T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/527 Esas
KARAR NO: 2020/267
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/12/2018
KARAR TARİHİ: 16/10/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı şirket adına .... tescil numarası ile tescilli olan 4. terlik resmi 25/05/2016 tarihinde tescil edildiğini, ne var ki aynı ürünün müvekkili olan şirket tarafından 19/01/2015 tarihinde .... tescil numarası ile tescil edildiğini, karşılaştırmaya tabi tasarımlarda yer alan sayaların şekillerinin birebir aynı olduğunu, sayaların üzerinde markaların konumlandırıldığı yerlerin aynı olduğunu, sayaların tabanla bağlandığı yerlerin şekillerinin aynı olduğunu, sayalar üzerindeki desenlerin ayniyet derecesinde benzer olduğunu, saya üzerinde bulunan şeklin düz şerit olduğunu, saya üzerinde yer alan markanın elips bir alan içerisinde yazılmasının dahi her iki üründe aynı olduğunu, saya ile tabanın bağlandığı noktalarda toka görünümlü desenlerin olduğunu, taban üst kısmındaki desenlerin ayniyet derecesinde benzer olduğunu, taban üzerindeki markanın yerleştirildiği yerlerin aynı olduğunu, tasarımda kullanılan malzeme, malzemenin yumuşaklığı da aynı olduğunu, ürüne yandan bakıldığında her iki üründe de sayaların tabana birleştirilme şekli ve ürünün yandan görüntüsünün de birebir aynı olduğunu, taban yan kısımlarında yer alan desenlerin de ayniyet derecesinde birebir benzer olduğunu, ürünlerde kullanılan renklerin dahi ayniyet derecesinde benzer olduğunu, fiilin tecavüz olduğunun tespiti ile davacının sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesi ve durdurulmasına, Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilerek üretilen ve davalı şirket adına .... tescil numarası ile üretilen 4. numaralı ürüne ve bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dâhil, bulundukları her yerde el konulması ve bunların saklanmasına, herhangi bir zararın tazmini bakımından teminat istenmesine, tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulmasına, davalı adına .... tescil numarası ile tescilli olan 4 numaralı tasarımın iptali ile hükümsüz sayılmasına. müvekkilinin fazlaya dair ve her türlü zararlarının tazmini için dava açma hakkının saklı tutulmasına, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşecek kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesine, tüm yargılama harç ve masrafları ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafça adlarına tescilli .... Tescil numaralı tasarımın 1.sırasında kayıtlı terlik tasarımı ile müvekkili adına tescilli ... numara ile tescilli 4. sıradaki terlik tasarımımın benzer olduğu gerekçesi ile eldeki hükümsüzlük ve tecavüzün tespiti talepli davanın başlatıldığını, davanın kötü niyetli olup müvekkiline ait tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini haiz olduğunu, sunacakları delillerden de anlaşılacağı üzere davacının tasarım tescilinin de yeni olmayıp daha tescil tarihlerinden önce piyasada var olan bir ürünün haksız olarak tescil edilmesiyle elde edilen belgeye dayanılarak bu davanın açıldığını, davacı tarafından müvekkiline yöneltilen tecavüzün meni ve tespiti davasının dinlenemez zira davacının da dilekçesinde belirttiği üzere müvekkilinin ürettiği bu terliklerin ... .numara ile Endüstriyel Tasarım Sicilinde müvekkili adına tescilli olduğunu ve terliklerin de tescil edildiği şekilde üretildiğini. Tescil geçerliliğini koruduğu sürece davacının haklarına tecavüz teşkil etmediğini, davacı adına tescilli tasarım ile davalı adına tescilli tasarımların birbirinden farklı ve karıştırılma ihtimali bulunmayan tasarımlar olduğunu, bu durumun zaten bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını, tasarımcının tasarım geliştirme seçeneğinin sınırlı olup; bu durum özgün tasarım geliştirmeyi güçleştirmekte olduğunu, o nedenle bu gibi sektörlerdeki tasarımlar bakımından yapılan incelemelerde daha esnek davramlması gerektiğini, ürünler arasındaki benzerliğin her ikisinin de terlik olmasından kaynaklanan, özgün ve doğal yapısından hasıl olan benzerlik olduğunu, müvekkiline ait tasarım ile delil olarak dayanılan tasarımlar karşılaştırıldığında müvekkiline ait tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikleri haiz olduğunun görüleceğini, müvekkiline ait tasarımın yeni olduğu gibi ayırt edici özellik unsurunu da taşımakta olduğunu; müvekkiline ait tescilli tasarımların tasarım hukuku ile koruma altına alman kısımları hususiyetle terliğin bütünsel formu yani üzerine yerleştirilen desen formları, yan çizgiler, desenler, kısacası terliğin genel görümü ile ilgili olduğunu belirtmiş ve dosyanın hükümsüzlük davası yönünden tefrik edilerek yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ve görevli Gaziantep ... Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini, yetki itirazlarız kabul edilmez ise hem hükümsüzlük ve hem tecavüz davası yönünden davaların reddine karar verilerek her iki dava yönünden ayrı ayrı lehlerine vekalet ücreti takdir edilmesini ve yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı ve davalıya ait tasarımlara ilişkin sicil kayıtları Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan celp olunmuştur.
Dosya davalıya ait .... tescil numaralı tasarımın davacıya ait .... numaralı tasarım ile benzerlik taşıyıp taşımadığı, hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzim etmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 03/03/2020 havale tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında;"Davacı tarafa ait 19.01.2015 başvuru tarihli ... - 1 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait 25/05/2016 başvuru tarihli ... - 4 numaralı tasarım tescili arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tarafa ait .... - 4 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 25/05/2016 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmiştir.
Dava; davalı adına kayıtlı tasarımın hükümsüzlüğü talebine yöneliktir
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
Somut olayda mahkememizce özellikle tartışılması gereken husus davalıya ait tescilli tasarım ile davacıya ait daha önce kamuya arz edilen ürünlerin benzer olup olmadıkları, bu bağlamda davalı adına tescilli tasarımın "yeni" ve "ayırd edici" özelliklere sahip olup olmadığıdır. Tasarımda önemli olan teknik ve bilimsel yönden ziyade, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklerdir ve temel itibariyle koruma bu "görünüm" için değerlendirilmektedir. Bu "dış" görünüşün hukuki korumadan yararlanması için yeni ve ayırd edici özelliklere sahip olması gerekmektedir.
Davaya konu olayda mahkememizce alınan 03/03/2020 havale tarihli raporda; davacı ve davalı tasarımlarının iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu sebeple davalı adına tescilli ....nolu tasarımın tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı görüşlerine mahkememizce de aynen iştirak edilmiş, yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımayan tasarımın hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; davalı yana ait .... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,
2-Alınması gereken 54,40 TL harçtan peşin alınan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 4.910,00 TL ücret takdirine, bu ücretin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından bu dava nedeniyle yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 35,90 TL peşin harç, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 104,50 TL posta/tebligat masrafı olmak üzere toplam 3.176,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.16/10/2020
Katip ...
¸
Hakim ...
¸