T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/350
KARAR NO: 2022/60
DAVA: Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Önlenmesi, Durdurulması,
Tazminat
DAVA TARİHİ: 16/12/2020
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/03/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, 2018 yılında kurulan müvekkilinin, e-ticaret sektöründe çanta satışı yaptığını, "......." baskılı bebek bakım çanta, hamile ve ebeveynlerin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak firma bünyesinde tasarladığını ve satışına başlandığını, tasarım tescili için müvekkili tarafından başvuru yapıldığını, bu başvurunun kurum nezdinde ön incelemeden geçtiğini, söz konusu ürünün dijital reklamların yanı sıra, birçok ünlü ismi ile de reklam çalışmaları yapıldığını, bu çalışmalar neticesinde müşteriler nezdinde "........." modelinin müvekkili ile özdeşleştiğini, müvekkiline ait çantaların popüler hale geldikten sonra davalılar tarafından kopyalandığını, davalıların önce trendyol üzerinden tescilli ürünlerin satışa çıkarıldığını, müvekkilinin noter aracılığıyla söz konusu ihlallerin sonlandırılması için ihtarname keşide edildiğini, ancak davalıların eylemlerine devam ettiğini ve davalı yanın son bulmaz eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarınını ihlal ettiğini iddia ederek, tasarıma yönelik tecavüzün önlenmesini ve durdurulmasını, haksız rekabetin önlenmesini ve şimdilik 10.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalılar vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilleri ... ve ...'in kendilerine ait işletmelerinde deri, kösele, karma deri ve diğer malzemelerden muhtelif cins ve tip çanta imalatı ve satışı ile iştigal olduğunu, müvekkillerinin sektörün ihtiyaç duyduğu alanlarda özgün ve yeni tasarımlar ile faaliyette olduklarını, davaya konu ürünün davacı firmanın tasarımı olmadığını, kanunda öngörülen yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını, bu nedenle de davacının bir hak iddia edemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, tescilsiz tasarıma tecavüzünün önlenmesi, durdurulması, haksız rekabetin önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 55/4. maddesine göre " Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur". Aynı kanunun 59/2 maddesine göre" Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez." Aynı kanunun 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 22/12/2021 tarihli raporda sonuç olarak, davaya dayanak yapılan çanta tasarımının, davacıdan daha önce dava dışı bir şirket
tarafından kamuya sunulmuş olduğu, yeni ve ayırt edici olmadığı tespit edilen davacıya ait çanta tasarımının, SMK
kapsamında tescilsiz tasarım koruması şartlarını haiz olmadığı belirtilmiştir.
Dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafa ait SMK.'nun tescilsiz tasarım hükümlerinden yararlanacak yeni ve ayırt edici bir tasarımlarının bulunmadığı, daha önce başkası tarafından kamuya sunulan ve piyasaya sürülen ürüne dayalı olarak hak sahipliği iddia edildiği, bu haliyle tasarımdan doğan hakka herhangi bir tecavüz olmadığı gibi, dava dışı üçüncü kişiye ait ürün tasarımının davacı tarafça öne sürüldüğü, kendisi hak sahibi olmadığından üçüncü kişilerin bunu kullanmalarını men yetkisinin bulunmadığı, ve haliyle davalı tarafın haksız rekabetinin de söz konusu olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 512,33 TL harçtan, 80,70 TL ilam harcının mahsubu ile, 431,63 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüz ve haksız rekabet davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
8-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.08/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır