T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/137
KARAR NO: 2022/271
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü, Sicilden Terkin
DAVA TARİHİ: 09/06/2018
KARAR TARİHİ: 20/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/12/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı şirket adına ... sayı ile tescilli endüstriyel tasarım tescillerinin uzun yıllardan bu yana Türkiye'de ve dünyada kullanılan tasarımlar olduğunu, mezkur tasarımların asgari şartlarını sağlamayan ve kanuna aykırı olarak tescil edilmiş tasarımlar olduğunu, tasarımların klasik anlamda atık su borusu olup, herhangi bir kişinin özel tasarımı olmadığını, dünyanın her yerinde aynı şekilde kullanılan harcaalem tasarımlar olduğun, temiz ve atık su borularında renklerin borunun türünü belirlemek açısından "temiz su ..., sıcak su ..., atık sular ise .... renkli" kullanıldığını, dünyanın her yerinde aynı şekilde enternasyonel olarak kullanıldığını ve davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurunun bulunmadığını iddia ederek, davalı adına .... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davanın iyi niyet kurallarına aykırı olarak açıldığını, davacının müvekkilinin tasarım tescil belgesinde bulunan ürünlerin aynını ve belirgin şekilde benzerinin taklidini yaparak taklit ürünleri tanıtım kataloglarında ve internet sitelerinde sergileyerek haksız rekabete yol açtığını, mahkememizin ... d.iş sayılı dosyasında tecavüzün tespit edildiğini, 554 sayılı KHK 3.maddesinde yapılan tasarımın tanımında rengin tasarımın bir unsuru bir özelliği olarak belirtildiğini ve tasarımlarda ayırt edici bir nitelik olarak ele alındığını, bir rengin bir firmanın üretiminde tasarımında ayırt edici bir nitelik taşıyorsa korunmasının gerektiğini, davacının haksız eylemlerini meşrulaştırma girişiminin bir parçası olarak davayı açtığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizin 11/04/2019 Tarih , ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile, "Davalı adına tescilli tasarımın SMK 56/1, 2/a maddelerinde aranan koşulları taşımadığından davacının davasının kabulüne, davalı adına olan ... tescil numaralı toplu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine" dair verilen karar, davalı vekilinin istinaf talebi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 14/04/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile, "Dava dilekçesinde ve delil listesinde yenilik giderici delil olarak dayanılan ....San. Tic. Ltd. Şti.'nin Aralık 2005 tarihli kataloğuna dayanıldığı, katalog örneğinin sunulduğu anlaşılıyorsa da, kataloğun basım tarihinin mahkemece araştırılmadığı anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda başka firmaların ürün görsellerine de yer verilmişse de, ürünlerin kamuya sunum tarihine yönelik açıklamaya yer verilmediği, tasarımların benzer ve farklılıklarının karşılaştırılmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğünün bulunup bulunmadığı, boru tasarımının ve üzerlerindeki renk kullanımının harcıalem olup olmadığı tartışılmamış, nihai kullanımda görünebilir olup olmadığı konusundaki beyanlara davalı tarafça itiraz edilmiştir. Bu durumda eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın .... kataloğunun basım tarihinin mahkemece ilgili firmadan sorularak, matbaa faturasının istenilmesi, katalogdaki boru tasarımlarının kamuya sunum tarihi belirlendikten sonra, sektör bilirkişisi ve tasarım uzmanı bilirkişilerin bulunduğu yeni bir heyetten rapor alınarak, tasarımcının seçenek özgürlüğü de göz önüne alınarak, davalı tasarımının başvuru tarihinde yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olup olmadığı, nihai kullanımda görünebilir olup olmadığı konusunda rapor alındıktan sonra karar verilmesi" gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne karar verilerek dosya mahkememize iade edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda, tasarımcının seçenek özgürlüğü de göz önüne alınarak, davalı tasarımının başvuru tarihinde yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olup olmadığı, nihai kullanımda görünebilir olup olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 29/08/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak, mahkeme tarafından, davacı tarafça delil olarak sunulan 2005 tarihli ürün kataloğunun delil
olarak kabul edilmesi durumunda, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen 03.11.2009 başvuru tarihli ... (1) , (2) ve (3) numaralı tasarım tescilleri ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan 2005 tarihli
olduğu iddia edilen ürün kataloğu görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak
algılandıkları ve belirtilen nedenlerle hükümsüzlük şartlarının mevcut olacağı,
tesisat borularının sıhhi tesisat işlerinde, bina içi uygulamalarda ve bina dışında dış cephelerde, sulama işlerinde uygun montaj şekilleri ile kullanılabildikleri göz önüne alındığında, boruların kullanıldıkları yere bağlı olarak görünebilme durumlarının söz konusu olduğu bildirmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine yazılan yazıya verilen cevapta delil olarak dayanılan kataloğu 2005 yılında şirketleri tarafından bastırıldığı, ilgili döneme ait faturaların ise arşivleme süresinin dolması sebebiyle imha edildiği belirtilerek katalogdan bir adet gönderilmiştir.
Buna göre, dava konusu tasarımların tescil başvuru tarihi itibariyle yeni olmadıkları gibi, mahkememizin önceki kararında da belirtildiği üzere, davalı tarafça adına tescili yaptırılan su borusu tasarımlarının, piyasada tamamen hemen hemen bütün firmalar tarafından öteden beri kullanılan borulardaki renkli çizgilere ilişkin olup, dünya ve Türkiye'de sektörde ... çizgilerin soğuk su, ... çizgilerin sıcak su ve .... renklerin ise pis su borularını temsil ettiği ve kullanılageldiği, bu haliyle tasarımın ayırt edici de olmadığı, .... arasına yazılan yazıların da marka ismi olup, markadan doğan haklar kullanılarak korunabilmesinin mümkün olduğu, çizgiler arasındaki yazının bir özellik arzetmediği, dolayısıyla tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil nolu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL ilam harcından, 35,90 TL peşin harcın mahsubu ile, 44,80 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 71,80 TL dava ilk masrafı, 195,00 TL tebligat - tezkere masrafı ve 2.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.366,80 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine,
7-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.20/12/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ....
✍e-imzalıdır