T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/274
KARAR NO: 2022/26
DAVA: FSEK'den Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti, Men'i, Ref'i ve Tazminat
DAVA TARİHİ: 15/10/2020
KARAR TARİHİ: 15/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/02/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin birçok eser sahibi gibi yarattığı eserleri/tasarımları, www........com, tr......com ve www.......com adreslerinde ve kendisine ait hesapta satışa sunduğunu, söz konusu eserlerin müvekkilinin izni ve bilgisi dışında kullanımının, müvekkilinin eserden kaynaklanan hakların ihlali niteliğinde olduğunu, bu eserlerin üçüncü şahıslarca satın alınması halinde müvekkiline anlaşma gereğince ödeme yapıldığını, ancak hal böyle iken davalının, müvekkilinin izni ve bilgisi dışında ve müvekkilinin hakkı olan ve ödeme yapmadan müvekkiline ait bir eseri sistemden indirdiğini ve hukuka aykırı olarak mobilyalar üzerinde kullandığını, bu haliyle müvekkiline ait eserin, davalı tarafça mobilya ürününe basarak kullanılmasının, müvekkilinin eserden doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkilinin eserden doğan haklarına tecavüzün tespitini, men' ve ref'ini, ihlale konu ürünlerin toplatılmasını, internet ortamından kaldırılmasını, şimdilik 500,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminatın, ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 30/12/2021 tarihli dilekçesi ile, 500,00 TL olan maddi tazminat talebini, 2.346,00 TL olarak ıslah ederek harcını yatırmıştır.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin internet sitesi üzerinden binlerce ürünün satışını gerçekleştirdiğini ve yüzlerce tedarikçi ile çalıştığını, ürünlerin tedarikçiler tarafından üretildiğini ve müvekkili şirket tarafından internet sitesi üzerinden satıldığını, bu kapsamda dava konusu ürünün tedarikçiler tarafından üretildiğini, müvekkilinin söz konusu ürünü tedarikçilerden satın aldığını, davacının belirttiği internet sitelerinde yer alan görsellerin ayrı ayrı satın alınamamakta olduğunu, müvekkili şirketin tedarikçisi tarafından internet sitelerine aylık abone olunarak temin edildiğini, dolayısıyla davacının haklarının hiçbir şekilde ihlal edilmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının eserden doğan haklarına tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, ihlale konu ürünlerin toplatılması, internet ortamından kaldırılması, maddi-manevi tazminat ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
5846 Sayılı Kanunu'nun 4. Maddesi ile, estetik değere sahip olan; Yağlı ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taş, ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi, heykeller, kabartmalar ve oymalar, mimarlık eserleri, el işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları, fotoğrafik eserler ve slaytlar, grafik eserler, karikatür eserleri ile her türlü tiplemelerin güzel sanat eseri olarak nitelendirildiği ve krokiler, resimler, maketler, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanılmasının, düşünce ve sanat eseri olma sıfatlarını etkilemeyeceği belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 01/07/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, davacının eserinin FSEK anlamında eser vasfına haiz olduğu ve FSEK kapsamında
korunacağı, dava dilekçesinde belirtilen https://www........com/tr/.......-series-...... internet adresinde yer alan grafik tasarımın hak
sahipliği (copyright) davacı “.........” olduğu, söz konusu görselin
Www.........com üzerinde “....... ” adı ile “.........” referans numarası ile kaydedildiği,
dosyaya konu “........ ” adlı grafik tasarımın davalı yana ait
https://www..........com/........ html internet
adresinde bulunan “........ (.........)” isimli ürün görselinin içeriğinde kullanıldığı,
www........com sitesi işleyiş prensiplerinin açıklandığı lisanslama konulu
makalesinden edinilen bilgide, bir adet grafik tasarımın “genişletilmiş lisans” ücretinin 99.00 USD olduğu sonucuna ulaşıldığını, buna göre, dosyaya konu bir adet grafik tasarım olduğu nazara alındığında, 99,00 USD değerinde “genişletilmiş
lisans” satın alınması gerekliliği doğduğunun görüldüğünü,
bu çerçevede söz konusu grafik tasarıın emsal telif bedelinin 99,00 USD olduğu,
FSEK 68 çerçevesinde 3 katı bedel talebindeki takdirin Mahkemenin
yetkisinde olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 25/11/2021 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, davaya konu grafik tasarım, dava dilekçesinde www.bigstockphoto.com,
www........com ve www.........com isimli web sitelerinde bulunduğunun belirtildiğini, davalının dava konusu grafik tasarımı hangi web sitesininden indirmiş
olabileceğinin bilinemeyeceği iddiası ile kök raporda incelenen www.......com
web sitesine ek olarak www........com ve www.........com sitelerinin de
incelenmesinin talep edildiğini, www.........com, www........com ve www.........com web
sitelerinin işleyiş prensiplerinin açıklandığı güncel lisans sözleşmesi hizmet koşullarının incelendiğini, edinilen bilgide; bir adet grafik tasarımın “genişletilmiş lisans” ücretinin www........com’da 99.50 USD olduğu, www.........com’da 89,00 USD olduğu,
www.......com’da ise kök raporda tespit edildiği üzere 99,00 USD olduğu
sonucuna ulaşıldığını,
dosyaya davacı tarafından sunulan https://www.......com/........ sitesi incelenmiş. 15.11.2021 18.01 tarihi itibari ile dava konusu
tasarımların 2250,00 TL’ye satıldığının görüldüğünü, söz konusu
https://www.......com/........set link’i davacı tarafından
dosyada dava dilekçesi ve cevaba cevap dilekçesinde sunulmayan, dosya kapsamı dışı
veri olduğu kanaati ile maddi tazminat hesabı yönünden değerlendirmeye alınmadığını, bu bilgiler ışığında; dosyaya konu bir adet grafik tasarım olduğu nazara alındığında,
99,00 USD değerinde “genişletilmiş lisans” satın alınması gerekliliğinin doğduğu, kök
raporda; davalı kullanımlarına yönelik maddi tazminat yönünden kök raporda varılan
sonuçlarda değişiklik yapılmasının öngörülemediğini, eser üzerinde değiştirme yapılmadığı ve evleviyetle FSEK md. 14 vd. hükümleri gereği
Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere davacının manevi tazminata da hak
kazanabileceği.
davalının dava dışı ........ mobilya’ya ödeme yapmış olsa dahi FSEK md. 54 gereğince
iyi niyetli olsa dahi bu iyiniyetinin korunmayacağı belirtilmiştir.
Dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının hak talebinde bulunduğu eserinin FSEK anlamında eser vasfına haiz olduğu ve FSEK kapsamında
korunacağı, dava dilekçesinde belirtilen https://www........com/tr/....... -series-......... internet adresinde yer alan grafik tasarımın hak
sahipliği (.......) davacı “.........” olduğu, söz konusu görselin
Www.......com üzerinde “.......” adı ile “......” referans numarası ile kaydedildiği,
dosyaya konu “.......” adlı grafik tasarımın davalı yana ait
https://www........ html internet
adresinde bulunan “........ ” isimli ürün görselinin içeriğinde kullanıldığı,
www.......com sitesi işleyiş prensiplerinin açıklandığı lisanslama konulu
makalesinden edinilen bilgide, bir adet grafik tasarımın “genişletilmiş lisans” ücretinin 99.00 USD olduğu,
bu çerçevede söz konusu grafik tasarıın emsal telif bedelinin 99,00 USD olduğu,
FSEK 68 çerçevesinde 3 katı olan 297,00 USD talep edilebileceği, bunun dava tarihi olan 15/10/2020 tarihindeki Merkez Bankası Efektif Dolar Alış Kuruna göre karşılığının 2.346,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla davacının maddi tazminata ilişkin talebinin artırdığı şekliyle kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekilinin manevi tazminata yönelik talebine gelince; FSEK 14, 15 ve 16 maddelerinde düzenlenen eser sahibine manevi haklarının ihlal edilmesi halinde manevi tazminata hükmetmek gerekir. Davacının satış için dava konusu grafik eserleri koyduğu internet sitesinin hizmet koşulları genişletilmiş görsel lisansı ile değiştirme, çoğaltma izninin verildiği, keza eserin kullanıldığı tekstil ve ayakkabı gibi nihai tüketim amacı güden ürünlerde eser sahibinin adının gösterilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, dolayısıyla davacının manevi haklarının ihlal edildiğinden bahsedilemeyeceği ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, davacının manevi tazminata yönelik talebi reddedilmiştir.
Davacının tecavüzün men'i ve ref'i ile ilana ilişkin talebi yönünden ise, Yüksek Yargıtay ...... Hukuk Dairesi'nin 04/06/2018 tarih ve ...... Esas-...... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere FSEK 68 maddesi kapsamında mali haklar tazminatının davalıdan tahsiline karar verildiğine göre aynı madde hükmü gereğince taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulduğu dikkate alındığında, FSEK'e dayalı tecavüzün men'i ve ref'i istenemeyeceğinden, keza hükmün niteliği gereği ilanın gerek olmadığından davacının bu yöndeki taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davacının hak sahibi olduğu "www .......com" internet sitesi üzerinden ve www........com internet sitesi üzerinde ....... referans numarası ile kayıtlı grafik tasarım eserini, davalının satışa arz ettiği ürünlerde kullanması şeklindeki eylemi ile davacının bu eserden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine,
2-Toplam 2.346,00 TL maddi tazminatın eylem tarihi olan 09/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 179,32 TL harç ile 35,00 TL ıslah harcının toplamı 214,32 TL harçtan, 160,26 TL ilam harcının mahsubu ile, 54,06 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen tecavüzün tespiti davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/2 maddesi gereğince hesaplanan 2.346,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası yönünden hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru, 179,32 TL peşin ve 35,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 268,72 TL harç giderinden, iade olunan 54,07 TL harcın mahsubu ile, 214,65 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 135,00 TL tebligat-tezkere masrafı ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.135,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 2.069,10 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
9-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
10-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.15/02/2022
Katip .........
e-imzalıdır
Hakim .......
e-imzalıdır