T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/164
KARAR NO: 2021/155
DAVA: FSEK'den Kaynaklanan Tazminat
DAVA TARİHİ: 22/07/2015
KARAR TARİHİ: 29/06/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/06/2021
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 01.09.2005-28.06.2010 tarihleri arasında ... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti (... Özel Okullarında) müzik öğretmeni olarak çalıştığını, müvekkilinin çalıştığı dönemde 2008 yılında okul marşı, beste, müzik ve seslendirmesine ilişkin müzik öğretmenleri arasında yarışma yapıldığını, müvekkilinin bestesinin birinci olduğunu, müzik sanatını meslek olarak icra eden müvekkili tarafından, müziği ve bestesi yapılan parçanın müvekkilinin izni olmadan yıl sonu gösterilerinde ve okulun internet sitesinde okul marşı olarak müvekkilinden herhangi bir izin alınmadan ve herhangi bir bedel ödenmeden kullanıldığını, beste, müzik ve seslendirmenin müvekkiline ait olmasına karşın, müvekkilinin adının hiçbir şekilde internet sitesinde ya da gösterilerde geçmediğini iddia ederek, davalının hukuka aykırı kullanımlarının durdurulmasını, davalının haksız kullanımı sebebiyle sözleşme yapılmış olsaydı istenebilecek emsal değerin 3 katına karşılık olarak ve davalının elde ettiği haksız kazanca karşılık şimdilik fazlaya ilişkin halarını saklı tutarak, mevduata uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte 10.000,00 TL.'nin davalıdan tahsilini ve hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davaya konu marşın, müvekkiline ait özel okula münhasır olarak müzik öğretmeni olması nedeni ile yazdığını, bu marşın sadece okulda kullanıldığını, söz konusu marşın kullanılmasının müvekkiline maddi hiçbir getiri sağlamadığını ve ticari hiçbir değerinin olmadığını, davacının bestelediği marşın FSEK 34 maddesinde yerini bulan, eğitim ve öğretim için kullanılması şartına uyduğunu, okulun sözleşmeli müzik öğretmeni tarafından bestelenen marşın okul eğitim ve öğretim faaliyetlerinde kullanıldığını, taraflar arasında dava konusu marşın kullanılarak davacıya bedel ödeneceğine ilişkin herhangi bir anlaşma olmadığını, davacının telif hakkı isteyebilmesi için bu eserin çoğaltılarak piyasaya satılmasının gerektiğini, dava konusu marşın böyle bir niteliğinin olmadığını, talep edilen bedelin de çok fahiş olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizin 28/06/2016 Tarih, .... Esas ve .../... Karar sayılı kararı ile,"Davacı tarafın davalıdan mali haklara ilişkin talepli dava yerinde olmadığından yerinde olmayan davanın tüm talepler yönünden reddine" dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz talebi üzerine, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 01/10/2018 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile, "Dava, eserin izinsiz kullanım iddiasına dayalı maddi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde davalının 5846 sayılı FSEK'in 18/2 maddesi hükmü uyarınca dava konusu eseri kullanma hakkının bulunduğu ve davacıdan bu yönde bir izin alma zorunluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak 5846 sayılı FSEK'in 18/2 maddesi “Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır.” hükmüne haiz olup somut olayda anılan hükmün uygulama yeri bulunmamaktadır. Somut olayda davacı müzik öğretmeni olup görev tanımı içerisinde yer alan müzik eğitimi vermek dışında davalıya karşı işçi-işveren ilişkisi kapsamında musiki eseri meydana getirme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu anlamda dava konusu eserin FSEK madde 18/2 kapsamında iş görülürken meydana getirilmiş bir eser olarak kabulü hatalı olup davacının dava konusu eser üzerinde mali haklara sahip olduğunun tespiti ile tazminat isteminin buna göre değerlendirilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği" gerekçesi ile bozulmuş ve yine aynı Daire'nin 18/06/2020 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile, davalı vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek iade edilmiş olmakla, Mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve bu doğrultuda yargılama yapılmıştır.
Dosya, daha önce rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, Yargıtay bozma ilamında belirtilen hususlar doğrultusunda, davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarını gösterir ek rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyetince hazırlanan 04/03/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, davaya konu ... Koleji Marşı'nın, 2008 yılından beri davalı okulun marşı olarak kullanıldığını, eserin şekillendirme tarzı, eserin beğeni ölçüsü, kullanımın hem okulda marş olarak söylenmesi, hem de internet sitesinde kullanılması, kapsamı, ihlal süresi, ihlalin yapıldığı vasıta, bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler, yine müziğin okul marşı olarak sınırlı bir çevreye yönelik olması ve sektörel uygulama da dikkate alındığında, 2008 yılında davacı ile anlaşılması halinde, davacının talep edebileceği telif bedelinin 5.000,00 TL olabileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller, uyulan bozma ilamı ve bu doğrultuda aldırılan bilirkişi raporuna göre; davacının davalı şirketin işletmekte olduğu okulda müzik öğretmeni olarak çalıştığı dönemde müzik öğretmenleri arasında yapılan yarışma neticesi davacıya ait dava konusu eserin birinci olması sonucu davalı şirket tarafından okul marşı olarak kullanıldığı, izinsiz bir kullanım söz konusu olmayıp, eserin birinci olması nedeniyle rızaya dayalı kullanımın söz konusu olduğu, dolayısıyla FSEK 68 kapsamında değil, FSEK 70 maddesi kapsamında davacının tazminat istemesinin mümkün olduğu ve bu haliyle taraflar arasında sözleşme ilişkisinin kurulduğu ve davacının sadece eseri sözleşme kapsamındaki bedelini talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bilirkişi raporunda da bu bedelin eserin şekillendirme tarzı, eserin beğeni ölçüsü, kullanımın hem okulda marş olarak söylenmesi, hem de internet sitesinde kullanılması, kapsamı, ihlal süresi, ihlalin yapıldığı vasıta, bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler, yine müziğin okul marşı olarak sınırlı bir çevreye yönelik olması ve sektörel uygulama da dikkate alındığında, 2008 yılında davacı ile anlaşılması halinde, davacının talep edebileceği telif bedelinin 5.000,00 TL olabileceği belirtilmiştir. Buna göre davacının davasının bu tutar yönünden kısmen kabulüne, fazlaya dair tazminat talebi ile ilan talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı vekili mevduata uygulanan en yüksek faizle tahsil istemiş ise de, uyuşmazlığın niteliği ve tarafların sıfatına göre, yasal faize hükmedilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 5.000,00 TL telif tazminatının, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 341,55 TL ilam harcından, peşin yatırılan 170,78 TL harcın mahsubu ile, 170,77 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davanın kısmen kabulü nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davanın kısmen reddi sebebiyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvuru ve 170,78 TL peşin olmak üzere toplam 198,48 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 256,30 TL tebligat-tezkere ve 2.090,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam, 2.346,30 TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 1.173,15 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 180,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 90,00 TL''sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
7-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 15 gün süre içerisinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi nezdinde Temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.29/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır