T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/358
KARAR NO: 2022/73
DAVA: Faydalı Model Belgesine Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i,
Ref'i, Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü, Tazminat
DAVA TARİHİ: 24/12/2020
-BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2.FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN
2021/425 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 08/03/2021
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/03/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin .... tescil numaralı "...." başlıklı faydalı model belgesinin tescilli sahibi olduğunu, müvekkilinin bu tescil akabinde AR-GE çalışmalarına devam ettiğini ve TPMK nezdinde .... tescil numaralı "...." başlıklı faydalı model belgesini tescil ettirdiğini, davalının müvekkiline ait .... tescil numaralı faydalı model konusu ürünlerine tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden kullanımlar olduğunun tespit edildiğini, bu hususun mahkememizin .... D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu ve davalının söz konusu eylemlerinin müvekkilinin tescilli faydalı modelden doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkili adına tescilli .... tescil numaralı faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, men'ini, ref'ini, şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, delil tespiti tarihi olan 06/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsilini, davalı adına olan ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin .... faydalı model belgesinin tescilli sahibi olduğunu, davacı firmanın faydalı model belgesinin tescil tarihinin 23/09/2019 olduğunu, müvekkili şirketin tescil tarihinin ise 21/05/2019 olduğunu, koruma süresinin daha önce başladığını, bu nedenle davacının iddia ettiği gibi bir tecavüz ya da ihlalin söz konusu olmadığını ve ortada bir ihlal var ise de, bunun müvekkilinin tescilli faydalı modeline ilişkin olacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA : Birleşen Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ve 20/05/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile, ... faydalı model belgesi başvurusunun TPE tarafından 21/05/2019 tarihinde tescil edildiğini, davalı firma tarafından ise haksız ve kötüniyetli olarak .... tescil numaralı ve .... tescil numaralı faydalı model belgelerini aldığını, ancak davalının haksız ve Mülga 551 sayılı KHK'ya aykırı olarak aldığı faydalı model belgelerine konu olan teknik özellikler, yenilikler ve ayırt edicilik yıllar önce müvekkili şirket tarafından uzun yıllardan beri kullanılmış ve halen kullanıldığını, davalının sahip olduğu faydalı model belgelerini SMK 142 ve 144.vd.maddelerine aykırı olarak faydalı modelin tesciline engel olan nedenlere rağmen tescil edildiğini, bu nedenle davalı tarafa ait .... tescil numaralı ve .... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN CEVAP : Birleşen Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı davasını hiçbir delile dayandırmadığını, müvekkili tarafından davacıdan önce faydalı modellerin tescil edilmiş olduğunu, davacının davasında dayandığı hususların gerçeği yansıtmadığını, davacı aleyhine Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosya ile davacının kendisine ait ... tescil numaralı faydalı model eliyle müvekkiline ait olan .... tescil numaralı faydalı modeline tecavüz ettiği ve davacıya ait faydalı modelin yeni olmadığı, bu nedenle hükümsüzlüğü gerektiği hususlarında dava açtıklarını, davacı hakkında açılan tecavüz davasında davacıya ait ... tescil numaralı faydalı modelin yeni olup olmadığı hususlarında taraflarınca araştırma yapıldığını ve uzman mütalaası alındığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref', maddi ve manevi tazminat ile verilecek hüküm özetinin ilanı, birleşen davanın ise, davacı birleşen dosyada davalı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan kayıtlar getirtilerek, taraf delilleri toplanmış ve bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 141 Maddesi ile, patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent veya faydalı model hakkını gasp etmek ve patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmenin, patent ve faydalı model belgesine tecavüz oluşturacağı belirtilmiştir.
6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 144/1. Maddesinde, faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa, buluşun 92. maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa, faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa ve faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.
Davaya dayanak yapılan ve dosya arasına alınan Mahkememizin .... D.İş sayılı dosyasında bilirkişi tarafından yapılan delil tespiti sonucu hazırlanan raporda sonuç olarak, tespit talep edilen tarafından gönderilen menteşe numunelerinin, .... referanslı faydalı modeli ihlal etmediği, tespit talep edilen tarafından gönderilen menteşe numunelerinin .... referanslı faydalı modeli ihlal ettiği belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 29/12/2021 tarihli raporda sonuç olarak,
esas davada tecavüz iddiası bakımından; davalıya ait tecavüz ettiği ileri sürülen ürünün dava
konusu ... nolu faydalı model belgesinin koruma kapsamı dahilinde
olduğu,
esas davada hükümsüzlük iddiası bakımından; dava konusu .... nolu
faydalı model belgesinin, tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun
olduğu ve bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu,
birleşen davada .... nolu faydalı model belgesinin, tekniğin bilinen
durumu karşısında yenilikten yoksun olduğu, bu nedenle hükümsüzlük koşullarının
oluştuğu, birleşen davada .... nolu “.... ” buluş başlıklı faydalı model belgesinin, tekniğin bilinen durumu karşısında
yenilikten yoksun olduğu ve hükümsüzlük halinin oluştuğu, hükümsüzlük kararının sonuçlarının geçmişe etkili olarak doğacağı ve faydalı model
belgesi ile sağlanan hukuki korumanın hiç doğmamış sayılacağı dikkate alınarak, esas
davada davacının adına olan .... tescil nolu faydalı modelden doğan
haklarına tecavüzün söz konusu olmayacağı,
davacının adına olan .... tescil nolu faydalı modelden doğan haklarına
tecavüzün söz konusu olmayacağı, bağlantılı olarak TTK m.
55/1-a-4 kapsamında esas davada davacı açısından haksız rekabetin söz konusu
olmayacağı belirtilmiştir. Bu rapor teknik yönden yeterli ve dosya kapsamıyla uyumlu bulunduğundan itibar edilmiştir.
Asıl dosya yönünden yapılan değerlendirmede, dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; hükümsüzlük iddiası bakımından; dava konusu .... nolu
faydalı model belgesinin, tescil başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun
olduğu ve bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile, dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Davacının tecavüz ve haksız rekabete ilişkin talebine gelince; birleşen Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dayanak faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğü istendiğinden ve bilirkişi raporuyla dayanak faydalı model belgelerinin tescil başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun
olduğu ve hükümsüzlüğe karar verildiğinden hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından faydalı modelden doğan haklara tecavüz buna bağlantılı olarak haksız rekabet oluşmayacağından bu talepler yönünden davanın reddi gerekmiştir.
Birleşen Bakırköy ,... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporuna göre, davalı adına tescilli .... ve .... tescil nolu faydalı modelin tescil başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğundan davanın kabulü ile, hükümsüzlüğe karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DOSYA YÖNÜNDEN;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
2-Davacının tecavüz ve haksız rekabete ilişkin talebi ve tazminata dair talebi yönünden davasının REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 341,55 TL harçtan, 80,70 TL ilam harcının mahsubu ile, 260,85 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen hükümsüzlük davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüz ve haksız rekabet davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru, 341,55 TL peşin harç olmak üzere toplam 395,95 TL harç giderinden iade olunan 260,85 TL harcın mahsubu ile, 135,13 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 216,50 TL tebligat - tezkere masrafı, 2.250,00 TL bilirkişi ücreti ve Mahkememizin .... D.İş sayılı dosyasında yapılan 1.073,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 3.540,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 885,00 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı tarafından yapılan 2.250,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 1.687,50 TL'sinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
B-BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN .. ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli .... ve .... tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL ilam harcından, 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile 21,40 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 118,60 TL dava ilk masrafı ve 44,00 TL tebligat - tezkere masrafı olmak üzere toplam 162,60 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.22/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır