T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/294
KARAR NO: 2022/76
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 07/11/2020
- BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2.FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN
2021/365 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA:Tasarıma Tecavüzün Önlenmesi, Durdurulması, Tazminat
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/03/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin uzun yıllardır şekerleme imalatı ve satışını yapan geniş bir pazar payına sahip tanınmış bir firma olduğunu, davalı tarafından müvekkiline gönderilen ihtarname ile TPMK nezdinde tescilli ......... tescil numaralı tasarım tescillerinin kendilerine ait olduğu iddia ederek, bu tasarımın müvekkili şirketçe üretilen şekerlemelerde izinsiz olarak kullanıldığından bahisle tasarım haklarına tecavüz edildiğini ve bahse konu ürünün üretiminin durdurulmasının talep edildiğini, müvekkilince bu ihtara karşılık verilen cevapta, müvekkili şirketin ürettiği ürünler dahilinde herhangi bir tecavüz olmadığının davalı tarafa iletildiğini, bu olay kapsamında davalı şirketin eskiden beri var olan ürün ve tasarımı haksız olarak tescil ettirdiğinin öğrenilmesine müteakip işbu davayı açtıklarını, davalı şirketin tasarım tescilinin kanun kapsamında yer alan tasarım ve ürün tanımlarına uymadığını ve davalının bu tasarım tescilinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, davalı adına ........ sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin TPMK nezdinde ......... tescil numaralı tasarımın sahibi olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirket adına tescilli tasarımların kullandığının tespit edildiğini, ancak davacının bu kullanımı meşru kılacak herhangi bir bayilik sözleşmesi, lisans sözleşmesi veya benzeri sözleşme ve düzenlemenin mevcut olmadığını, bu kullanım üzerine müvekkilince noter aracılığıyla kullanımların sonlandırılması amacıyla davacıya ihtarname gönderildiğini, davacının bu ihtara cevaben, ilgili tasarımların yenilik özelliği taşımadığını ve bu nedenle de kullanıma devam edeceğini bildirdiğini, mağdur olan tarafın davacının değil, müvekkili olduğunu ve davacının iddialarının haksız ve dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA : Birleşen Bakırköy ....... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin TPE nezdinde ......... tescil numarası ile kayıtlı tasarımların sahibi olduğunu, buna karşılık davalı tarafın müvekkili şirket adına tescilli tasarımlarını kullandığının tespit edildiğini, davalı taraf ile bu kallınımı meşru kılan herhangi bir bayilik sözleşmesi veya lisans sözleşmesi veya benzeri sözleşme ve düzenleme mevcut olmadığından, ürünlerde bahsi geçen tasarımları kullanmak suretiyle açıkça müvekkili şirketin tescilli tasarımdan doğan haklarını ihlal etmesi üzerine davalıya ihtarname gönderildiğini, ayrıca davalı şirkete ait www.......com isimli internet sitesinde, ürünlerimiz başlığı altında tecavüze konu tasarımların yer aldığı ürünlerin sergilendiğini iddia ederek, müvekkili şirket tasarımlarına yönelik gerçekleşmekte olan tecavüzün durdurulmasını, muhtemel tecavüzün önlenmesini ve tecavüzün kaldırılarak müvekkili şirketin maddi zararı olan yoksun kalan kazancı karşılığında şimdilik 1.000,00 TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine ve tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN CEVAP : Birleşen Bakırköy ........ Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ......... Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin uzun yıllardır şekerleme imalatı ve satışını yapan geniş bir pazar payına sahip tanınmış ve saygın bir firma olduğunu, davalı şirketin eskiden beri var olan ürün ve tasarımı haksız olarak tescil ettirdiğinin öğrenilmesine müteakip, davacı şirketin tecavüzün önlenmesine dayanak aldığı ......... tescil numarası ile kayıtlı tasarımlarının hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve tescilin iptali ile keyfiyetin ilanı talebiyle Bakırköy ......... FSHHM'nin ...... esası ile dava açtıklarını, davacı yanın iddialarının mesnetsiz olduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davcı şirketin tasarım tescil belgesinde belirtilen tasarımları, gerek niteliği, gerekse de dış görünümü itibariyle piyasada ....... olarak adlandırılan ve anonim hale gelerek kamuya daha önce paylaşılmış ve tüm dünya çapında üretilen şekerleme türü olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının tecavüzünün dayanağı olan endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımadığından, haksız tecavüz durumunun oluşmayacağını ve bu nedenlerle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dosya, tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini, birleşen dosya, tasarıma tecavüzün önlenmesi, durdurulması, tazminat ve tecavüz teşkil eden ürünlere el konulması taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesine karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 01/07/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ......... (1) tescil numaralı tasarımın tescil başvuru tarihi olan 20/12/2019 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora itirazı üzerine, itirazları karşılar ve davalı adına tescilli ......... tescil nolu çoklu tasarımın tamamı (.......) nolu tasarımlar yönünden değerlendirme yapılarak tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olup olmadıkları, hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, birleşen Bakırköy .......Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyası yönünden; davacı adına tescilli ......... tescil nolu çoklu tasarımın tamamı (.......) nolu tasarımlar yönünden davalının bu tasarımlardan doğan haklara tecavüzünün olup olmadığı hususlarında önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyet tarafından hazırlanan 22/02/2022 tarihli ek raporda sonuç olarak,
davalı adına tescilli ......... tescil nolu ........ nolu tasarımlar yönünden
hükümsüzlük değerlendirmesinde, gerek dosyaya sunulan belgeler doğrultusunda, gerekse resen
yapılan araştırmalar sonucu yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadıkları, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, birleşen Bakırköy ...... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ....... Esas sayılı dosyası
yönünden; davacı adına tescilli ......... tescil nolu çoklu tasarımın tamamı (.........)
nolu tasarımlar yönünden davalının bu tasarımlardan doğan haklara tecavüzde bulunmadığı belirtilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamı ile uyumlu ve yeterli görüldüğünden itibar edilmişitir.
Tüm dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları ve bilirkişi rapor ile ek rapor birlikte değerlendirildiğinde; davalı adına tescilli ......... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tesciline konu tasarımların tamamının tescil başvuru tarihi olan 20/12/2019 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmakla asıl davanın kabulüyle dava konusu tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede ise, dayanak tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmiş olmakla, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından ve hükümsüz kılınan tasarım tescili sahibine herhangi bir hak bahşetmeyeceğinden birleşen davanın reddi gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DOSYA YÖNÜDNEN;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli........tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescilinin tüm tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL ilam harcından, 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 26,30 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 108,80 TL dava ilk masrafı, 281,75 TL tebligat - tezkere masrafı ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.390,55 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
B-BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2.FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI'NIN 2021/365 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL ilam harcından, 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 26,30 TL bakiye karar harcının, davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüz davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/2. maddesi gereğince maddi tazminat talebinin reddi nedeniyle hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.22/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır