T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/360
KARAR NO: 2021/238
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü, Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/12/2020
KARŞI DAVA: Tasarıma Tecavüzün Önlenmesi, Durdurulması, Kaldırılması, Tazminat
KARŞI DAVA TARİHİ: 04/03/2021
KARAR TARİHİ: 11/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/11/2021
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekilinin instagram ve ...... alışveriş sitesi üzerinden online olarak ürün satışı gerçekleştirdiğini, davalı tarafından müvekkiline, bahsi geçen internet sitelerinde davalının TPMK nezdinde ....... numara ile tescilli tasarıma konu ürünlerin satışını içeren eylemlere son verilmesini içeren ihtarname keşide ettiklerini, davacının daha önce de ......'a yaptığı şikayet üzerine, müvekkili ürünlerinin satışlarının durdurulmasına neden olduğunu, ancak ...... ile yapılan görüşmeler neticesinde müvekkilinin ......'daki faaliyetlerine devam ettiğini, davalının yakını olduğu ...... isimli kişiye ait olan instargam adresinden de dava konusu tasarımı içeren görsellerin olduğu ve satışının yapıldığını, davalının hak sahibi olduğunu iddia ettiği ....... tescil numaralı "...." tasarımının başvuru tarihi itibariyle hiçbir yenilik ve ayırt edicilik vasıf içermediğini, yıllardır bebeklere ve çocuklara giydirilip kullanılan ....... olduğunu ve davalı adına tescilli tasarımın başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edici nitelikleri taşımadığını iddia ederek, davalı adına olan ....... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkini ile, 15.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsili talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA ; Davalı/Karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, davacı tarafın dava konusu tasarımın yenilikçi özelliğinin olmadığını iddia etmesine rağmen, aynı tasarım için 17/12/2020 tarihinde ..... başvuru numarası ile TPMK nezdinde kendi adına tescil başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin davalıyı defalarca tecavüzün durdurulması yönünden instagram hesabında uyarılarda bulunduğunu, tüm bu uyarılara rağmen davalının ...... üzerinden satışlarına devam ettiğini, müvekkilinin tescilli tasarımının hukuka uygun olduğunu, davacının dava konusu ürünü müvekkilinin eşinden satın aldıktan bu zamana kadar kötü niyetli olarak sosyal medyada satışını sürdürdüğünü ve işbu durumun müvekkilini maddi zarara uğrattığını iddia ederek, asıl davanın reddini, davacı tarafından müvekkili adına tescilli ....... numaralı tasarıma yönelik tecavüzün önlenmesini, durdurulmasını, kaldırılmasını, şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, tespit tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tahsili ile verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve karşı dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dosyada dava, davalı adına olan ....... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini ile 15.000,00 TL manevi tazminatın tahsili, karşı dava ise, davacı/karşı davalının ....... tescil numaralı tasarımına yönelik tecavüzün önlenmesi, durdurulması, kaldırılması, şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, faiziyle birlikte tahsili ile verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, dava konusu ....... tescil numaralı tasarımın, 16/01/2020 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
Davacının dava dilekçesindeki tespit talebi kabul edilerek, dava dilekçesinde belirtilen instagram hesabı incelenerek görsellerin yüklenme tarihinin tespit edilip, birer çıktılarını gösterir rapor tanzimi istenmiş olup, dosyanın tevdi olduğu bilirkişi hazırlamış olduğu 15/01/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, dava dilekçesi ekinde davalı adına olan ....... tescil numaralı tasarımı içeren görsellerin yer aldığı belirtilen @...... kullanıcı adlı ... hesabı https:/www......com/....../.... internet adresinde görüntülendiği, dosyada ....... tescil numaralı tasarımı içerdiği belirtilen iki adet görsel olduğu, söz konusu iki görselden birincisinin 26.04.2019 tarihinde, diğerinin ise 27.04.2019 tarihinde inceleme yapılan @...... kullanıcı adlı Instagram hesabına yüklendiklerini bildirmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 24/09/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, asıl dava yönünden; hükümsüzlüğü talep edilen ....... tescil numaralı tasarımın tescilinin başvuru tarihi olan 17.01.2020 tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, karşı dava yönünden; davacı tarafa ait ....... tescil numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu sebeple benzer olarak algılandıkları belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; asıl dava yönünden; hükümsüzlüğü talep edilen ....... tescil numaralı tasarımın tescilinin başvuru tarihi olan 17.01.2020 tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmakla, davacının hükümsüzlüğe dair davasının kabulü gerekmiştir. Davacının manevi tazminat talebine gelince; Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminata karar verilebilmesi için BK 49 (TBK’nun 58) maddesindeki koşulların oluşması gerekir. Somut olayda, davalının adına tasarım tescili yaptırıp, buna dayalı olarak davacıya ihtarname çekmesi şeklindeki eylemi gerek SMK anlamında, gerekse TTK'nın haksız rekabete ilişkin 56 maddesinin atfı nedeniyle TBK'nın 58 maddesi anlamında manevi tazminatı gerektirir bir eylem olmadığından, manevi tazminata ilişkin talebin reddi gerekmiştir.
Davalının tasarım tesciline dayalı karşı davasına gelince; hükümsüzlük baştan beri sonuç doğurduğundan ve hükümsüz kılınan tasarıma dayalı olarak talepte bulunulması mümkün olmadığından, davalının karşı davasının reddi gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DOSYA YÖNÜNDEN :
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalı adına tescilli ....... tescil nolu tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, TPMK bülteninde ilan edileceğinden ayrıca ilanına yer olmadığına,
2-Koşulları oluşmadığından davacının manevi tazminat taleplerinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 256,17 TL peşin harçtan, 59,30 TL ilam harcının mahsubu ile, 196,87 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen hükümsüzlük davası nedeniyle hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru ve 256,17 TL peşin olmak üzere toplam 310,57 TL harç giderinden, iade olunan 196,87 TL harcın mahsubu ile, 113,70 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 150,50 TL tebligat-tezkere ve 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.650,50 TL yargılama giderinin, davanın kısmen kabul-red nedeniyle 1.325,25 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davalının karşı davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 187,90 TL harçtan, 59,30 TL ilam harcının mahsubu ile, 128,60 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüz davası nedeniyle hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat talebi yönünden hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat talebi yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.11/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır