T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/210
KARAR NO: 2020/316
DAVA: Marka, Tasarım ve Telif Haklarına Teacavüz ve Haksız Rekabetin
Tespitini, Men ve Ref'i Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 08/05/2018
KARAR TARİHİ: 26/11/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/12/2020
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin Türk Patent nezdinde tescilli 100’den fazla tescilli veya başvuru aşamasında marka, tasarım vb. hakların sahibi olduğunu, müvekkilleri ....... Yayın Reklamcılık ve Eğitim Araçları San.Tic.A.Ş.’nin “......” karakteri ve çizgi filminin yapımcısı olup işbu karakter ve çizgi filme ait tasarım tescillerinin sahibi olduğunu, müvekkilleri arasında münhasır temsilcilik sözleşmesi ile “......” çizgi filminin mali haklarının ....... firmasına verildiğini, ancak hal böyle iken davalının, müvekkillerine ait markaları, tasarımları ve eserlerini hukuka aykırı şekilde taklit olarak ürettiğini, satışını yaptığını ve sergilediğini, Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nce tespit edilen 17 kapta 2500 adet ...... karakterini/markasını havi oyuncak cinsi ürün olduğunu, davalının eylemlerinin müvekkillerine ait marka ve tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eder nitelikte olduğunu, tüketicilerin davalıya ait ürünleri, müvekkillerine ait olduğunu düşünerek aldıklarını ve ilgili ürünlerin sağlığa zararlı ürünler olduklarını bu nedenle müvekkillerinin itibar kaybına uğradığını, müvekkilleri tarafından üretilen veya lisans verilen şirketler tarafından üretilen oyuncakların TSE standartlarına göre üretilip çocuk sağlığını tehlikeye atacak hiçbir malzeme içermediğini iddia ederek, davalı şirketin müvekkillerine ait marka, tasarım ve telif hakları aleyhine yarattığı tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, menini, ve ref’ini, tecavüz suretiyle imal edilen ürünlerin her türlü tanıtım evraklarından silinmesine aksi halde imha edilmesine, internet mecrasından kaldırılmasına aksi halde erişimin engellenmesini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, tespit tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 12/03/2020 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini, 30.000,00 TL olarak ıslah etmiş ve ıslah harcını yatırmıştır.
Dava dilekçesi, tensip tutanağı ve ön inceleme duruşma gün ve saatinin tebliğine ilişkin davalıya çıkartılan davetiyenin yapılamadan iade edildiği, bunun üzerine İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalının tebliğe yarar açık adresinin sorulduğu ve aynı adresin bildirilmesi üzerine, Tebligat Kanunu'nun 35. Maddesine göre davalıya tebligat yapıldığı anlaşılmıştır. Ön inceleme duruşmasına gelen davalı ....... beyanında; daha önce dava dışı ....... isimli kişinin yanında çalıştığını, bu kişinin talebi üzerine davalı şirketin kendi adına kurulduğunu, yapılan işlerden haberi olmadığını ancak kayıtlarda yetkili olduğunu bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalının davacı adına tescilli "......" esas unsurlu marka, tasarım ve eserden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespiti, men'i ve ref'i, Gümrük Müdürlüğünde el konulan ürünlerin imhası, maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsili ile verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 29/1-b ve c maddeleri ile, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmanın marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
5846 sayılı kanunun 4 maddesi estetik değere sahip olan güzel sanat eserlerinin eser niteliğinde kabul etmiş ve ayrıca eserin tanımlandığı 1/B maddesinde ise sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar ve sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerinin eser olarak tanımlamıştır.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davaya konu tasarım ve marka kayıtları celbedilmiş, ilgili Gümrük Müdürlüğünden işlem dosyası ve davacı vekilince deliller sunulduktan sonra, dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 12/02/2020 tarihli raporda sonuç olarak, T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nün 11.04.2018 günlü ...... sayılı durdurma kararında, davalı ...firmasının gözükmekte olduğu ve yerinde yapılan incelemelerde dosyaya ibraz edilen resimlerdeki ürünlerin davalı yana ait olduğu, davacı tarafa ait ....... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ....... bebek arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait “......” marka ....... bebek ile davalı tarafa ait ....... bebek arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenemediğinden, emsal lisans sözleşmesi kapsamında telif hakkı bedelinin hesap edilemediği, davacı tarafından dava dosyasına sunulan emsal lisans sözleşmesi dikkate alınarak, davalı tarafın dava konusu markayı hukuka uygun bir şekilde, lisans sözleşmesi kapsamında kullanması halinde, davacı tarafa ödemesi gereken asgari lisans bedelinin, 30.000,00 TL olduğu belirtilmiştir.
Davaya dayanak marka, ve diğer fikri sınai haklar davacı ....... Yayın Reklamcılık ve Eğitim Araçları San. Ve Tic. A.ş adına olup bu şirket tarafından münhasır lisans sözleşmesi ile bu hakların diğer davacı ...'ne lisans verildiği, ....... Yayın Reklamcılık ve Eğitim Araçları San. Ve Tic. A.ş'ne olağanüstü hal kapsamında el konulup kayyum olarak yönetiminin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredildiği, yargılamanın devamında fon tarafından tüm fikri ve sınai hakların Kaynak Holding A.ş'ne devredildiği anlaşılmıştır. Davacı ....... A.ş'nin 668 sayılı olağanüstü hal kapsamındaki KHK'nin 2. Maddesinin 1. Fıkrası ile kapatılan kurumlardan olup tüzel kişiliğininde kalmadığı anlaşılmıştır. Bu şirketin haklarının temsilen hazine vekili davaya katılmıştır.
Buna göre Davacı ....... Yayın Reklamcılık ve Eğitim Araçları Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olağanüstü hal kapsamındaki KHK ile kapatılmasına karar verildiği ve tüzel kişiliği kalmadığı gibi fikri ve sınai mülkiyete ilişkin hakları diğer davacıya devredildiğinden Davacı ....... Yayın Reklamcılık ve Eğitim Araçları Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Davacı ...nin ise münhasır lisans sözleşmesi ile hak sahibi olduğu " ......" esas unsurlu marka, tasarım ve telif haklarına davalının bilirkişi raporunda belirtildiği üzere tecavüz ve haksız rekabette bulunduğu anlaşılmakla bu şirket yönünden davanın kabulüne, tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, men'ine, ref'ine tecavüz suretiyle ihmal edilen ürünlere el konularak imhasına karar vermek gerekmiştir. Yine davacının tercih hakkına göre bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere davacı yararına 30.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Yine davalının eylemleri aynı zamanda davacının markadan doğan haklarına tecavüz niteliğinde olduğundan, tecavüzün niteliği, süresi ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacı ....... Yayın Reklamcılık ve Eğitim Araçları Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olağanüstü hal kapsamındaki KHK ile kapatılmasına karar verildiği ve tüzel kişiliği kalmadığı gibi fikri ve sınai mülkiyete ilişkin hakları diğer davacıya devredildiğinden Davacı ....... Yayın Reklamcılık ve Eğitim Araçları Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacı ...nin davasının kabulüne, davacıların hak sahibi oldukları " ......" esas unsurlu marka, tasarım ve telif haklarına davalının tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, men'ine, ref'ine tecavüz suretiyle ihmal edilen ürünlere el konularak imhasına,
Toplam 30.000,00 TL maddi tazminatın tescil tarihi olan 11/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte
10.000,00 TL manevi tazminatın 11/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan karşılanarak hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan trajı en yüksek bir gazete ile ilanına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 2.732,40 TL ilam harcından, 187,86 TL peşin ve 495,25 TL ıslah harcının mahsubu ile, 2.049,29 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacı ...n'e verilmesine,
5-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacı ...n'e verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 223,76 TL dava ilk masrafı, 302,30 TL tebligat-tezkere ve 3.000,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 3.526,06 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacı ...n'e verilmesine,
7-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Davacı vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.26/11/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır