T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/454
KARAR NO: 2019/372
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
KARŞI DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 02/11/2018
KARŞI DAVA TARİHİ: 27/11/2018
KARAR TARİHİ: 07/11/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 28/11/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin askeri alanda tekstil, deri, ayakkabı, bot saraciye ve çadır gibi ürünlerin üretimi işi ile iştigal ettiğini, müvekkilinin 17/05/2018 tarihinde çoklu taban tasarımının tescili için TPMK'ya başvuruda bulunduğunu ve söz konusu tasarımın ..... sayı ile müvekkili adına tescil edilmiş olduğunu, davalı yanın ise müvekkiline ait tasarımın tesciline ilişkin bilgilerin ve görsellerin yayınlandığı gün olan 11/06/2018 tarihinde "....." ürün tasarımının tescili için başvuruda bulunduğunu, ancak davalı tarafça başvurusu yapılan "....." tasarımında bulunan ve tasarıma yenilik ve ayırt edici nitelik katan taban kısımlarının müvekkili adına .....-1 ve 2 sayı ile tescilli taban tasarımları ile aynı tasarıma sahip olduğunu, bu nedenle davalı adına ..... sayı ile tescilil tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını haiz olmadığını ve davalı tarafından yapılan başvuru neticesinde yapılan tescilin kötü niyetli olduğunu iddia ederek, davalı adına ..... sayı ile tescilli tasarımın, yenielik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA ; Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, müvekkiline ait ..... sayılı ..... konulu tasarımının, tasarım koruma şartlarına sahip olduğunu, davacı adına kayıtlı bulunan tasarım için 17/05/2018 tarihinde başvuru yapıldığını ve tescil tarihinin 11/06/2018 olduğunu ve ..... nolu bültende ilan edildiğini, müvekkiline ait tasarımın başvuru tarihinin ise 11/06/2018 olduğunu, tasarım tescil başvurularının başvuru tarihinden, ilan edildiği tarihe kadar kamunun bilgisine kapalı ve gizli olarak işlemlere konulduğunu, bu nedenle müvekkilinin davacının tasarımını aynı gün görmesi ve alıp kendi ürününe uygulaması ve aynı gün tescil başvurusu yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkili tasarımının ..... olduğunu, davacı adına tescilli tasarımın ise sadece ..... tabanı tasarımı olduğunu ve iddia edilenin aksine, müvekkili tasarımının davacı adına tescilli tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olduğunu, her iki tasarımın sonuç itibariyle sadece taban ve ..... olmak üzere iki farklı olması ve taban haricinde botu oluşturan diğer tüm görsel bileşenlerin davacı tasarımında bulunmaması nedeniyle, tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimi tümüyle farklılaştırdığını ve davacı/karşı davalı adına tescilli olan tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığını, başvuru tarihinden önceki tarihlerde kamuya sunulmuş olan benzer tasarımlar olduğunu iddia ederek, asıl davanın reddini ve davacı/karşı davalı adına ..... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve karşı dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl ve karşı davanın konusu, taraflar adına tescilli tasarımların, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadıkların bahisle, hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ..... sayılı "...." ürün adlı tasarım tescil belgesinin, 17/05/2018 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile davacı adına, ..... sayılı "....." ürün adlı tasarım tescil belgesinin, 11/06/2018 tarihinden itibarin 5 yıl süre ile davalı/karşı davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
SMK 55. Maddesi tasarımı tarif etmiş olup, tasarım ürünün tümü veya bir parçasının yada üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerden kaynaklanan görünümdür.
Yasanın 56. Maddesi tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartı ile bu kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağını düzenlemiştir. Bir tasarımın aynısı tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce tescilli tasarım için tasarım kamuya ilk sunulan tarihden önce, dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarla farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce tescilsiz tasarım için kamuya ilk sunulduğu tarihden önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklı ise bu tasarım ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.
Bir tasarımın 6769 sayılı SMK hükümlerine göre tescil edilerek koruma kapsamına alınabilmesi için yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıması gerekmektedir. Yeni ve ayırt edici tasarımlar belge verilerek korunur.
Bir tasarımın yeni olarak kabul edilebilmesi için aynısının, başvurunun Türk Patent ve Marka Kurumu’na yapıldığı tarihten veya başka ülkede yapılmış bir başvuruya dayalı olarak rüçhan hakkı kullanılmış ise rüçhan tarihinden yani başka ülkeye yapılan başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Ayrıca koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden önce on iki ay içerisinde kamuya sunulursa yenilik vasfına sahiptir. Ancak 12 aydan fazla bir süre önce kamuya sunduğu tespit edilmesi halinde bu kullanım yenilik kriterini ortadan kaldırmaktadır.Yenilik kavramını sadece Türkiye’ de değil dünyada yenilik anlamında anlaşılması gerekmektedir.
Tasarımın ayırt edici olması, korunma talep edilen tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile benzer olduğu iddia edilen ve kıyaslanan herhangi bir başka tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasındaki belirgin bir farklılığın var olması anlamındadır.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 07/08/2019 tarihli raporda sonuç olarak, hükümsüzlüğü talep edilen davalı/karşı davacıya ait ..... numaralı tasarım tescilinin, başvuru tarihi olan 11/06/2018 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, hükümsüzlüğü talep edilen davacı/karşı davalıya ait ..... numaralı tasarım tescilinin, başvuru tarihi olan 17/05/2018 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu belirtilmiştir.
Dosya kapsamı, deliller, alınan bilirkişi raporu ve yukarıda değinilen yasal düzenlemeler topluca değerlendirildiğinde, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, her iki tasarımında aynı şekil, biçim, oran, yüzey dokusu ve pozisyonda olduğu, bu itibarla davaya konu ..... ve ..... sayılı tasarımların, aynı tasarımlama mantığında ve fonksiyon diziliminde yerleştirildiği ve detaylarda oran, biçim, yüzey dokusunda aynı formda yaratıldığı, işbu detaylardaki benzerliğin, tasarımın genel izlenimde bilgilenmiş kullanıcı üzerinde farklılık oluşturacak kadar etkiye sahip olmadığı ve asıl davada hükümsüzlüğü talep edilen davalı/karşı davacı adına ..... sayılı tasarım tescilinin, başvuru tarihi olan 11/06/2018 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı ve tasarımcının seçenek özgürlüğü ile bilgilenmiş kullanıcının dikkat ve özeni göz önüne alındığında, davacı/karşı davalı tarafa ait 17/05/2018 başvuru tarihli ..... tescil numaralı tasarım ile davalı/karşı davacı tarafa ait 11/06/2018 başvuru tarihli ..... tescil numaralı tasarım arasında, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından belirgin benzerlikler bulunduğu ve bu sebeple tasarımların benzer veya aynı olarak algılanabileceği anlaşılmakla, asıl davanın kabulü ile, davalı/karşı davacı adına tescilli ..... sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede ise, karşı davada hükümsüzlüğü talep edilen davacı/karşı davalı adına ..... sayı ile tescilli tasarımın, başvuru tarihi olan 17/05/2018 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik nitelik özelliklerine sahip olduğu ve bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ..... tescil nolu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 44,40 TL ilam harcından, 35,90 TL peşin harcın mahsubu ile, 8,50 TL bakiye karar harcının davalı/karşı davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalı/karşı davacıdan alınarak, davacı/karşı davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 71,80 TL dava ilk masrafı, 200,00 TL tebligat-tezkere ve 1.050,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.321,80 TL yargılama giderinin, davalı/karşı davacıdan alınarak, davacı/karşı davalıya verilmesine,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davalının karşı davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 59,10 TL peşin harçtan, 44,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 14,70 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davalı/karşı davacıya iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalı/karşı davacıdan alınarak, davacı/karşı davalıya verilmesine,
4-Davalı/karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.07/11/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır