T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/6
KARAR NO: 2022/31
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Men'i, Ref'i, Tazminat
DAVA TARİHİ: 07/01/2021
KARAR TARİHİ: 17/02/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/02/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 11/01/2010 tarihinde kurulduğunu, kurulduğu günden bu yana ev ve bahçe gibi alanlarda kullanılan plastik ürünlerin tasarımını ve üretimini gerçekleştirdiğini, müvekkilinin geliştirdiği tasarımları TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, müvekkilinin bu bağlamda ...... tescil numaralı "....... " tasarımının TPMK nezdinde tescilli sahibi olduğunu, ancak davalı tarafından, müvekkili şirketin tasarımının birebir aynısını müvekkilinin izni olmaksızın piyasaya sunduğunu, davalının söz konusu ürünü haksız kazanç elde etme gayesi ile satışa sunduğunu, bu hususun tespiti amacıyla Mahkememizin ...... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını ve davalı yanın tüm bu eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarımından doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkilinin tescilli tasarımına yönelik tecavüzün tespitini, men'ini, ref'ini, tecavüz teşkil eden ürünler ile bu ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konulmasını, şimdilik 2.000,00 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi tazminatın, tespit tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin muhtelif ürün alım ve satımı yapan saygın bir tacir olduğunu, dükkanında satışı yapılan ürünlerinden birinin de plastik malzemeler olduğunu, müvekkilinin geniş ürün yelpazesiyle müşterilerine hitap ettiğini, bu hususu bilen müvekkilinin bazı tacir dostlarının zaman zaman kendi ürünlerini teşhir etmek ve pazarlamak amacıyla mezkur dükkanı kulladıklarını, dolayısıyla dükkanda müvekkiline ait olmayan onlarca ürün bulunduğunu, davaya konu mandalların da bu amaçla hareket eden müvekkilinin oğluna ait olduğunu, davacı tarafın davayı açarken müvekkili ile oğlunu karıştırdığını, müvekkilinin işletmesinde bulunan ürünlerin tescilli ürünler olduğunu ve davacının tecavüz ve tazminat taleplerinin yersiz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalının, davacının tescilli tasarımından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i, tazminat, tecavüz teşkil eden ürünlere el konulması ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir. Taraf delilleri toplanmış, bildirilen tanıklar dinlenerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
Dosya arasına alınan ve işbu davaya dayanak Mahkememizin ...... Değişik İş sayılı dosyasında bilirkişi vasıtasıyla mahallinde yapılan delil tespiti sonucu alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak, "Aleyhine tespit talep edilen iş yerinde, tespile konu mandalların depolama ve satışının yapıldığını, keşif esnasında, tespit talep eden tarafa art ...... tescil numaralı "...." tasarımına, benzer ürünlerden, 6 farklı renk çeşidinde, "24 lü ambatajlarda" yaklaşık 80-100 adet ambalajlı ürünün bulunduğunun tespit edildiği, tespit talep eden tarafa ait 06.12.2012 başvuru tarihli ...... tescil numaralı " ..... " tasarımı ile aleyhine tespit talep edilen tarafa ait tüm renk ve tipteki mandallar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğunu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları" belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 29/12/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, davacı tarafa ait ...... tescil numaralı tasarım ile davalı tarafa ait adreste tespit edilen ürün
arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,
bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı kullanımının, davacıya ait ...... tescil numaralı tasarıma SMK 81/1 a uyarınca
tecavüz niteliği arz ettiği,
davalı tarafın ticari defterlerinin 2019 ve 2020 yıllarına ait defterlerin sahipleri lehine delil
vasfına haiz olduğu,
davalı tarafından sunulan satış faturalarında stok kodları kullanıldığı, stokların ürün bazında
takip edildiği stok mizanına göre davalının iki tip mandal sattığı, tablo-1'deki mandalı davalı
firmanın, davacının ....... firması olan "...... " şirketinden aldığı,
davalı tarafın ‘’....’’ adı altında yapmış olduğu satışlara ait ürünlerin, dava konusu
tasarım olduğu hususunun, davalının resmi defterlerinde, satış ve alış faturalarında tespit
edilemediği,
Mahkemeye ait karar dava konusu tasarıma ait olduğu yönünde ise davalının bu üründen
560,00 TL kazanç elde ettiği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile aynı sektörde faaliyette bulunan davalının davacıya ait tescilli tasarım koruma kapsamında ürünleri iş yerinde satışa arz ettiği, aynı sektörde ve birbirlerine yakın yerde faaliyette bulunmaları sebebiyle tarafların birbirlerinden ve ürünlerinden haberdar oldukları, haliyle davalının eyleminin davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmakla tecavüz ve haksız rekabete ilişkin talebin kabulü gerekmiştir. Davalı vekili, iş yerinde tespit edilen ürünlerin müvekkilinin oğluna ait olduğunu ve teşhir amaçlı konulduğunu belirtmiş ise de, resmi kayıtları, mahallinde yapılan tespit ve bilirkişi raporuna göre ürünlerin sayısı dikkate alındığında bu savunmaya itibar edilmemiştir. Davacının tercihine göre istenebilecek maddi tazminat tutarının 560,00 TL olduğu anlaşılmakla bu tutar yönünden maddi tazminat talebi kabul edilmiştir. Davalının eylemi davacının tasarımdan doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, tasarımın ve ihlalin niteliği, süresi, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 1.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ...... tescil nolu tasarımdan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, men'ine, durdurulmasına, kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden ürünler ile, münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konularak, imhasına,
2-Toplam 560,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi tazminatın, tespit tarihi olan 24/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair maddi ve manevi tazminat ile itibar tazminatı taleplerinin reddine,
3-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıya ait olmak üzere ülke çapında yayınlanan traji yüksek bir gazete ile ilanına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 1.741,90 TL harçtan, 106,56 TL ilam harcının mahsubu ile, 1.635,33 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/2 maddesi gereğince, kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 560,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/3 maddesi gereğince, reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 560,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru ve 1.741,90 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.801,20 TL harçtan, iade olunan 1.635,33 TL harcın mahsubu ile, 165,87 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan 241,50 TL tebligat - tezkere, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve Mahkememizin ..... D.İş sayılı dosyasında yapılan 1.024,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 4.266,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul - red oranına göre 1.813,05 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
12-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
13-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.17/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır