T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/175 Esas
KARAR NO: 2018/139
DAVA: Marka (Marka İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 12/10/2016
KARAR TARİHİ: 10/04/2018
KARAR YAZMA TARİHİ: 04/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı taraf vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ....markasını 11.06.2014 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile tescil eden ...' dan markayı devraldığını, davalı firmanın müvekkilinin tescilli marka ürünün neredeyse aynısını andıran ancak çok düşükü kalitede ithal ürüne müvekkilinin tescilil markasını kullanarak müvekkilinin müşterilerine teklif verip ürün satmaya çalıştığını, bir çok internet pazarlama şirketi üzerinden de satış ve pazarlama yapmaya çalıştığını, davalının hem sanal yöntemle hem de dahili pazarlama yöntemi ile müvekkilinin markasını izinsiz kullandığını, durumun tepiti için müvekkili tarafından davalı şirketten faturalı olarak taklit ürün satın aldıklarını, davalının bu yolla günde en az 3000 adet ürünü internet yolu ile sattığını, müvekkili adına tescilli .... adlı toner markasının izinsiz lisanssız kullanarak 556 sayılı KHK ya aykırı hareket eden davalının vermiş olduğu zarar nedeniyle şimdilik 200.000,00 TL maddi, tecavüz nedeni ile şirket itibarının zedelenmiş olması ticari itibar kaybı bakımından 500.000,00 TL manevi tazminatın, haksız rekabet neden ile şirketin uğramış olduğu zararlar kapsamında fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.000,00 TL tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının ... markasının toner ve kartuş kapsamında tescilinin yapılmadığını, ... kelime anlamının kırılgan, çıtkırıldım, kırılabilir, kolay kırılır, narin, alıngan, ince anlamına geldiğini, bir ürünün kırılabilir olduğunun belirtiliyor olmasının ve bu ibarenin kıralabilen eşyalar üzerinde yaygın şekilde kullanılıyor olmasından davacının yararlanmaya çalışarak tescil talebinde bulunduğunu ancak talebinin ....tonerler (dolu halde toner kartuşları dahil) alanında reddedildiğini, tonerler üzerinde .... ibaresinin bulunmadığını, ürünün kırılabilir olduğunu belirtmek amaçlı ambalaj kutularında .... yani kırılabilir yazdığını, davaya konu tazminat taleplerinin fahiş olduğunu haksız ikame edilen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya konu davacı tarafa ait tescilli marka kayıtları celp edilmiş. ... markasının ....sayıyla 02. Sınıfta 10.06.2014 tarihinden itibaren yine .... ibareli markanın .... sayıyla 35. Sınıfta tescilli olduğu markaların sahibi adına geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.
Dosyaya celp edilen bakırköy CBS hazırlık dosyasında .... soruşturma .... esas .... iddianame ile davalı firma yöneticisi hakkında markaya yönelik tecavüz nedeniyle dava açıldığı, hazırlık soruşturmasında .... isimli ürünlere el konulduğu celp edilen kayıtlardan anlaşılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen tüm delillerle birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirmede mahkememize sunmuş olduğu raporda....ibaresinin davacı taraf adına 2. Sınıf emtia yine.... ibaresinin 35. Sınıfta tescilli olduğu .... ibaresi kullanım nedeniyle davacı markasının kötü ve uygun olmayan şekilde kullanımının söz konusu olup dosya kapsamına göre eylemin haksız rekabet oluşturduğu, davalı tarafın haksız rekabeti nedeniyle davalı tarafın 44.841.03 TL zararı olduğu beyan edilmiş, rapora itiraz nedeniyle dosya tekrar bilirkişi heyetine gönderilmiş, bilirkişi heyeti tescilli markalar kapsamında yaptığı inceleme ve değerlendirmede somut dosya kapsamına göre davacının iddia ettiği gibi davalıya ait internet üzerinde davalının 35.06 hizmet sınıfı anlamında mağazacılık faaliyeti yaptığı dosyadaki bilgi ve belgelerden tespit edilemediği, davacının Türkiye' de satışa arz ettigği .... ibareli ürünler üzerinde Türkiye'de tanıtım ve reklam yaparak bir pazar payı yarattığı davalının aynı ibareli ürünleri yurda getirip daha düşük bir fiyatla satışa sunduğu, davalının eylemlerinin 6102 sayılı TTK 55/1-4 hükmüne göre haksız rekabet oluşturduğu, davacı tarafın toplam ciro kaydının 44.841,03 TL olduğu her nekadar taraflar rapora yönelik itirazda bulunmuşsada dosyaya ibraz edilen tüm delil ve belgeler bilirkişi heyetinin yaptığı değerlendirme verilen göreve uygun kabul edilmiş. Yargılamanın ucuzluk ve basitlik ilkeside dikkate alınarak rapor hükümde dayanak yapılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen taraf delilleri, CS hazırlık dosyası, marka tescil kayıtları, yaptırılan bilirkişi incelemesi, sunulan tüm kayıtlar ve belgelere göre dava markaya yönelik tecavüzün tespiti meni buna dayalı maddi manevi tazminat, haksız rekabetin tespiti meni buna dayalı maddi tazminata ilişkin olup öncelikle markaya yönelik tecavüz yönünden değerlendirme yapılmış olup dava tarihinde yürürlükte bulunan Mülga 556 sayılı KHK hükümleri dikkate alındığında markalar hakkındaki KHK nın 61 md ve KHK nin 9 md. ne yapılan yollama nedeniyle marka sahibinin aşağıdaki hallerde markaya tecavüzün engelleme hakkı bulunmaktadır.
A- Markanın tescil kapsamı ile aynı mal veya hizmetler ile ilgili olan tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin kullanılmasın
B- Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından işaret ile tescilli marka arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasın
C- Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsamına giren mal veya hizmetler ile benzer olmayan ancak Türkiye de tanınmışlık düzeyi nedeniyle tescilli markanın itibarından dolayı haksız bir yarar elde edebilecek ve tescilli markanın itibarına zarar verebilecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterini zedeliyebilcek nitelikte her hangi bir işaretin kullanılması işaretin mal veya ambalaj üzerine konulması işareti taşıyan ambalajn piyasaya sürülmesi bu amaçla stoklanması, teslim edilceğinin teklif edilmesi, veya o işaret hakkında hizmetlerin sunulması veya sağlanması işareti taşıyan malın gümrük belgesine girmesi, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabii tutulması, işaretin teşebbüse iş veren evrakı ve reklamlarında kullanılması, işareti kullanan kişinin işaretin kullanımına ilişkin hakkı ve meşru bir bağlantısının olmaması koşuluyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı yönlendirici kot, anahtar sözcük vb şekilde kullanması, marka hakkına tecavüz sayılan haller olarak sıralanmıştır.
KHK nin 9/1 - b anlamında tecavüzden bahsedebilmek için 3 sartın bulunması gerekmektedir. Tescilli markanın aynısının ve benzerinin, tescilli markanını kapsadığını mal ve hizmetlerle aynı benzer mal ve hizmetlerde kullanılması, bu benzerliğin halk tarafından irtibat kurmakta dahil olmak üzere karıştırılma ihtilamalinin bulunması gerekmektedir.
Yine markalar ...nın 12 maddesinde dürüstçe ve ticari veya sanayi konuları ile ilgili olarak kullanmaları koşulu ile 3. kişilerin ad ve adresini , mal veya hizmetler ile ilgili cins, kalite, miktar , kullanım amacı, değer, coğrafi kaynak , üretim veya sunuluş zamanı veya diğer niteliklere ilişkin açıklamaları kullanmaları marka sahibi tarafından engellenemez hükmünü içermektedir.
Somut olayda davacı tarafın kullanımını iddia ettiği .... ibareli marka 2. Sınıf ve 35. Sınıfta tescilli olup söz konusu ibare davalı taraf tarafından "...." ibareli şekilde kullanımı söz konusu olup marka ihlalinin olabilmesi için ... ibaresinin toner ürünlerinde tescilli olması gerekli olup, .... ibaresinin davacı taraf adına emtia olarak tescili söz konusu olmayıp, marka hukukundaki sipesiyalite ilkesi gereği tescilli olmayan emtia ve sınıf yönünden davacı tarafın korunmaya değer bir hakkı olmadığından markaya yönelik tecavüzün tespiti meni, maddi tazminat talepleri yönünden davacı tarafın tescilli hak sahibi olmadığından taleplerin reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Davacı taraf aynı zamanda haksız rekabet hükümlerine dayanmış olup TTK 54/1-A4 bendine göre başkasının iş ürünleriyle karıştırılmaya yol açan önlemleri almak haksız rekabettir. Haksız rekabet dürüstlük kuralına aykırı olarak ekonomik düzeni bozan ekonomik düzeni aktörleri aleyhine sonuçlar doğuran hareket ve fiilleri tümünü ifade eder. Ticari emtiada iltibas müşterinin dikkatsizliğinde veya alel acele incelemesinden faydalanılarak bir malı diğeri ile karıştırması ve onunu başka bir mal sanarak diğerinin yerini almasını sağlamaktır. Başkasına ait eşyanın orjinal taktim tarzını, ambalajını taklit etmek haksız rekabettir. Ancak bu ambalaj eşyanın muhafazasında kullanılmasında ve saktışında zorunlu ise haksız rekabet söz konusu olmaz.
Bir tacirin piyasaya arz ettiği malın daha önce başkası tarafından piyasaya sürülen mal ile gerek ambalaj, renk ve şekil gerekse etiketi üzerindeki isim bakımından benzerliği var ise iltibas söz konusu olacaktır. Bir işletmeye ait ürün ambalajını hiç bir zorunluluk olmadığı halde biçim, renk, tasarım, grafi düzeni, ebat ve oran yönlerinden başkasına ait nitelikteki ürün ambalajı ile benzerlik yaratılması halinde iltibas söz konusu olacaktır.
Somut olayda davacı tarafın ... ibaresinin ürün üzerinde söz konusu emtia açısından kullanım olduğu söz konusu ürünün ambalaj ve ibaresinin birebir davalı tarafında uygun olmayacak şekilde birebir ambalaj ve ibare olarak kullanıldığı tüketici nezdinde davacı taraf ürünleriyle davalı tarafın ürünleri iltibas yaratacak şekilde satışa sunulduğu, davalı tarafın davacının piyasada sahip olduğu ürüne ilişkin tanıtım ve reklamdan istifade ederek haksız rekabette bulunduğu anlaşıldığından haksız rekabetin tespiti ve menine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Davacı taraf haksız rekabet yönünden talepte bulunmuş olup, söz konusu davacı taraf defter ve kayıtları, davalı kayıt defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmede haksız rekabet nedeniyle davacı tarafın uğrayabileceği zararın 44.481,03 TL olabilceği belirlenmiş ancak davacı taraf haksız rekabet nedeniyle 20.000.00 Tl maddi tazminat talebinde bulunduğundan bu miktar maddi tazminatın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davalıdan tahsili davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Manevi tazminat yönünden davacı taraf yönünden piyasada belirli bir şekilde tanıtım halk nezdinde kabul gören ürününün davalı taraf tarafından haksız rekabet teşkil edecek şekilde izinsiz kullanımın, davacı taraf yönünden manevi hakın ihlali niteliğinden söz konusu ürünlerin piyasaya sunuluş şekli tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları hakkaniyet gereği 25.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
HÜKÜM:
1-Davacı tarafın davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davacıya ait tescilli .... markasını toner ürünleri üzerinde tescili olmadığından markaya yönelik tecavüz yönünden tüm talepler açısından davacı tarafın davasının REDDİNE,
2-Haksız rekabet yönünden davacı tarafın .... ibaresini isim ve kutu ambalaj ürünlerinin birebir davalı tarafından kullanımının haksız rekabet olduğunun tespiti ve menine,
3-Davalı tarafın .... ibaresi ile davacıya benzer şekilde kutu ve ambalajda ürün ithal etmesinin piyasaya sunmasının ve satışının engellenmesine, ürünlerin tanıtımının engellenmesine, el konulan ürünlerin üzerindeki .... ibaresinin silinmesine, silinmesi mümkün değilse ürünlerin imhasına,
4-Haksız rekabet yönünden maddi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 44.841,03 TL tazminatın taleple bağlı kalınarak 20.000 TL' sinin davalıdan tahsili davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmamsına,
5-Manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 25.000 TL manevi tazminatın davalı taraftan tahsili, davacı tarafa ödenmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru, 12.295,80 TL peşin harç, toplam 12.325,00 TL harçtan davanın kabul oranına isabet eden 3.103,15 TL' sinin davalıdan tahsili davacı tarafa ödenmesine, davacı tarafından fazla yatırılan 9.221,85 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan kabul olunan haksız rekabetin tespiti, meni yönünden 3.145,00 TL, kabul olunan maddi tazminat yönünden 3.145,00 TL, kabul olunan manevi tazminat yönünden 3.145,00 TL olmak üzere toplam 9.435,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili, davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan red olunan markaya tecavüz yönünden 3.145,00 TL, red olunan manevi tazminat yönünden 3.145,00 TL, red olunan maddi tazminat yönünden 17.950,00 TL olmak üzere toplam 24.240,00 TL ücreti vekaletin davacı taraftan tahsili, davalı tarafa ödenmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 2.400,00 TL bilirkişi ücreti, 277,00 TL tebligat ve müzekkere gideri toplam 2.677,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına isabet eden %30 803,00 TL' nin davalıdan tahsili davacı tarafa ödenmesine,
10-Artan avans giderinin taraflara iadesine,
Dair İlgili Hukuk Dairesinde kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/04/2018
Katip ...
Hakim ...