T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/338
KARAR NO: 2020/110
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Önlenmesi, Men'i, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 06/10/2016
- BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2017/493 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 25/09/2017
KARAR TARİHİ: 02/07/2020
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2020
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin İnfrared teknolojisine sahip ısıtıcı ve vantilatör üreten Türkiye’nin piyasa lideri şirketi olduğunu, diğer müvekkili ..... 'in ise tespit talebine konu endüstriyel tasarımların tasarımcısı ve aynı zamanda ..... Isıtma Sistemleri San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin yetkilisi olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu endüstriyel tasarımları adına tescilli "....." ve "......" markası altında üretmekte ve satmakta olduğunu, .......numaralı endüstriyel tasarım tesciline konu 1 numaralı vantilatörü ve ....... numaralı endüstriyel tasarım tesciline konu 1 numaralı, 2 numaralı, 3 numaralı ve 5 numaralı dört adet vantilatörü ile Çin’de ürettirmekte ve ithal edip yurt içinde pazarlamakta olduğunu, davalı şirket bu eylemleri ile, müvekkil şirkete ait ..... ve ...... markalı vantilatörlerin ticari itibarından haksız bir biçimde faydalanmakta olduğunu, davalı şirketin müvekkile ait ..... ve ...... marka vantilatörlerin tasarımlarını kullanmasının müvekkil şirketin tescilli markasına açık bir tecavüz oluşturduğunu, Bakırköy ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ...... D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, bu dosyada alınan 24.08.2016 tarihli bilirkişi raporunda davalının müvekkilleri adına tescilli beş adet endüstriyel tasarımların bire bir taklit edildiğini, “seçenek özgürlüğü bulunduğu halde aleyhinde tespit isteyen firmaya ait tescilli tasarımlara iltibas oluşturacak nitelikte benzer tasarım uygulaması olduğu, aynı iştigal alanındaki ürünlerin ayırt edici özelliklerinin olmaması nedeniyle benzer tasarım uygulaması ile genel izlenimde ürünlerin, iltibasa neden olacağı görüş ve kanaatine varıldığını iddia ederek, tecavüzün önlenmesini, men’ini, müvekkillerine ait tescilli endüstriyel tasarımın bire bir kullanılması sebebiyle "...... " marka reklam ve sair amaçlı tabelaların sökülmesini, reklam vasıtası, basılı evrak ve ürünlerin toplatılmasını, hükmün masrafı davalıdan alınarak hükmün tirajı en yüksek tirajlı üç gazeteden biri ile ilanını, belirsiz alacak davası mahiyetinde olan taleplerinin kabulü ile bilirkişi incelemesi ile müvekkillerin maddi zararının/tazminatın seçenekli olarak tespitini, tespit ve talep olunacak maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, ve 150.000,00 TL (itibar tazminatının) manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 23/12/2019 tarihli dilekçesi ile, maddi tazminat talebini 133.015,49 TL olarak ıslah etmiş ve ıslah harcını yatırmıştır.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının dava konusu ettiği tasarımların yeni bir tasarım olmadığı gibi, gerek dünyada gerekse Türkiye'de öteden beri kullanılan, üretilen, satılan tasarımlar olduğunu, davacının kendine ait olduğunu iddia ettiği tasarımların yeni tasarımlar olmadığı gibi, hak sahibinin de davacı olmadığını, bu tasarımların davacının tescil talebinden çok önceleri üretilmeye, satılmaya ve kullanılmaya başlanmış tasarımlar olduğunu, davacıya ait tasarımların Çin'de yerleşik bir fabrikanın tasarlattırıp üretimini yaptırdığı vantilatörler olup davacının tescil tarihinden çok önce dünyada piyasaya sürülmüş yani kamuya mal olmuş yeni ve ayırt edici özelliği olmayan tasarımlar olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Mahkememizin ....... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının dava konusu ettiği tasarımların yeni bir tasarım olmadığı gibi, gerek dünyada gerekse Türkiye'de öteden beri kullanılan, üretilen, satılan tasarımlar olduğunu, davacının kendine ait olduğunu iddia ettiği tasarımların yeni tasarımlar olmadığı gibi, hak sahibinin de davacı olmadığını, bu tasarımların davacının tescil talebinden çok önceleri üretilmeye, satılmaya ve kullanılmaya başlanmış tasarımlar olduğunu, davacıya ait tasarımların Çin'de yerleşik bir fabrikanın tasarlattırıp üretimini yaptırdığı vantilatörler olup davacının tescil tarihinden çok önce dünyada piyasaya sürülmüş yani kamuya mal olmuş yeni ve ayırt edici özelliği olmayan tasarımlar olduğunu iddia ederek, davalı adına ....... ve ....... sayı ile tescilli tasarım tescil belgelerinin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, asıl dosya yönünden tasarım tescilinden doğan haklara tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminata ilişkindir. Birleşen dosya yönünden ise tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkindir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bu doğrultuda bilirkişilerden rapor ve ek raporlar alınmıştır.
Dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı-karşı davalı adına tescilli tasarımların tescil başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olduğu anlaşılmakla birleşen mahkememizin ....... esas sayılı dosyasında olan hükümsüzlüğe ilişkin davanın reddi gerekmiştir.
Asıl dosya yönünden ise bilirkişi rapor ve ek raporuna göre davalının davacı adına tescilli ...... (1) nolu tasarım, ....... (1,2,3,5 ) tescil nolu tasarımların aynısını herhangi bir hakkı olmadan piyasaya arz ettiği anlaşılmakla davalının bu eylemi davacının tasarım tescilinden doğan haklarını ihlal ettiğinden tecavüzün önlenmesine dair davanın kabulü gerekmiştir. Davacının maddi tazminata ilişkin hesap tercihine göre davalı ticari defterleri ve kayıtları üzerinde inceleme yapan mali müşavir bilirkişinin raporuna göre isteyebileceği maddi tazminat tutarını 133.015,49 TL olduğu bildirilmiş ise de raporun tetkikinden dava tarihinden sonraki dönemi de içerir şekilde hesap yapıldığı anlaşılmıştır. Yüksek Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 17.06.2019 tarih ve ..... Esas- ...... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanacağından, dava tarihi itibariyle hesap yapılması için mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Mali müşavir bilirkişi en son ek raporunda dava tarihinden geriye doğru davalının dava konusu tasarımlardan elde ettiği kazancın 24.265,18 TL olduğunu bildirmiştir. Bu itibarla davacının maddi tazminata ilişkin talebinin bu tutar yönünden kabulü, fazlaya dair maddi tazminat talebinin reddi gerekmiştir. Davacı tarafın manevi tazminat talebine gelince; davalının eylemi aynı zamanda davacının tasarım tescilinden doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden tarafların ekonomik durumu, satılan ürünlerin sayısı ve değeri, manevi tazminatın amacı ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek davacı yararına 20.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Asıl dosyada davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ........ -(1) nolu, ....... tescil nolu (1,2,3 ve 5 ) nolu tasarımlardan doğan haklarına tecavüzünün önlenmesine ve menine, davalının bu tasarımlara tecavüz oluşturan ürünlerine ve tanıtım evraklarına el konularak imhasına,
3-Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınarak hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan tiraji en yüksek 3 gazetenin birinde ilanına,
4-Toplam 24.265,18 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Fazlaya dair talebin reddine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 29,20 TL peşin, 2.733,00 TL tamamlama ve 2.272,00 TL ıslah olmak üzere toplam 5.034,20 TL harçtan, 3.023,75 TL ilam harcının mahsubu ile, 2.010,45 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
7-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
8-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
9-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat yönden hesaplanan 14.281,28 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
10-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan 3.023,75 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
12-Davacı tarafından yapılan 310,70 TL tebligat-tezkere ve 2.050,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.360,70 TL'den, davanın kabul-red oranına göre 944,28 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
13-Davalı tarafından yapılan 200,00 TL tebligat-tezkere ve 1.350,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.550,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 930,00 TL.'sinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN :
1-Birleşen mahkememizin ....... esas sayılı dosyasında davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 54,40 TL ilam harcından, 31,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 23,00 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.02/07/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır