T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/66
KARAR NO: 2022/93
DAVA: Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Durdurulması, Markanın
Hükümsüzlüğü, Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/02/2020
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/04/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 1997 yılından bugüne, sanayi sektöründeki yerini kendine özgü tasarım ve uygulamaları ile koruduğunu, müvekkilinin kalıp imalatı yapan ve mobilya aksesuarı üretimi ile iştigal olduğunu, davaya konu çoklu tasarımlara konu ürünlerin, müvekkili şirketin yoğun ve istikrarlı çalışmaları neticesinde oluşturulmuş olduğunu ve TPMK nezdinde ..... tescil numarası ile müvekkili adına tescilli olduğunu, ancak hal böyle iken davalının, müvekkilinin tescilli "....... " ürününe konu tasarımlarının birebir aynılarını üreterek sattığını, bu ürünleri iş yerinde ve kataloglarında sergilediğini, bu hususun mahkememizin ...... D.İş sayılı dosyası ile yapılan delil tespiti ile de sabit olduğunu, müvekkilinin piyasada TPMK nezdinde ..... tescil numaralı "......" ibareli marka ile hizmet verdiğini, davalının da TPMK nezdinde ...... tescil numaralı "......" ibareli markanın sahibi olduğunu, müvekkili markası ile davalı markasının telaffuz bakımından aynı olduğu gibi aynı zamanda mal ve hizmet sınıfları bakımından da aynı olduğunu, bu nedenlerle davalı markasının iltibasa sebebiyet verdiğini ve davalının tüm bu eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarım ve markadan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkilinin tescilli tasarımlarından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasını, tecavüz teşkil eden ürünler ve münhasıran bunların imalinde kullanılan kalıp ve her türlü tanıtım malzemelerine el konularak imhasını, davalı adına tescilli ...... tescil numaralı "......" ibareli markanın hükümsüzlüğünü ve şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın, tespit tarihi olan 09/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 21/03/2022 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 12.662,61 TL olarak ıslah etmiş ve harcını yatırmıştır.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı yanca dava konusu yapılan tasarım tescillerine konu ürünlerin yüzyıllardır ulusal ve uluslararası bazda tekstil, züccaciye, ev tekstili sektöründe ve benzeri alanlarda kullanılan ve kamuya arz edilmiş ürünler olduğunu, davacının TPMK nezdinde tescilli ...... tescil numaralı tasarım tescillerinin kanunda öngörülen yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığını, bu nedenle davacı yanın bu tasarım tescillerinden herhangi bir hak talep edemeyeceğini, müvekkilinin tescilli tasarımına konu "......" ürünü ile davacı ürünlerinin kenar ve orta kısımlarının bariz şekilde farklı olduğunu, davacının kötü niyetli olarak kendisine ait olmayan, yıllardır dünya çapında bilinen ve kullanılan tasarımları kendi adına tescil ettirerek bu yolla haksız kazanç elde ettiğini, müvekkilinin herhangi bir tecavüz ve haksız rekabet eylemi içerisinde bulunmadığını ve davacı iddialarının soyut ve gerçek dışı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının tescilli tasarımlarından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin durdurulması, tecavüz teşkil eden ürünler ve münhasıran bunların imalinde kullanılan kalıp ve her türlü tanıtım malzemelerine el konularak imhası, davalı adına tescilli ...... tescil numaralı "......" ibareli markanın hükümsüzlüğü ve maddi-manevi tazminat taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ....... tescil numaralı tasarımlar ile ....... tescil numaralı "......" ibareli markanın davacı adına, hükümsüzlüğü talep edilen ...... tescil numaralı "......" ibareli markanın 21. sınıfta 22/03/2018 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 25. Maddesinde hükümsüzlük koşulları belirtilmiş olup, belirtilen madde ile, 5. veya 6. maddede sayılan hallerden birinin mevcut olması halinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. Menfaati olanlar, Cumhuriyet Savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları markanın hükümsüzlüğünü mahkemeden isteyebilir. Marka hükümsüzlük davası, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişilere veya hukuki haleflerine karşı açılır. Markanın hükümsüzlüğü davalarında Kurum taraf gösterilmez. Bir marka, 5. maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerine aykırı olarak tescil edilmiş olup da kullanım sonucunda tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından hükümsüzlük talebinden önce ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz. Hükümsüzlük halleri, markanın tescil edildiği bir kısım mal veya hizmete ilişkin bulunuyorsa, sadece o mal veya hizmet yönünden kısmi hükümsüzlüğe karar verilir. Marka örneğini değiştirecek biçimde hükümsüzlük kararı verilemez.
Yine SMK'nın 6/1 hükmü uyarınca, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvurunun reddedileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller, bilirkişi rapor ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalının "....... " kod numarası verdiği ürünün davacı adına tescilli ..... (8) nolu tasarım tescili ile aynı/benzer olup koruma kapsamında olduğu, davalının "...... " kod numarası verdiği ürünün davacı adına tescilli ....... (1) nolu tasarım tescili ile aynı/benzer koruma kapsamında olduğu, davalının "....... " kod numarası verdiği ürünün davacı adına tescilli ....... (1) nolu tasarım tescili ile aynı/benzer koruma kapsamında olduğu, yine davalının "......" kod numarası verdiği ürünün davacı adına tescilli ....... (2) nolu tasarım tescili ile aynı/benzer koruma kapsamında olduğu, bu şekilde davalı tarafça davalının tasarım tescilinden doğan hakları ihlal edildiği gibi, aynı zamanda davalının bu eyleminin TTK 54 ve devamı maddeleri anlamında haksız rekabet teşkil ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacının belirttiği tazminat seçeneğine göre incelenen davalı ticari defterleri ve diğer deliller nazara alınarak bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ihlal teşkil eden bu eylemler nedeniyle genel giderler hesaba katılmaksızın davalının elde ettiği net kazancın 12.662,61 TL olduğu anlaşılmakla davacının maddi tazminat talebi kabul edilmiştir. Davalının bu eylemi aynı zamanda davacının tasarım tescilinden doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden tecavüzün niteliği, süresi, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir.
Davacının davalı adına tescilli ...... tescil nolu markanın hükümsüzlüğüne dair talebi yönünden yapılan değerlendirmede; davacı adına tescilli önceki tarihli .... tescil numaralı "......" markası ile davaya konu davalı adına tescilli ...... tescil nolu sonraki tarihli "......" ibareli marka aynı emtia ve hizmet sınıfında tescillidir. Ayrıntılı bilirkişi raporunda değinildiği üzere taraf markaları arasındaki benzerlik nedeniyle her iki markayı aynı anda ya da farklı anlarda görecek olan nihai tüketicilerin markaları karıştırma ihtimallerinin mevcut olduğu ve bu haliyle SMK'nun 6/1 maddesi kapsamında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılarak hükümsüzlüğe dair davanın da kabulü gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının ".... " kod numarası verdiği ürün ile davacı adına tescilli ..... nolu tasarım tescili ile aynı/benzer ; davalının ".... " kod numarası verdiği ürün ile davacı adına tescilli ...... nolu tasarım tescili ile aynı/benzer ; davalının "......" kod numarası verdiği ürün ile davacı adına tescilli ..... nolu tasarım tescili ile aynı/benzer ve davalının "....." kod numarası verdiği ürün ile davacı adına tescilli ....... nolu tasarım tescili ile aynı/benzer ürün üretmesinin ve satışa arz etmek suretiyle davacının bu tasarım tescillerinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin durdurulmasına, tecavüz teşkil eden ürünler ve münhasıran bunların imalinde kullanılan kalıp ve her türlü tanıtım malzemelerine el konularak, imhasına,
2-Davalı adına tescilli ...... tescil nolu markanın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
3-Toplam 12.662,61 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, tespit tarihi olan 09/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin REDDİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 3.486,97 TL harç ile 280,00 TL ıslah harcının toplamı 3.766,97 TL harçtan, 1.548,08 TL ilam harcının mahsubu ile, 2.218,88 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz ve haksız rekabet davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen hükümsüzlük davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince, reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru, 3.486,97 TL peşin ve 280,00 TL ıslah olmak üzere toplamı 3.821,37 TL harçtan, iade olunan 2.218,88 TL harcın mahsubu ile 1.602,49 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan 252,00 TL tebligat - tezkere masrafı ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve Mahkememizin ..... d.iş sayılı dosyasında yapılan 1.153,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 7.405,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 5.924,40 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
12-Davalı tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 20,00 TL'sinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
13-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
14-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.31/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır