değerlendinme yapmanın mümkün olmadığını ve dosyada kanaatlerini değiştirmeye neden olabilecek bir husus sunulmadığından, görüşlerinde bir değişiklik bulunmadığı belirtilmiştir.
Ek raporda belirtilen eksikliğin giderilmesi açısından dosyada bilişim uzmanı bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş ve Bilişim Uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan raporda sonuç olarak, http://www....com isimli web site görselleri üzerinde yapılan incelemelerde, web arşiv kayıtlarına göre sitede bahsi geçen ürünlerin yayını 07.01.2018 tarihine dayandığı ve söz konusu ürün görsellerinin sırasıyla 01.05.2017 tarih 12:23 saatinde ve 25.04.2017 tarih 17:04 saatinde oluşturulduğu (çekildiği) tespit olunduğu, dosyada geçen “...” isimli ve yazılı kodlu ürün www...com isimli web site üzerinden sorgulandığında, söz konusu ürünün anılan siteye 16.04.2014 tarihinde konulduğu saptandığı, dosyada geçen diğer görsellerin kaynağına ulaşılamadığından, görsellerin yayınlandığı URL adreslerine yönelik ve ürünlerin çekildiği tarihe ilişkin tespitlerin yapılamadığı belirlendiği, şayet görsellerin kaynak adresleri belirtilmesi halinde, o görseller için de incelemelerin ayrıca yapılabileceği belirtilmiştir.
Dosyada bilişim uzmanı raporu doğrultusunda önceki bilirkişi heyetinden yenilik unsuru değerlendirilmek hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu ikinci ek raporda sonuç olarak, www....com isimli web sitesinde bulunan tasarım ürünü ile davacıy ait ...- tescil numaralı ürünü arasında benzerlik bulunmadığı, www....com web sitesinde bulunan ürünler ile davacıya ait ...- tescil numaralı ürünü arasında görsel ve tanımsal olarak sadece "...." ve "....baresinin altında yer alan figürden ötürü benzerlik bulunduğu, ancak www....com web sitesinde bulunan ürünlerin davacıya ait tasarım tescilinden yaklaşık 3 yıl sonra 01/05/2017 günü saat 12:23'de ve 25/04/2017 günü saat 17:04'de oluşturulduğu, dolayısıyla ...-10 sayılı tasarımın başvuru tarihi olan 02/05/2014 tarihinden önce ilgili tasarımın aynısı / ayniyet derecesinde benzerinin söz konusu web sitesinde bulunmadığından, ...-10 numaralı tasarımın yenilik özelliğine haiz olduğu belirtilmiştir.
Tazminat talebinin değerlendirilmesi açısından dosyanın tevdi olunduğu Mali Müşavir bilirkişi hazırlamış olduğu 24/10/2018 tarihli raporda, davacı firmanın davaya konu ürünlerden 2014 ve 2016 yıllarında toplam 340 adet satış yaptığı ve 46.095,09 TL gelir elde ettiği, davalı firmanın davaya konu ürünlerinden 2014 ve 2015 yıllarında toplam 4.022 adet satış yaptığı ve 63.921,50 TL gelir elde ettiği, davacı firmanın ticari defter ve kayıtları üzerinden davaya konu ürün satışlarından birim karının 23,14 TL olarak hesaplandığı, elde edilen veriler neticesinde davacı firmanın yoksun kalınan kazancının 97.650,80 TL olarak hesaplandığı ve manevi tazminat talebi ile ilgili değrlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, deliller, yukarıda değinilen bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, davalının herhangi bir hakkı olmadığı halde davacı adına tescilli ...-10 numaralı tasarımın benzerini imal edip satışını yaptığı, bu eylemi ile davacının tasarımdan kaynaklanan haklarını ihlal ettiği, davacının tercihine nazara alınarak hesap yapılan bilirkişi raporuna göre davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarının 97.650,80 TL olduğu anlaşılmakla, taleple bağlı kalınarak davacının maddi tazminata davasının kabulü ile 50.000,00 TL maddi tazminatın ihlal tarihi olan 18/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacının manevi tazminat talebine gelince, tarafların tespit olunan ekonomik durumları, ihlalin ve tasarımın niteliği, manevi tazminatın amacı ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek, talep edilen manevi tazminat tutarı dosya kapsamı ile uyumlu olduğundan, 20.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihi olan 18/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacı başlangıçta maddi tazminata ilişkin talebini HMK 107 maddesi uyarınca belirsiz alacak ve tespit davası şeklinde açmış olup, uyuşmazlığın niteliğinde göre, bu şekilde dava açılması mümkün olduğundan, bu durumda zaman aşımı ilk dava tarihine göre değerlendirileceğinden, davalı vekilinin miktar artırımına ilişkin zaman aşımı savunmasına itibar edilmemiştir.
Karşı dava olarak hükümsüzlük davasına gelince, dosya kapsamı, deliller ve bilirkişi raporlarına göre, davalı adına olan ...- sayılı tasarımın başvuru tarihi olan 02/05/2014 tarihinden önce ilgili tasarımın aynısı veya ayniyet derecesinde benzeri bulunmadığından, ...- numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliğine haiz olduğu anlaşılmakla, birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davacının davasının taleple bağlı kalınarak KABULÜNE, toplam 50.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın 18.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 4.781,70 TL ilam harcından, 358,63 TL peşin harç ve 836,80 TL ıslah harcının mahsubu ile, 3.586,27 TL bakiye karar harcının, davalı-k.davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat yönünden hesaplanan, 5.850,00 TL vekalet ücretinin, davalı-k.davacıdan alınarak davacı-k.davalıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat yönünden hesaplanan, 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalı-k.davacıdan alınarak davacı-k.davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 387,83 TL dava ilk masrafı, 836,80 TL ıslah gideri, 165,00 TL tebligat-tezkere ve 2.850,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere, 4.239,63 TL yargılama giderinin, davalı-k.davacıdan alınarak, davacı-k.davalıya verilmesine,
KARŞI DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davalının karşı davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 210,00 TL peşin harçtan, 44,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 165,60 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davalı-k.davacıya iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan, 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalı-k.davacıdan alınarak davacı-k.davalıya verilmesine,
4-Davalı-k.davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Talep halinde kararın taraf vekillerine tebliğine,
6-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.21/03/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır