T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/576
KARAR NO: 2019/326
DAVA: Faydalı Model Belgesine Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti,
Önlenmesi, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 17/11/2017
- BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2018/480 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü, Sicilden Terkin
DAVA TARİHİ: 23/11/2018
KARAR TARİHİ: 08/10/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/10/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin kendi geliştirmiş olduğui "........" buluş başlıklı faydalı modele ilişkin olarak TPMK nezdinde 13/01/2016 tarihinde ......numarası ile tescil başvurusunda bulunduğunu ve söz konusu buluşun 21/10/2016 tarihinde ......sayı ile tescil edildiğini, müvekkiline ait buluşun, anaokullarının ve iç-dış mekanlarda rahatlıkla kullanılabilen ........ ile ilgili olduğunu, müvekkilinin davaya konu buluşun tek ve gerçek sahibi olduğunu, ancak hal böyle iken, davalı şirket tarafından müvekkiline ait buluş konusu ürünün taklit etmek suretiyle birebir aynısının veya ayırt edilemeyecek derecede benzerinin üretildiği, satışa arz edildiği ve piyasaya sunulduğunu tespit ettiklerini, davalı yanın müvekkiline ait buluş konusu yöntemi, üretimini yaptığı masalarda haksız ve hukuka aykırı olarak kullandığını, müvekkili ile aynı sektörde faaliyet gösteren davalının, müvekkilinin faydalı modelden haberdar olduğunu, davalı yanın bu fiillerinin müvekkili haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ve müvekkilinin bu kullanımlardan zarar gördüğünü iddia ederek, tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, tecavüz ve haksız rekabet sonuçlarının ortadan kaldırılarak eski hale getirilmesini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi ve 10.000,00 TL itibar tazminatının, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafındna müvekkilinin birçok ürününü haksız şekilde taklit edildiğini ve bu sebeple hakkında açılmış birçok dava bulunduğunu, davacıya karşı açılmış olan davalarda davacının haksız eylem ve tecavüzlerinin tespit edilmiş olduğunu ve işbu davaların halen devam ettiğini ve mevcut davalar sebebiyle müvekkili şirkete karşı husumet besleyen davacının, huzurdaki davayı da bir karşı eylem olarak ikame etmiş olduğunu, müvekkiline ait ürünün, tasarım, üretim ve buluş teknikleri bakımından davacı firmaya ait faydalı modelden tamamen farklı olduğunu ve davacının taklit ve tecavüz edildiği iddialarının kabul edilebilir bir yanının bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmeseini istemiştir.
Birleşen Mahkememizin ........ Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı adına TR ......sayı ile tescilli faydalı model belgesinin, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan KHK'da belirtilen hususlarda yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığını, tescile konu söz konusu buluşun uygulama ve kullanım alanı itibariyle tekniği bilinen bir çözümü olup, herhangi bir yenilik ve buluş taşımadığını ve bu hususun Mahkememizin ...... Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini iddia ederek, davalı adına TR ......sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının dilekçesinde göstermiş olduğu görsellere ait ürünlerin, müvekkilinin faydalı model belgesinin tescil tarihinden sonra piyasaya ve satışa sunulmuş ürünler olduğunu, bu nedenle müvekkilinin faydalı modelinin yenilik kriterlerine haiz olmadığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve iddiaların yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, giderilmesi, maddi ve manevi tazminat ile verilecek hüküm özetinin ilanı, birleşen davanın ise, davalı-asıl dosyada davacı adına tescilli faydalı model belgesinin, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmamasından bahisle hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ......sayılı ve "....." buluş başlıklı faydalı model belgesinin,12/01/2016 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 04/11/2018 tarihli raporda sonuç olarak, davacı adına ...... sayılı faydalı model belgesinin 1 numaralı isteminin davalı tarafından ihlal edildiği, ...... numaralı istemlerinin ise davalı tarafından ihlal edilmediği belirtilmiş ise de, birleşen dava ile ilgili raporda bir değerlendirme yapılmadığından, dava konusu ...... sayılı faydalı model belgesinin, tescil tarihi itibariyle yeni olup olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 02/07/2019 havale tarihli ...... sayılı faydalı modelin tabla-ayak birleşim detayı ile https://www.........com........ linkinde yer alan ürün ailesindeki masaların tabla-ayak birleşim detayları karşılaştırıldığında, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimde belirgin bir farklılık bulunmadığı, bu sebeple benzer algılandıkları, bu nedenle ...... sayılı faydalı modelin başvuru tarihi olan 13/01/2016 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve bu sebeple koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olmadığı belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 141 Maddesi ile, patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent veya faydalı model hakkını gasp etmek ve patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmenin, patent ve faydalı model belgesine tecavüz oluşturacağı belirtilmiştir.
6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 144/1. Maddesinde, faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa, buluşun 92. maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa, faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa ve faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, deliller, alınan bilirkişi raporları ve yukarıda değinilen hukuki düzenlemelere göre, öncelikle hükümsüzlüğe ilişkin birleşen Mahkememizin ..... Esas sayılı dosyası yönünden değerlendirme yapılması gerekmekte olup, dava konusu ...... sayılı faydalı model belgesinin tabla-ayak birleşim detayı ile https://www.........com linkinde yer alan ürün ailesindeki masaların tabla-ayak birleşim detayları karşılaştırıldığında, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimde belirgin bir farklılık bulunmadığı, bu sebeple benzer algılandıkları, bu nedenle ......sayılı faydalı modelin başvuru tarihi olan 13/01/2016 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve bu sebeple koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olmadığı anlaşılmakla, birleşen davanın kabulü ile, davacı-birleşen dosya davalısı adına ...... sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerekmiştir.
Asıl dava yönünden ise, birleşen davada davacı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmiş olup, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından, bu haliyle de davacının faydalı modelden doğan haklarına tecavüz söz konusu olmayacağı gibi, mevcut delillere göre hükümsüzlük karşısında haksız rekabetten de söz edilemeyeceğinden, asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Asıl dosyada (Mahkemezin ........ Esas) davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 1.041,73 TL peşin harçtan, 44,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 997,33 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 37,80 TL tebligat-tezkere ve 2.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.137,80 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN :
1-Birleşen mahkememizin ........ Essas sayılı dosyasında davacının davasının kabülüne, dava konusu ......tescil no faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 44,40 TL ilam harcından, 35,90 TL peşin harcın mahsubu ile, 8,50 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 71,80 TL dava ilk masrafı ve 41,50 TL tebligat-tezkere masrafı olmak üzere toplam 113,30 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.08/10/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır