T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/102
KARAR NO: 2021/148
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Durdurulması, Tazminat
KARŞI DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 18/03/2019
KARŞI DAVA TARİHİ : 30/04/2019
KARAR TARİHİ: 24/06/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/06/2021
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin tasarladığı Yatak Odası, Gardırop, Komodin, Konsol, Masa, Şifonyer, TV Duvar Ünitesi, Karyola ve bunun gibi ürünler için Türk Patent Kurumu’na başvurarak tasarım tescil belgesi aldığını, davalının, müvekkili şirket tarafından kendisine yapılan ihtarlara rağmen, müvekkilinin tasarım hakkından doğan haklarını ihlal ettiğini, müvekkilinin tasarım tescil belgesine sahip olduğu ürünleri kopyaladığını, teshir ettiğini ve sattığını, müvekkili şirketin tasarım tescil belgesine sahip olduğu ürünlerin www...... adlı bir web sitesinde yayınlanarak internet üzerinden satışının yapıldığı hususunun da tespit edildiğini, anılan tespitten sonra, müvekkilinin kendisine ait ürünleri web sitesinde yayınlayan ....... Dayanıklı Tüketim Mallan Tekstil ve Mobilya Tic.Ltd.Şti.'ye de ihtarname gönderildiğini, davalının müvekkilinin şirketin tasarım tescil belgesine sahip olduğu ürünlerin birebir aynısını, kendi adına çıkarttığı kataloğunda da yer verdiğini, tecavüze konu dava konusu ürünlerin, müvekkili şirket ile özdeşleşmiş ve tanınmış olduğunu, davalının müvekkilinin büyük emek ve para harcayarak tanınır hale getirmiş olduğu ürünleri, kendi ürünüymüş gibi üreterek piyasaya ve nihai tüketiciye sunduğunu, davalının bu şekilde haksız kazanç sağladığını ve müvekkilinin bu nedenle kazançtan yoksun kaldığını ve davalı yanın söz konusu eylemlerinin müvekkilinin tasarım haklarına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, tecavüzün tespitini, önlenmesini ve durdurulmasını, müvekkili şirketin yoksun kaldığı kazanca karşılık şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın, tecavüzün gerçekleştiği tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP VE KARŞI DAVA ; Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, davacının tasarım tescil belgesine sahip olduğu Gardırop (1), Komodin (2), Konsol (3,) Masa (4), Şifonyer (5), TV Duvar Ünitesi (6), Karyola (7), isimli ve tasarım sıra numaralı mobilya ürünlerinin, genel hatları ile anonim olduğunu, herhangi bir yenilik ve ayırt edici niteliğe haiz olmadığını, söz konusu ürünlerin harcıalem olduğunu, bu ürünlerin piyasadaki birçok firma tarafından da benzer şekilde üretilmekte ve satışı yapılmakta olduğunu, müvekkilinin kendine özgü tasarımlarından oluşan ürünleri ile davacı tarafa ait tasarım ürünleri arasında, aynı tür ürünler olmaları nedeniyle teknik zorunluluklar dışında hiçbir benzerlik bulunmadığını, dolayısıyla müvekkili şirkete ait ürünler ile davacı tarafa ait ürünler arasında herhangi bir iltibas veya taklidin söz konusu olmadığını iddia ederek, asıl davanın reddini ve davacı/karşı davalıya ait ....... numaralı tasarımın hükümsüzlüğünü talep ve karşı dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ve maddi tazminat, karşı dava ise tasarımın hükümsüzlüğü taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 09/03/2020 havale tarihli raporda sonuç olarak, "Davacı tarafa ait ....... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ...... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığıır, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davacı tarafa ait ...... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ...... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davacı tarafa ait ....... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ...... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğunu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarını, davacı tarafa ait ....... numaralı tasarım tescili İle davalı tarafa ait ....... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davacı tarafa ait ...... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ...... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğunu, bu sebep ile ayniyet derecesinde farklı olarak algılandıklarını, davacı tarafa ait ...... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ....... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerind
... numaralı tasarım tescili ile davalı tarata ait ...... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davacı tarafa ait ..... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ...... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel İzlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davacı tarata ait ....... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ..... numaralı tasarım ve ....... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, Davacı/Karşı Davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ...... numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 05.07.2018 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı" belirtmiştir.
Mahkememizin 29/01/2021 tarihli duruşma ara kararı uyarınca dosyanın en son rapor tanzim eden bilirkişi heyetine yeniden tevdi ile; karşı dava yönünden ...... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarımın tamamının hükümsüzlüğü talep edildiğinden asıl ve ek raporda (3) , (5) ve (6) nolu tasarımlar yönünden bir değerlendirme yapılmadığından bu (3) , (5) ve (6) nolu tasarımların da tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olup olmadığı, hükümsüzlük koşullarının bulunup bulunmadığı yönünden ek rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi hazırlamış olduğu 20/04/2021 havale tarihli ikinci ek raporda sonuç olarak"Davacı/Karşı davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ......, ve (6) numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 05/07/2018 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğunu" belirtmişlerdir.
Dosya kapsamı deliller ve aldırılan bilirkişi raporları ile ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; öncelikle hükümsüzlüğe dair karşı dava yönünden davacı adına tescilli ....... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin (1), (2), (4) ve (7) nolu tasarımların tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olmadıkları anlaşılmakla, karşı davanın bu tasarımlar yönünden kabulüne ve hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. ...... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin (3),(5) ve (6) nolu tasarımlar yönünden yeni ve ayırt edici nitelikte olduğu anlaşılmakla, hükümsüzlük talebinin reddi gerekmiştir.
Asıl dava yönünden ise, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğurduğundan ve davacı adına tescilli ........ tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin (1), (2), (4) ve (7) nolu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verildiğinden, yeni ve ayırt edici nitelikte olduğu tespit edilen (3), (5) ve (6) nolu tasarımlar yönünden ise, davalı kullanımlarının bu tasarımlardan farklı olup, herhangi bir ihlal söz konusu olmadığından davacının davasının tümden reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
A-ASIL DOSYA YÖNÜNDEN :
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 59,30 TL ilam harcından, peşin yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile, 14,90 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüz davası yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN :
1-Karşı davanın KISMEN KABULÜNE, davacı-karşı davalı adına tescilli ..... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım belgesinin (1), (2), (4) ve (7) nolu tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, (3), (5) ve (6) nolu tasarımlar yönünden davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 59,30 TL ilam harcından, peşin yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile, 14,90 TL bakiye karar harcının davacı/karşı davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davanın kısmen kabulü nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davacı/karşı davalıdan alınarak, davalı-karşı davacıya verilmesine,
4-Davanın kısmen reddi nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalı/karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,
5-Davalı/karşı davacı tarafından yapılan 88,80 TL harç giderinin davacı/karşı davalıdan alınarak, davalı/karşı davacıya verilmesine,
6-Davalı/karşı davacı tarafından yapılan 111,30 TL yargılama giderinden, davanın kabul/red oranına göre 55,65 TL'sinin, davacı/karşı davalıdan alınarak, davalı/karşı davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgililerine iadesine,
D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.24/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır