T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/20
KARAR NO : 2020/258
DAVA : Tecavüzün Ref'i, Maddi-Manevi Tazminat
KARŞI DAVA : Tasarımın Hükümsüzlüğü, Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ : 25/01/2016
KARŞI DAVA TARİHİ : 13/04/2016
KARAR TARİHİ : 15/10/2020
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/11/2020
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, her iki müvekkili kayıtlı 06/05/2004 tescil tarihli ve .... tescil numaralı, 21/04/2009 tescil tarihli ve .... tescil numaralı, 08/10/2009 tescil tarihli ve .... tescil numaralı, 25/11/2010 tescil tarihli ve ... tescil numaralı, 25/11/2010 tescil tarihli ve ... tescil numaralı ve 19/11/2014 tescil tarihli ve ... tescil numaralı desenlerin davalı firma yetkilileri tarafından taklit edilerek üretildiğini ve piyasaya sürülen ürünlerin dilekçede adresi belirtilen işyerinde satışının yapıldığını beyanla, davalının tecavüzünün ref’ini, piyasada bulunan tecavüze konu ürünlerin toplatılmasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik, 50.000,00 TL yoksun kalınan maddi tazminatın davalıdan tahsili ile davacılara eşit oranda verilmesini ve 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak müvekillerine eşit oranda verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA ; Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, davaya konu ürünlerin gerek yurt dışında gerekse de yurt içinde yıllardır bilinen, harcıalem ve standart tip ürünler olduğunu, davacının kullanımına münhasır kılınamayacağını, mevcut ürünlerin asırlardır herkesçe bilinen tanınan ürünler olduğunu, şeker ve şekerleme denildiğinde adeta standart tasarım haline gelmiş bu ürünlerin ve şekillerin yurt içi ve yurt dışı piyasada asırlardır mevcut olduğunu, davacının asırlardır bilinen, ayırt edici özelliği bulunmayan ve kültürümüze mal olmuş şekil, karakter ve ürünleri (..., ...., ..., ..., ... ve benzeri) endüstriyel tasarım olarak tescil ettirmesinin hukuka uygun olmayan, haksız ve kötü niyetli bir girişim olduğunu, davacıların tekelci bir yaklaşımla aynı zamanda kendilerine dava yoluyla baskı kurmaya çalışarak piyasayı ele geçirme amacında olduklarını, davaya konu ürünler harcıalem oldukları için piyasada başka firmalar tarafından da üretilip satıldığını, bu tip ürünlerin genel olarak “sosyete şekeri” olarak adlandırıldığın, ...., ...., ..., ....., ...., ....,... olarak türlere ayrıldığını, davacının kuruluş tarihinden çok daha önce bu ürünlerin piyasada bulunduğu ve satıldığını, dava konusu edilen ürünlerin yeni ve ayırt edici olmadığından 554 sayılı KHK hükümlerine aykırı tescil ettiğini iddia ederek, asıl davanın reddini ve karşı davalarının kabulü ile ...., ..., ...., ..., .... ve .... çoklu endüstriyel tasarımların tüm sınıflar bakımından hükümsüzlüğünü ve 50.000,00 TL manevi tazminatın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, tasarıma tecavüzün ref'i, maddi ve manevi tazminat, karşı dava ise, tasarımın hükümsüzlüğü ve manevi tazminat taleplidir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bu doğrultuda farklı bilirkişi heyetlerinden rapor ve ek raporlar alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; öncelikle hükümsüzlüğe dair karşı dava yönünden dava konusu tasarımlardan ....(1), (2) (3) ve (8) nolu tasarımların tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olmadıkları anlaşılmakla bu tasarımlar yönünden karşı davanın kabulüne ve hükümsüzlüğe karar vermek gerekmiştir. Karşı davacının manevi tazminat talebinin ise tasarımların tescil edilip bunlara dayanılması manevi tazminat gerektirmeyeceğinden, koşulları oluşmadığından reddi gerekmiştir.
Asıl dava yönünden ise davacılar adına tescilli olup, hükümsüzlüğe karar verilen tasarımlar dışında davalının ... (9) ve (10) numaralı tasarımlar .... (1) ve (3) nolu tasarımlar .... (21) nolu tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzerlerinin üretip piyasaya sunması şeklindeki eylemin davacıların tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiği anlaşılmakla davacının bu tasarımlar yönünden davasının kabulü ile davalının davacıların tasarımdan doğan haklarına tecavüzün ref'ine tecavüz teşkil eden ürünlere el konularak şeklinin bozulup davalıya iadesine karar vermek gerekmiştir. Sair tasarımlar yönünden (ihlal teşkil etmeyen ve hükümsüzlüğe karar verilen tasarımlar yönünden) davanın reddi gerekmiştir.
Davacının tazminat seçeneğine göre davalı ticari defterlerini ibraz etmediği gibi tasarımların niteliğine göre kaç adet sattığı, ne kadar kazanç elde ettiğinin tespiti mümkün olmadığından zorunlu olarak TBK 50 ve 51 maddeleri uyarınca tasarımların niteliği, ihlalin boyutu ve tarafların ekonomik durumlarına göre davacılar yararına 5.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Yine davalının eylemi davacıların tasarım tescilinden doğan manevi haklarını ihlal ettiğinden ihlalin niteliği, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 5.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Asıl dava yönünden davacının davasının kısmen KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ... (9) ve (10) numaralı tasarımlar .... (1) ve (3) nolu tasarımlar .... (21) nolu tasarımdan doğan haklarına tecavüzün ref'ine tecavüz teşkil eden ürünlere el konularak şeklinin bozulup davalıya iadesine,
Takdiren 5.000,00 TL ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 1.707,75 TL harçtan, 683,10 TL ilam harcının mahsubu ile, 1.024,65 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvuru ve 1.707,75 TL peşin olmak üzere toplam 1.736,95 TL harç giderinden iadesine karar verilen harç düşüldükten sonra kalan 712,30 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 555,75 TL tebligat-tezkere ve 2.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.755,75 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 1.102,30 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davalının karşı davasının kısmen KABULÜNE, davacı adına tescilli 2009/01854(1), (2) (3) ve (8) nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, diğer tasarımlar ve tazminata dair karşı davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 738,08 TL harçtan, 54,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 683,68 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı/karşı davacıya iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davacı/karşı davalılardan alınarak, davalı/karşı davacıya verilmesine,
4-Davanın kısmen reddi sebebiyle, karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalı/karşı davacıdan alınarak, davacı/karşı davalılara verilmesine,
5-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalı/karşı davacıdan alınarak, davacı/karşı davalılara verilmesine,
6-Davalı/karşı davacı tarafından yapılan 184,60 TL tebligat-tezkere ve 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.684,60 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 1873,84 TL.'sinin, davacı/karşı davalılardan alınarak, davalı/karşı davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Davalı-Karşı davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.15/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır