T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/512
KARAR NO: 2021/169
DAVA: FSEK-Tecavüzün Tespiti, Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/12/2018
KARAR TARİHİ: 13/07/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/07/2021
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin .. - ... Mimarlık isimli şahıs firması adı altında kongre, konferans, ticari fuar, etkinlik organizasyonu, fuar stand ve tasarımı işiyle iştigal ettiğini, fuar ve stand görsellerinin tamamının müvekkili tarafından çizilerek tasarıma dönüştürüldüğünü, davalının ...'ta katılacağı fuarda kurulmak üzere müvekkilinden stand görsel tasarımları ve fiyat teklifi istediğini, müvekkilinin mail üzerinden kurulacak olan stand tasarımlarını 5 adet fotoğraf halinde davalıya gönderdiğini, bu yazışmalar esnasında davalının müvekkilininden fiyat teklifi istediğini, müvekkili tarafından fiyat konusunda bilgi verildikten sonra, davalı ile müvekkilinin iştigal yeri olan ...'da da görüştüğünü, ancak davalının fuardan önce müvekkili arayarak başka bir şirketle anlaştıklarını bildirdiğini, fuar esnasında davalının, müvekkilinin tasarımlarını izinsiz ve herhangi bir sözleşme olmaksızın kullandığını, fuar standını müvekkilinin tasarımlarıyla birebir şekilde yaptırdığının tespit edildiğini ve davalı yanın söz konusu fillerinin müvekkilinin telif haklarına oluşturduğunu ve davalı yanın bu yolla haksız kazanç elde ettiğini iddia ederek, davacının müvekkilinin telif haklarına tecavüz oluşturan eylemlerinin tespitini, FSEK 70. maddesi uyarınca şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın, ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 20/06/2021 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini, 3.264,00 TL olarak ıslah edip harcını yatırmıştır.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu stand tasarımının kanunda öngörülen şartlara haiz olmadığından bahisle eser niteliği taşımadığını, dava konusu stand alanının davacının özgün tasarımı olmadığını, davacı yanın, müvekkili tarafından izinsiz kullanıldığını öne sürdüğü tasarım teklifinde ayırt edici tüm değişiklikler müvekkilinin talepleri doğrultusunda yapıldığını, müvekkili tarafından kullanılan tasarımın ...'a ait olmadığını, ...Tasarım Hizmetleri tarafından yapıldığını ve davacının tasarımı ile arasında ciddi farklar olduğunu, müvekkilinin kullandığı standın başka bir firmaya yaptırıldığını, kullanılan stand ile davacının teklif ettiği proje arasında ciddi farklar olduğunu, müvekkili şirketin davacının tasarımını kullanmadığını, müvekkilinin ne haksız fiil kapsamında ne de FSEK kapsamında bir ihlal gerçekleştirmediğini savunarak müvekkili aleyhine açılan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, telif haklarına tecavüzün tespiti ve tazminat taleplidir.
Mahkememizin 05/11/2019 tarihli duruşma ara kararı gereği bildirilen tanıkların adreslerine göre işlem yapılmış, dinlenmesi gereken tanıklar dinlenmiştir. Davacının iddiası doğrultusunda öncelikle dava konusu tasarımın FSEK anlamında eser olup olmadığının uzmanlık mahkemesi olan mahkememizce değerlendirilmesi gerektiğinden, mahkememiz görevli kabul edilerek yargılamaya devamla bitirilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 06/07/2020 havale tarihli raporda sonuç olarak, dava konusu fuar startlarının 5846 sayılı kanun 2/3 anlamında bedii vasfı bulanmayan, her nevi projeler, her çeşit mimarlık tasarım ve projeleri, mimarı maketler kapsamına sokulabilecek bir eser olduğu, davacı tarafın hususiyetini taşıyan eserlerin davalı tarafa 24/07/2018 ve 25/07/2018 tarihinde iletilmiş olduğu, davalı tarafın dava konusu fuar standı tasarımını ... fuarında ürün sergileme amacıyla kullanmış olduğu, davacı tarafça davalı tarafa ekli edilen tasarımlar ile davalı tarafın fuarda kullanmış olduğu tasarımlar bakımından seperatör kolonlarının sayı, yerleşim planı ve tasarımı bakımından benzer olduğu, karşılama bankosunun genel tasarım ve konum itibariyle benzer olduğu, bankoda yer alan led ekran tasarımının farklı olmasının, tasarımın bütünü içindeki benzerliği etkilemediği, tavan ahşap seperatörlerin konum olarak benzer olduğu, ancak tasarımsal olarak farklı olduğu, stand içinde yer alan (banko arkasına denk gelen) duvarın yerleşim yeri ve tasarımının benzer olduğu, davalı standında yer alan ahşap seperatör ve raf tasarımının davacı tasarımında yer almadığı ve bu bölümün bariz şekilde farklı olduğu, iç mekanda yer alan sandalye sayı ve yerleşimlerinin benzer olduğu, ancak davalı tasarımında yer alan barın tasarıma iç mekanda farklılık unsuru kattığı, davalı tasarımında iç mekanda yer alan banko arkası bölmenin (özel görüşme bölmesi) davacı tasarımında yer almamakla bu kısmın tamamen farklı olduğu, fuar standlarının genel görünüş olarak özellikle kolonların ve bankonun şekli ve konumu nedeniyle birbiriyle benzer algılanabileceği, davalı tasarımının farklı unsurlara ve özellikle iç mekanda yapılan değişikliklere rağmen, davacı tasarımı üzerinde değişiklikler yapılmak suretiyle tasarlanmış olduğu, davalı tarafın davacıya ait tasarımı birebir taklit etmediği, ancak davacı tasarımının ana yapısı ve unsurları muhafaza edilerek üzerinde değişiklikler yapıldığı, davacı tarafından Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 151. Maddesinde sayılan seçimlik hakkının kullanılmadığı, davacı tarafından, davalı tarafa gönderilen fiyat teklifi üzerinden yapılan hesaplamaya göre, davacı tarafın stand tasarımı nedeniyle yoksun kaldığı muhtemel kazancın 2.856,00 TL olarak hesap edildiği, davacı tarafından yoksun kalınan kazanca yönelik seçimlik hakkının kullanılmaması, verilen fiyat teklifinde, stand tasarım bedeline yönelik ayrı bir fiyatlama yapılmaması ve diğer eksik hususlar göz önünde bulundurularak, yukarıda yapılan hesaplamaların Mahkeme tarafından yeterli görülmemesi halinde, davacı tarafın maddi tazminat talebinin Borçlar Kanununun 50 ve 51 Maddelerine göre belirlenmesi hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine, dosyanın yeni bir bilirkişiye heyetine tevdiine karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu ikinci bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 03/05/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, davaya konu fuar standının FSEK anlamında eser vasfını haiz olmadığı, davacının tasarımının tamamı için değil, raflı konsol, karşılama bankosu ve tavan ahşap yerleşim konumlandırma unsurları yönünden davacının önceden davalıya bu tasarım görüntülerini mail ortamında gönderdiği de dikkate alındığında, izinsiz kullanım söz konusu olduğu ve vaki kullanımın haksız rekabet teşkil ettiği, davacı tarafından verilen fiyat teklifinin %15'inin stand tasarım bedeli olarak kabul edilmesi ve davacının projesinin %80'ine tekabül eden kısmının davalı standında iltibas yaratacak şekilde kullanıldığının kabulü halinde, davalı tarafından ödenmesi gereken stand tasarım bedelinin 3.264,00 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir. Bu rapor teknik yönden yeterli ve dosya kapsamıyla uyumlu olduğundan itibar edilmiştir.
Buna göre, davalıya ait fuar standının düzenlenmesi kapsamında sözleşme görüşmeleri yapıldığı, davalı tarafın isteği doğrultusunda davacı tarafça stand çizimleri hazırlanıp mail yoluyla davalıya gönderildiği, anlaşma sağlanamaması üzerine davacı tarafça stand uygulamasının yerinde yapılmadığı, davalı tarafın bu işi başka bir firmaya yaptırdığı, ancak bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının tasarımının tamamı değil, raflı konul, karşılama bankosu ve tavan ahşap yerleşim konumlandırma unsurları yönünden davacının önceden davalıya mail yoluyla gönderdiği tasarımlarla benzer olduğu, dava konusu fuar standının FSEK anlamında eser vasfında olmadığı, ancak davalı eyleminin TTK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet teşkil ettiği ve davacının isteyebileceği tazminat tutarının 3.264,00 TL olduğu anlaşılmakla, davacının davasının ıslah edilmiş şekliyle kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davacının davasının ıslah edildiği şekliyle KABULÜNE, 3.264,00 TL tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 222,96 TL ilam harcından, peşin ve ıslah harcının toplamı olan 95,20 TL harcın mahsubu ile, 127,76 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.264,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 71,80 TL dava ilk masrafı, 59,30 TL ıslah harç gideri, 349,60 TL tebligat-tezkere masrafı ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.480,70 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgililerine iadesine,
7-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, miktarı itibarıyla kesin olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.13/07/2021 Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır