T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/197
KARAR NO: 2020/279
DAVA: Tasarım Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 31/05/2019
KARAR TARİHİ: 23/10/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarım Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkil şirket adına Türk Patent Enstitüsü’nde ....... tescil numarası ile kayıtlı endüstriyel tasarımlarının yıllardır müvekkil tarafından üretilip piyasa da satılmakta olduğunu, davalı ....... ve Gıda San. Tic. Ltd. Şirketi tasarımlarının aynısını Türk Patent Enstitisü nezdinde ...... tescil numarası ile kaydettirdiğini, taraflarınca haksız rekabete ve tecavüze son verilmesi için, hem davalı şirkete hem de davalı şirketin ürünlerini sattığı dava dışı şirkete, tecavüze ve haksız rekabete son verilmesi için Kartal ...... Noterliği’nin 27.02.2019 tarih ...... yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ettiklerini, davalı şirketin ihtarnamelerine yönelik Kadıköy...... Noterliği’nin 22.03.2019 tarih ...... yevmiye nolu cevaba ihtarnamesinde söz konusu ürünü kendi adlarına TPE nezdinde tescil ettirdiklerini, bu ürünün kendi ürünlerinden farklı olduğunu, ürünler arasında benzerlik olmadığını belirttiklerini, kendilerine ait tasarım tescil tarihinin, davalı tescil tarihinden çok önce olduğunu, ayrıca davalı ürünü 6769 sayılı Sanal Mülkiyet Kanunu’nun 55. Maddesinde aranan "yenilik" ve "ayırt edicilik" özelliğine sahip olmadığını ve iltibasa sebebiyet verir şekilde benzer olduğunu, davalı taraf açıkça 6796 saydı Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile koruma altına alınan haklarını ihlal ettiklerini, davalı aleyhine açtıkları maddi ve manevi tazminat ve diğer hukuki hakları saklı kalmak kaydı ile bu davayı açma zarureti doğduğunu, davalı adına kayıtlı ...... nolu tasarım tescilin hükümsüzlüğüne, TPE nezdinde sicilden terkin edilmesine, yargılama gideri ve ücret vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, dava dilekçesi içeriğindeki taleplerin zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, açılan davaya karşı zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davalı müvekkili şirketin, uzun yıllardır sektöründe ve muhtelif alanlarda faaliyetlerini göstermekte olup davacı tarafından iddia edilmekte olan eylemlerin kesinlikle müvekkil şirketin ticari yapısına uymayan davranış ve eylemler olduğunu, her ne kadar davacı firma tarafından, taraflarınca tasarlanan ürünün davacı müvekkil şirket tarafından hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak kullanıldığı iddia edilmekte ise de, davacı firma tarafından, hiçbir suretle müvekkil şirket tarafından kullanılan tasarımın aynısı ya da benzeri üretilmemiş olmanın yanı sıra, tarafının tasarımı olduğunu iddia ettiği ürün ile davalı müvekkilin kullandığı ürünün de aynı özelliklere sahip olmadığı aşikâr olduğunu, müvekkil şirket tarafından tescil kaydı yapılan siyah kapak renkli, kapak ve alt taban tasarımında kristal şekil motifli kutu ve kavanozlar ile davacının ürettiği ürünler arasında ilk bakışta görülecek farklar, ayırt edilebilecek nitelikler olduğu ortaya çıktığını, Bu sebeple birbirinden farklı tasarım tescile sahip ürünler hakkında keşide edilen ihtarnamede belirtilen tüm hususların hukuka aykırılık teşkil ettiğini, hiçbir suretle dava konusu tasarımın davacı firmaya ait olduğunun ve yine davalı müvekkil şirket tarafından hukuka aykırı olarak kullanıldığını kabul anlamına gelmemekle birlikte her ne kadar davacı tarafça kendi tasarım tescil tarihlerinin daha önce olduğu iddia edilmiş ise de söz konusu müvekkili şirket tarafından yapılmış olan tescil başvurusuna yasal süresi içerisinde hiçbir şekilde itiraz edilmediği bariz olup sadece bu yönden bile işbu haksız davanın reddi gerektiğini, davacı vekilinin müvekkili şirket adına kayıtlı olduğunu iddia ettiği ürün ile müvekkili şirketin kullandığı tasarım ürün tüketici kitlesi gelir düzeyi yüksek, orta/üst sınıfa mensup ve eğitimli kişiler olup bu yönüyle de, her iki tasarımın "aynı" veya "ayırt edilemeyecek kadar benzer" olduğunun kabulü mümkün olmadığını belirtmiş ve davanın süre, zamanaşımı, usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı ve davalıya ait tasarımların tescil belgeleri celp olunmuş, dosya davalı tarafa ait ...... tescil numaralı tasarımı davacı yana ait ....... tescil numaralı tasarıma benzerlik ve iltibas nedeniyle hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzim etmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişiler 08/05/2020 havale tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında; "Hükümsüzlüğü talep edilen ...... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 19/06/2018 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Dava; davalıya ait ...... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
Somut olayda mahkememizce özellikle tartışılması gereken husus davalıya ait tescilli tasarım ile davacıya ait daha önce kamuya arz edilen ürünlerin benzer olup olmadıkları, bu bağlamda davalı adına tescilli tasarımın "yeni" ve "ayırd edici" özelliklere sahip olup olmadığıdır. Tasarımda önemli olan teknik ve bilimsel yönden ziyade, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklerdir ve temel itibariyle koruma bu "görünüm" için değerlendirilmektedir. Bu "dış" görünüşün hukuki korumadan yararlanması için yeni ve ayırd edici özelliklere sahip olması gerekmektedir.
Davaya konu olayda mahkememizce alınan 08/05/2020 havale tarihli raporda; davacı ve davalı tasarımlarının iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu sebeple davalı adına tescilli ...... nolu tasarımın tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı görüşlerine mahkememizce de aynen iştirak edilmiş, yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımayan tasarımın hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına kayıtlı ...... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,
2-Alınması gereken 54,40 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 4.910,00 TL ücret takdirine, bu ücretin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Bu dava nedeniyle davacı tarafından yapılan 44,40 TL peşin harç, 44,40 TL başvurma harcı,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2020
Katip ...
¸
Hakim ...
¸