T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/117
KARAR NO: 2022/69
DAVA: Faydalı Model Belgesine Tecavüzün Men'i, Ref'i, Tazminat
DAVA TARİHİ: 03/02/2017
KARŞI DAVA : Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
KARŞI DAVA TARİHİ : 28/02/2017
KARAR TARİHİ: 17/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/03/2022
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin tekstil ürünleri ve mutfak eşyalarının üretimi ve pazarlanması alanında sektörün öncü firmalarından biri olduğunu, birçok alanda kendisine ait tasarımlar ve buluşlar yaptığını ve bunları tescil ettirdiğini, müvekkilinin kendi buluşu olan dantel ve hasır formu verilmiş "delikli ve delikleri inceltilmiş camlar ile doldurulmuş" fincanları ve bağlı ürünleri TPMK nezdinde ........ sayı ile faydalı model belgesi ile tescil ettirdiğini, davalının sayısız tasarım üretme ve kullanma hakkı varken, müvekkilinin büyük emek ve çaba sarf ederek tasarladığı ve faydalı model belgesi ile koruma altına aldığı buluşu farklı desenlerle üreterek pazara sunduğunu, bu hususun Bakırköy ....... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ,........ D.İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini ve davalı yanın söz konusu eylemlerinin müvekkilinin faydalı modelden doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkili adına tescilli ....... tescil numaralı faydalı model belgesine tecavüzün men'ini, ref'ini, şimdilik 500,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsili ile verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA; Davalı/karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, dava konusu olan ve Bakırköy ........ Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...... D.İş sayılı dosyasında tespiti yapılan ürünler ile davacı/karşı davalının tescilli kapsamındaki ürünler arasında farklar bulunduğunu, müvekkilinin davacı/karşı davalı adına tescilli faydalı model belgesine yönelik herhangi bir tecavüz eylemi bulunmadığını, bu nedenle davanın reddedilmesi gerektiğini, dava konusu edilen faydalı model belgesinin yeni bir buluş olmadığını, bu nedenle davacı yanın söz konusu faydalı model belgesinden hak talep edemeyeceğini iddia ederek, asıl davanın reddini ve davacı/karşı davalı adına tescilli ...... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep ve karşı dava etmiştir.
Mahkememizin 13/03/2018 Tarih, ........ Esas -....... Karar sayılı kararı ile, "Karşı davanın kabulü ile davalı tarafa ait ........ faydalı model belgesinin yenilik vasfı bulunmadığından hükümsüzlüğüne, TPMK kayıtlarından terkin edilmesine, asıl dava yönünden davaya konu faydalı model belgesi hükümsüz sayılmakla hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olup, buna dayalı bir hak elde edilmesi mümkün olmadığından tüm talepler yönünden asıl davanın reddine, dair verilen karar, davacı/karşı davalı vekilinin istinaf talebi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin 02/04/2021 Tarih, ........ Esas - ...... Karar sayılı ilamı ile, "Faydalı model korumasının varlığı için, faydalı modele konu ürünün, tekniğin bu alanda bilinen son durumuna göre tekniği daha ileri taşıyan, günlük hayatı kolaylaştıran, bir işi hızlandırma veya ucuzlatma gibi yenilik unsurunun varlığı gerekmektedir. (bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11/03/2020 tarihli 2019/3057 Esas, 2020/2457 Karar sayılı kararı) Davalı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ve istinaf dilekçesinde, dünyanın herhangi bir yerindeki kullanımın FM belgesi ile korunmak istenen buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaya yetmediğini, tekniğin Türkiye'de müvekkilinin tescilinden önce kullanıldığının ispatı gerektiğini ileri sürmüşse de, yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler göz önüne alındığında, "başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerindeki yazılı veya sözlü tanıtım veya kullanımların kamuya sunumlarının" tekniğin bilinen durumuna dahil olduğu ve ....... yeniliğini ortadan kaldıracağı anlaşılmaktadır. Yenilik karşılaştırması yapılırken, tecavüz değerlendirmesinden farklı olarak, ürünlerin karşılaştırılmasına da gerek yoktur. Mahkemece alınan bilirkişi raporu ise yeterli inceleme içermediği gibi, denetime elverişli de değildir. Bu durumda mahkemece, davalı-karşı davacı tarafça yenilik giderici olarak, karşı dava dilekçesinde bildirilen ve ekinde görsellerine yer verilen internet sitelerinde bilişim bilirkişisinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden denetime elverişli rapor alınarak, görsellerin internet sitesine yüklenme tarihlerinin tespiti, tarihler üzerinde değişiklik yapılıp yapılamayacağının değerlendirilerek, tarih bilgisi güvenilir olan web sitesindeki görseller ve açıklamalar ile ........ tescil belgesi 1 numaralı istemi karşılaştırılarak, başvuru tarihi itibarıyla yenilik şartı içerip içermediği konusunda rapor alındıktan sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporuyla yetinilmesi yerinde görülmediğinden, davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kararın HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında işaret edildiği şekilde yargılamaya devam edilerek, bilirkişi raporu alındıktan sonra karar verilmesi için mahkemesine gönderilmesine" karar verilerek, dosya Mahkememize iade edilmiş olmakla, Bölge Adliye Mahkemesi ilamı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.
Dosyada BAM kararında belirtilen hususlarda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi edildiği bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 29/12/2021 havale tarihli raporda sonuç olarak, davaya konu 16.04.2014 başvuru tarihli TR ........ tescil numaralı faydalı model belgesinin ana ve tek
istemde yer alan tüm unsurlarının başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olduğu ve
hükümsüzlük şartlarının oluştuğu belirtilmiştir. Bu rapor teknik yönünden yeterli ve dosya kapsamına uyumlu olduğundan itibar etmek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller, bilirkişi raporları ve bölge adliye mahkemesi kararı birlikte değerlendirildiğinde; davacının dayandığı ve davalı tarafça karşı dava yoluyla hükümsüzlüğü talep edilen 16.04.2014 başvuru tarihli TR ........ tescil numaralı faydalı model belgesinin ana ve tek
istemde yer alan tüm unsurlarının başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olduğu ve
hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmakla karşı davanın kabulü ile dayanak faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Hükümsüzlük, baştan beri sonuç doğuracağından ve tescil sahibine herhangi bir hak bahşetmeyeceğinden asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL ilam harcından, 31,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 49,30 TL bakiye karar harcının, davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüz davası nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/2 maddesi gereğince, reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat nedeniyle hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davalının karşı davasının KABULÜNE, davacı/karşı davalı adına tescilli ........ tescil nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 80,70 TL ilam harcından, 31,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 49,30 TL bakiye karar harcının, davacı-karşı davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin, davacı-karşı davalıdan alınarak, davalı-karşı davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan 31,40 TL harç gideri ve 151,50 TL tebligat- tezkere masrafı olmak üzere toplam 182,90 TL yargılama giderinin, davacı-karşı davalıdan alınarak, davalı-karşı davacıya verilmesine,
C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Davalı/karşı davacı vekilinin yüzüne karşı, davacı/karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.17/03/2022
Katip ......
e-imzalıdır
Hakim .......
e-imzalıdır