T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ 2017/608 Esas, 2019/268 Karar No.
ESAS NO: 2017/608
KARAR NO: 2019/268
DAVA: Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması,
Giderilmesi, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 13/12/2017
KARAR TARİHİ: 11/07/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/07/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ...... tescil numaralı "....." isimli tasarımının aynısının ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerinin davalı tarafından izinsiz olarak kullanıldığını, bu durumun Bakırköy....FSHHM'nin ..... D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini, davalı ürünlerinin müvekkilinin tasarımının birebir taklit olduğunu ve davalı yan fiillerinin müvekkilinin tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu iddia ederek, tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, giderilmesini, bu meyanda tecavüz teşkil eden davalı ürünleri ile bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara el konularak imhasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, tespit tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davalıya ait www.guclutoys.com alan adlı internet sitesinde müvekkiline ait iş bu davaya konu ürünlerin satış ve tanıtımı yapıldığından, erişimin engellenmesini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili bilahare sunmuş olduğu dilekçesi ile maddi tazminat talebini, 97.478,78 TL olarak arttırarak harcını yatırmıştır.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili ürünlerinin, davacının tasarımına tecavüz oluşturmadığını, söz konusu ürünlerin internet sitesinde sergilenmesinde de bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, davacı tasarımının harcıalem olduğunu, müvekkilinin kendisine tanınan benzetme ilkesi sınırları içerisinde ürünlerine, kendisini diğer tasarımlardan farklı kılacak küçük ayrıntıların ötesinde farklı özellikler eklediğini, tespit dosyasındaki bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini ve davacı yan taleplerin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, tasarımdan doğan haklara tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, giderilmesi, tecavüz teşkil eden davalı ürünleri ile bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara el konularak imhası, maddi ve manevi tazminat, davalıya ait www......com alan adlı internet sitesine erişimin engellenmesi ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 10/10/2018 tarihli raporda sonuç olarak, davacı tarafa ait ......-1.1, 1.2, 2.1 ve 2.2 sayılı tasarımlar ile davalı tarafa ait tasarımların, aynı biçimsel ve yapısal özelliklerde olduğu ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattıkları genel izlenimde belirgin farklılık bulunmadığı ve benzer olarak algılandıkları, davalının dava tarihinden itibaren 2 yıl geriye dönük incelemesinde, davaya konu ürünlerden toplam 23.063 adet satış yaptığı ve 649.858,56 TL gelir elde ettiği, davalı firmanın davaya konu ürünlerin satışından mali verilerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucu elde edebileceği kazancın 12.993,53 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Rapora itirazlar nedeniyle aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve aynı bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 19/12/2018 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, davaya konu ürünlerin, davalı firma tarafından kaç adet satışının yapıldığının tespitinin, davalının ticari defterlerinde ürün bazlı ayrım yapılmadığından görülemediğini, bu nedenle firmanın muhasebe ve stok kök raporda da tespit edildiği üzere, toplam 23.063 adet satış örnek faturalama yöntemiyle bulunmadığını, firmadaki muhasebe stok kayıtları örnek faturalarla eşleştirildiğini, firmadan alınan stok listeleri kök raporun ekinde sunulduğunu, stok sistemi ile faturalar birbirini doğrular nitelikte olduğunu, firmada barkodlu satış yapıldığını, firmadan alınan stok listeleri, stok satışları firmanın genel satışlar hesaplarıyla karşılaştırılmış ve örnek faturalarla eşleştirildiğini, firmadan alınan stok satış listeleri ve adetlerinin firmanın resmi kurumlar vergisi oranlarına oranlanarak, firmanın bu ürünlerden 2015-2016-2017 yıllarında toplamda 12.993,53 TL kazanç elde edeceğinin tespit edildiğini, mahkemenin talebi doğrultusunda 6769 sayılı SMK'nın 151/1-c maddesine göre lisanslama bedeli olarak hesaplama yapıldığında ise, 97.478,78 TL lisans bedeli olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
Yukarıda değinilen yasal düzenleme, dosya kapsamı, deliller ve dosya kapsamı ile uyumlu görülen bilirkişi raporuna göre, davalının davacı adına tescilli ..... tescil nolu 1 ve 2 numaralı tasarımın aynısını üreterek piyasaya sürdüğü ve böylece tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzde bulunduğu, bu eyleminin aynı zamanda TTK anlamında haksız rekabet teşkil ettiği, davacı vekilinin ıslahla belirttiği tercih hakkına göre, istenebilecek maddi tazminat tutarının 97.478,78 TL olduğu, bu eylemin aynı zamanda davacının tasarımdan doğan manevi haklarını da ihlal etmesi sebebiyle, ihlalin şekli, ürün sayısı ve manevi tazminatın amacı nazara alındığında istenen 10.000,00 TL manevi tazminatın uygun ve yeterli olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ...... tescil nolu 1 ve 2 numaralı tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, durdurulmasına, giderilmesine, bu meyanda tecavüz teşkil eden davalı ürünleri ile bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara el konularak imhasına,
Toplam 97.478,78 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 26.10.2017 yılından itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ve 10.000,00 TL manevi tazminatın 26/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalıya ait "www......com" adlı internet sitesinden davaya konu ...... tescil nolu 1 ve 2 numaralı tasarımların benzerlerinin satış ve tanıtımının önlenmesine, menine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 7.341,88 TL ilam harcından, 256,17 TL peşin ve 1.500,00 TL ıslah harcının mahsubu ile, 5.585,71 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 10.548,30 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 287,57 TL dava ilk masrafı, 1.500,00 TL ıslah harcı, 484,50 TL tebligat-tezkere, 903,70 TL tespit gideri ve 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.575,77 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.11/07/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır