T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/348
KARAR NO: 2022/226
DAVA: Markaya Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i
DAVA TARİHİ: 15/12/2020
KARAR TARİHİ: 08/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/11/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin 1920 yılında Almanya'nın Köln şehrinde kurulduğunu, bu tarihten itibaren sigara kağıtları; filtreleri ve filtre tüpleri başta olmak üzere çeşitli sigara aksesuarları ürettiğini, müvekkili şirketin ilgili sektörün öncü firmalarından biri olduğunu, müvekkilinin bu faaliyetini "...." markası ile gerçekleştirdiğini, müvekkilinin "..." ve "...+ŞEKİL" esas unsurlu markalarını TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, müvekkili tarafından yapılan araştırmalar neticesinde, davalılardan ... tarafından izinsiz olarak "...+ŞEKİL" markasının aynen kopyalanarak "..." markası ile sigara filtrelerinin ve sarma kağıtlarının satışa sunulduğunu, bunun üzerine müvekkili tarafından davalı ...'ya ihlal teşkil eden eylemlerin sonlandırılması talepli ihtarname gönderildiğini, ancak davalı tarafından verilen cevabi ihtarnamede, "müvekkilinin söz konusu olan ürünleri üretmediğini, satışa sunmadığını" bildirdiğini, yine müvekkili tarafından internet üzerinde yapılan araştırma neticesinde "..." markalı sigara filtre ve kağıtlarının çeşitli internet sitelerinde satışa sunulduğunun da tespit edildiğini, gerek müvekkiline ait orijinal ürünlerin ambalajları, gerekse de "..." markası ve logosu kullanılarak davalıların tüketiciyi yanıltmaya çalıştığını ve davalılar tarafından mağaza ortamında ve internet üzerinde gerçekleştirilen faaliyetlerin müvekkilinin markadan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkili adına tescilli markaya yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, önlenmesini, durdurulmasını, tecavüz teşkil eden tüm tanıtım ürünlerine el koyularak imhasını, davalılar tarafından haksız eylemlerin gerçekleştirildiği iddia edilen netice-i talep kısmında belirtilen internet sitelerine erişimin engellenmesini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin "..." markalı ürünleri ve "..." ibareli ürünlerinin satışını, hem kendi iş yerinde hem de web siteleri üzerinde durdurduğunu, müvekkilinin yalnızca ......com ve ......... isimli internet siteleri üzerinden e-ticaret faaliyetlerini yürüttüğünü, her iki internet sitesinin de dava açılmadan evvel erişime kapattığını ve e-ticaret sisteminde yaptığı satışları kaldırdığını, müvekkilinin "..." markası olarak tescili sağlanan bir markanın ürününü sattığını, "..." markası ile "..." markasının karıştırılmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin hem davacı, hem de diğer davalıya ait ürünleri iş yerinde ve e-ticaret yaptığı sitelerde satışa sunduğunu, tarafların ürünlerinin yanı sıra başka markalara ait ürünler de satışa sunduğunu, "..." ve "..." markalarının kullanımı sonucu tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet veren bir durum var ise de, bu durumda müvekkilinin değil, diğer davalının sorumlu olması gerektiğini ve müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'ya usulüne uygun tebligatın yapıldığı, ancak davanın esasına ilişkin herhangi bir cevap dilekçesi vermediği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, markaya yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması, tecavüz teşkil eden tüm tanıtım ürünlerine el koyularak imhası, internet sitelerine erişimin engellenmesi ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 29/1-b ve c maddeleri ile, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmanın marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
Dava dilekçesindeki tespit talebi üzerine dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 09/04/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, "......com Alan Adı sahibi/yetkilisi bilgileri kontrol edildiğinde Alan Adının
01.04.2020 tarihinde alındığı/kayıt edildiği, Kayıt Şirketinin .... olduğu, Name
Servers bilgilerinde... bilgilerinin olduğu,
Reseller kısmında ... Sti. yazdığı görülmüş olup, Alan Adı
Sahibi/Yetkilisi bilgileri kayıt şirketi olarak görünen .... şirketinden talep edilerek
ulaşılabileceği,
dosya içerisine sunulmuş olan;
.............. linkleri kontrol edilmiş olup “Bu siteye ulaşılamıyor” ibaresinin olduğu, 7 Ağustos 2020 tarihli .... .... sisteminde bulunan yedek ekran görüntüsünde ... telefon numarasının olduğu, Anasayfada ... ibaresi ile arama yapıldığında sonuç
bulunamadığı, web Sitesinin tamamının yedeği bulunmadığından web sitesi içerisinde bulunan Menülerin içeriği görülememiş ve Web Sitesi Arama bölümünden arama yapılamadığı, .... 12 Kasım 2020 tarihli yedek içerisinde Yeni Web Sitemiz
Hizmetinizde ibaresinin olduğu, bu ibare üzerine gelindiğinde ....
alan adına bağlantı verildiği,
Dosya içerisinde sunulmuş olan .... linki içerisinde bulunan
ürünün bulunduğu mağaza bilgilerinde .... isimli mağazada Şirket Ünvanı : .... İşletme Adı : .... Tescilli Marka : ... Vergi No : .... bilgilerinin olduğu,
.... Alan Adı sahibi/yetkilisi bilgileri kontrol edildiğinde Alan Adının
07.10.2020 tarihinde alındığı/kayıt edildiği, Kayıt Şirketinin ... olduğu, Name
Servers bilgilerinde ... bilgilerinin olduğu,
Reseller kısmında ... Sti. yazdığı görülmüş olup, Alan Adı
Sahibi/Yetkilisi bilgileri kayıt şirketi olarak görünen ... şirketinden talep edilerek
ulaşılabileceği, ...
içerisinde .... telefon numarasının olduğu, İletişim bilgilerinde “...
Cd. No:... ... / İSTANBUL” yazdığı,
.... Alan Adı sahibi/yetkilisi bilgileri kontrol edildiğinde Alan Adının
21.09.2020 tarihinde alındığı/kayıt edildiği, Kayıt Şirketinin... olduğu, Name
Servers bilgilerinde .... bilgilerinin olduğu,
Reseller kısmında .... yazdığı görülmüş olup, Alan Adı Sahibi/Yetkilisi bilgileri
kayıt şirketi olarak görünen .... şirketinden talep edilerek ulaşılabileceği,
.... içerisinde ....
. Hattı .... telefon numarasının olduğu,
dosya içerisinde sunulan ekran görüntülerinin arasında .... alan adının
bulunduğu, Alan Adı sahibi/yetkilisi bilgileri kontrol edildiğinde Alan Adının 04.08.2020 tarihinde
alındığı/kayıt edildiği, Kayıt Şirketinin ... olduğu, Name Servers bilgilerinde
.... bilgilerinin olduğu, Reseller kısmında.... Sti. yazdığı görülmüş olup, Alan Adı Sahibi/Yetkilisi bilgileri kayıt
şirketi olarak görünen ... şirketinden talep edilerek ulaşılabileceği, Alan Adı
içerisine girildiğinde “Bu siteye ulaşılamıyor” ibaresinin olduğu,
dosya içerisinde sunulan .... yazan ekran görüntüsünü kontrol etmek
amacıyla .... arama motoru üzerinden “....” yazıldığında çıkan firma adı ve bilgileri ekran
görüntüsünde de görüleceği üzere ... Adres: ... Mah.
....Cad. No : .... D:C, .... Kadıköy / İSTANBUL – Telefon ....
bilgilerinin olduğu görülmüştür. Çıkan sonuçta Web Sitesi butonu üzerine gelindiğinde
.... linkine bağlantı olduğu görülmüştür... linkine girildiğinde .... telefon numarasının olduğu, Web Sitesi içerisinde ... ibaresi ile arama
yapıldığında 7 adet sonuç çıktığı,
.... Alan Adı sahibi/yetkilisi bilgileri kontrol edildiğinde Alan Adının 09.12.2020
tarihinde alındığı/kayıt edildiği, Kayıt Şirketinin ... olduğu, Name Servers
bilgilerinde .... bilgilerinin olduğu, Reseller
kısmında .... Sti. yazdığı görülmüş olup, Alan Adı
Sahibi/Yetkilisi bilgileri kayıt şirketi olarak görünen .... şirketinden talep edilerek
ulaşılabileceği, dosya içerisinde, davacı adına 2004 yılından beri 34. sınıftaki emtialar için .,
.... no ile tescil edilmiş olan .... markasının
tescil kapsamında yer alan emtialar için tanınmış marka olduğunu gösterir yeterli belge ve bilgi
bulunmadığından, davacının markalarının tanınmış marka olmadığı,
davalının tescilli markası iken, markasını tescil ettirdiği şekilden farklı olarak
kullandığı, , sarma tütün sigara paketlerinin üzerinde; kırmızı piramit ve sfenks görselinin altında
siyah harflerle tütünyaprağı şekli l+... ibaresinin yazılı olduğu, sözkonusu şekil unsurunun tek
davacı markalarında yer alan markası ile benzer olduğu, şekilde yer alan unsuru
ile ibaresinin görsel açıdan benzer olduğu, yine baş tarafta beyaz zemin üzerinde “G” formu
verilen türün yaprağı şeklinin yanından beyaz ... ibaresinin yer aldığı, , benzer şekil ile .... ve
.... ibarelerinin birbirine yakınlaştığı bu haliyle tüketici nezdinde .... olarak algılanabileceği,
davalının kullanımlarının, davacının tescil kapsamı içinde yer alan 34. Sınıftaki “Tütün, çiğneme
tütünleri, sigaralar, purolar. Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, tütün içenlere mahsus malzemeler: pipolar, puro ve sigara ağızlıkları, küllükler, tütün kutuları, sigara sarmak için aletleri, sigara kağıtları, nargileler, çakmaktaşları, çakmakları elektronik sigaralar ve bunlarla kullanılan
kartuşlar.” Kapsamında olduğu, sözkonusu ürünlerin orta düzeyde tüketici kitlesine hitap eden ürünler
olduğu, orta derecede tüketicinin dikkat düzeyi ve bir ürünü seçmek için harcadığı zaman ve özen
dikkate alındığında tüketici nezdinde iltibasa neden olma ihtimalinin mevcut olduğu ve davalının
kullanımlarının davacının ... no ile tescilli markasından doğan haklara tecavüz
koşullarının mevcut olduğu ,
davalı ve davacıya ait sözkonusu özelliklere sahip olan sigara ve sigara filtreleri ambalajlarının
sektörel bazda yaygın kullanımının olduğu, bu nedenle davacının ambalaj tasarımının FSEK
kapsamında eser mahiyetinde olduğunun kabul edilemeyeceği,
davalının pek çok renk, farklı kompozisyon seçenekleri mevcut ikendavacının ambalaj tasarımına
( renk, kompozisyon, markalamada kullandığı şekil unsurlarındaki benzerlik) ayniyet derecesinde
benzer ambalaj tasarımını tercih ettiği, davalının davacıya ait ambalaj ve ürünlerin mevcut olduğu
bunun tesadüf olmadığı,
bu nedenle davalının sözkonusu TTK.nın 55. Maddesinde sıralanan, “Dürüstlük kuralına aykırı
davranışlar, ticari uygulamalar” dan olduğu, TTK.nın 55/1 (a)4 maddesinde “Başkasının malları, iş
ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak” dürüstlük kuralına aykırı
fiillerden olduğu belirtilmiştir.
Tespit bilirkişi raporu davalı cevabı alınmadan tedbire ilişkin düzenlendiğinden ve taraflarca rapora itiraz edildiğinden, dosya resen seçilen bilirkişi heyetine tevdi edilerek, TPMK kayıtları, dosya kapsamı deliller, belirtilen internet linkleri, önceki bilirkişi raporu ve taraf vekillerinin itirazları değerlendirilmek suretiyle ve davalılar arasında organik bir bağ bulunmadığından her bir davalının eyleminin ayrı ayrı değerlendirilerek, davalıların davacının marka haklarına veya teliften doğan haklarına tecavüzü ve haksız rekabetlerinin olup olmadığı, ne şeklide giderileceğine ilişkin rapor tanzimi istenilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 13/05/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak, ".... tescil nolu, ... tescil nolu ve ...
tescil nolu markalarının 34. sınıfta tütün ürünleri için davacı şirket adına tescil
edilmiş olduğu, davacının .... alan adlı internet sitesinde markasını
kullandığı, ayrıca kamusal bir alan olan internette yoluyla davacının markasını
...., ..., ...., .... ve
... gibi sanal mağazalarda satışa sunduğu tütün ürünlerinde kullanmakta
olduğu, devam eden bir markasal kullanım söz konusu olduğunda, marka hakkına tecavüz ve haksız
rekabetin men’i yönünden zamanaşımının işlemeye başlamayacağı, davalının tütün ürünlerinde kullandığı şekil unsurunun, davacı adına tütün ürünlerinde tescilli
olan markadaki şekil unsuru ile birebir aynı olmasının, davacının tescilli markalardan doğan
haklarına tecavüz kapsamında değerlendirilebileceği, hiçbir teknik zorunluluk olmaksızın ve seçenek özgürlüğü olan davalının, davacının
ambalajları ile ayırt edilmeyecek kadar benzer bir ambalajı aynı ürünlerde kullanmasının
tüketiciler nezdinde ürünlerin aynı kaynaktan geldiği veya işletmeler arasında
idari/ekonomik bir bağ olduğu kanaati oluşturabileceğinden, bu durumun TTK 55/1/a/4
uyarınca davacının emeğinden haksız faydalanma olarak kabul edilebileceği, dava konusu olan dikdörtgen şeklindeki özel klipsli ürün ambalajları ilgili sektörde (tütün
ürünleri sektörü) yaygın olarak kullanımı olan bir tasarım olmakla, davacının ürün
ambalajının FSEK kapsamında eser kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya itirazları değerlendirir ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 15/09/2022 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, "tarafların ürün tasarımları arasında bulunan fark marka ibaresi olup, bu fark tasarımlara ayırt
edici nitelik kazandırmamakta tasarımlar benzer olarak algılanmakta oldukları, dava konusu olan dikdörtgen şeklindeki özel klipsli ürün ambalajları ilgili sektörde (tütün
ürünleri sektörü) yaygın olarak kullanımı olan bir tasarım olmakla, davacının ürün
ambalajının FSEK kapsamında eser kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının ürün ambalajı üzerindeki grafik unsurların FSEK uyarınca eser olarak kabul
edilebileceği, ... ve ... alan adı adlarının davalı ...
....’un kendisine ait olduğunu beyan ve kabul ettiği görülmesi üzerine davalı ...
...’a ait olduğu,
... , ... alan adı sahiplik bilgilerinin gizlenerek kayıt
edildiği, alan adının ... Sti. Üzerinden satın alındığı
(reseller/satıcı bilgisine bakılarak), Sayın Mahkemece gerek görülmesi üzerine alan adı
sahiplik bilgilerinin ....Sti.’den sorularak
öğrenilebileceği,... adresindeki .... satıcısının “....” isimli mağaza olduğu,
“...” isimli mağazanın dava dışı “.... ” (VKN: ...)
tarafından işletildiği tespit edildiği,
.... , alan adının 21.09.2020 tarihinde alındığı/kayıt edildiği, sahiplik
bilgilerinin gizlenerek kayıt edildiği, alan adının ...,.... isimli ABD merkezli firma
üzerinden satın alındığı (“....” bilgisine bakılarak), Sayın Mahkemece gerek görülmesi
üzerine alan adı sahiplik bilgilerinin ...., ....... ’den sorularak öğrenilebileceği belirtilmiştir.
Dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalılardan ...'nın üretici ve davalılardan ...'un satıcı olarak davacı adına tescilli "...+ŞEKİL" markasının şekil unsurunun aynısını davacı markasının tescili kapsamında "..." markası ile birlikte kullandıkları ve bu kullanımlarının davacı marka haklarına tecavüz teşkil ettiği anlaşılmakla, marka haklarına tecavüz yönünden davanın kabulü gerekmiştir. Davacı vekili marka haklarına tecavüz yanında ayrıca ambalaj tasarımları nedeniyle haksız rekabete de dayanmıştır. Bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde davalı kullanımlarının davacının markasını kullandığı ambalaj tasarımları ile karışıklığa sebebiyet verecek şekilde kullanımlarının da marka dışında ambalaj tasarımı nedeniyle haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmakla, bu talep yönünden de dava kabul edilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalıların davacı adına tescilli "...+ŞEKİL" markasının şekil unsurunun aynısını "..." markası ile kullanımlarının davacı marka haklarına tecavüz ve aynı şekildeki ambalaj tasarımı nedeniyle haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, bu şekildeki davalı kullanımının durdurulmasına ve giderilmesine, davalıların bu şekilde tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürün ambalaj, etiket, kutu ve her türlü tanıtım malzemesine el konularak imhasına, .... isimli internet adresinden bu şekildeki kullanımların çıkarılmasına, çıkarılmadığı takdirde bu internet adreslerine erişimin engellenmesine,
2-Karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan alınarak hüküm özetinin trajı en yüksek üç gazetenini birinde ilanına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL ilam harcından, 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 26,30 TL bakiye karar harcının, davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 108,80 TL dava ilk masrafı, 538,10 TL tebligat - tezkere masrafı ve 6.600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.246,90 TL yargılama giderinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
7-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.08/11/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır