T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/339 Esas
KARAR NO: 2019/380
DAVA: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/07/2018
KARAR TARİHİ: 14/11/2019
Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Faydalı model başvurularının şekli bir incelemeye tabi tutulduğunu, ilana çıkarılan belgelerin takip edilemediğini, kamuoyunca yeterince bilinmediğini, başvuru sahibinin belge istemesi halinde çoğu zaman hükümsüzlük hallerinden bir çoğuna sahip belgelerinin, tescil edildiğini, bu belgeler daha sonra kötü niyetli firmalar ve kişilerce veya pazar arayışında olan firmalar tarafından tehdit ve şantaj aracı olarak kullanıldığını, incelemesiz sistem boşluğundan faydalanarak, piyasada bilinen ve kullanılan ürünler için yapılan başvurular sonucu alınan belgelere dayanarak kötü niyetli gerçek ve tüzel kişilerin bu belgelerle rakip firmaların ürünlerini toplattıklarını, üretimlerine engel olduklarını, davalı şahsın müvekkilleri çeşitli zamanlarda telefonla arayarak; kaymaz PVC tabanlı üstü kumaş baskılı halıyı kendisinin bulduğunu, ürettiğini, müvekkillerinin üretimi durdurmasını, bu tip ürünleri kimden aldığını, kaç adet sattığını, stok miktarını sorduğunu, ayrıca davalının Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .... D.İş sayılı dosyası ile tespit davası açtığını, davalının faydalı model belgesinin uygulandığı ürünün "yeni ve özgün bir ürün olmadığını" aksine piyasada yaklaşık 15 yılı aşkın kullanılan ürünler olduğunu, yenilik özelliğinin kesinlikle olmadığını, tabanı kaydırmaz özellikli deri, üstü baskılı kumaştan üretilen makinede yıkanabilen dekoratif halının yıllardır onca firma tarafından üretildiğini, bu firmaları dilekçede belirttiklerini, kaymaz taban PVC deri faydalı model belgesinin ..... no ile alındığını, başvuru konusu buluşun açık ve şüpheye yer vermeyecek şekilde, yenilik niteliğinden yoksun olduğu ekte sunduğumuz belgelerden anlaşılacaktır, dolayısıyla müvekkili ve ilgili 3.kişilere zarar verilmemesi adına öncelikli taleplerinin davanın açıldığının TPMK'ya bildirilmesine ve ilgili sicile işlenmesiyle ilan edilmesini, dava dilekçelerinde sundukları deliller ve gerekçelere istinaden davalı adına kayıtlı ..... nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkininin yapılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Davacının tüm iddia ve taleplerinin hukuki mesnetten yoksun bulunduğunu, müvekkili tarafından üretilen ve faydalı model olarak tescil edilen ürünün tek özelliğinin tabanının kaymaz yahut lamine yönteminin kullanılmış olması değil, buhalıların elde ve makinede yıkanabilir olması, üst kısmının iplikten oluşmadığını, toz ve bakteri biriktirmediğini, anti bakteriyel olması, leke tutmaması, endüstriye uygulanabilir olması uzun ömürlü olması sebebiyle yenilik özelliklerine sahip olduğunu, müvekkilinin ürünlerinin daha sonra davacı ve diğer firmalar tarafından öğrenilerek kopyalarının üretilmeye başlandığını, müvekkili tarafından üretilmeye başlanan ürünün faydalı model için aranan kriterler esahip olduğunu, müvekkili tarafından Bakırköy ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi .... D.İş numaralı dosyası kapsamında, davacıda faydalı modele konu ürünün davacı tarafından üretildiğinin tespit edilidğini, açılan davanın küötü niyetli olarak kendisine karşı açılacak tecavüzün önlenmesi ve tazminat davalarını bertaraf etmek amacıyla olduğunu iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:
Yargılama sırasında deliller toplanmış; Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davaya konu faydalı model tescil belgeleri ve ilgili dosya evrakları celp edilmiş, dava dilekçesinde bildirilen firmalardan üstü basılı, altı suni deri kaydırmaz tabanlı dekoratif hali satıp asatılmadıklarının bilgileri istenmiş ve bilgiler mahkemeye ibraz edilmiştir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller ve taraf iddiaları ışığında dosya davalı adına olan faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde inceleme yaparak rapor tanzim etmek üzere bir marka patent uzmanı, bir tekstil tasarım uzmanı ve bir sektör(halı) uzmanından oluşacak bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, bilirkişiler düzenlemiş oldukları 25/07/2019 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında özetle; "Çeşitli web sayfalarında arşiv incelemesi yapıldığında, kaymaz tabanlı halıların, polyester kumaş üzerine baskılı kaymaz lateks tabanlı halıların üretimlerinin , kaymaz tabanlı dekoratif halıların davalıya ait faydalı model tescil tarihinden önce kamuya arz edilidklerinin görüldüğünü, faydalı modelde belirtilen halı tekniği, tescil tarihinden daha önce çeşitli firmalarca kullanıldığı, dosyada bulunan kataloglardan, çeşitli firmaların mahkemeye vermiş oldukları cevaplardan ve web sayfası arşiv incelemelerinden anlaşıdığını, buna göre "..... " faydalı model kapsamında üretilen halılar yenilik vasfı taşıyan ürünler olmadığını, Kaymaz PVC tabanlı, üstü kumaş baskılı halı, saçaklı halı tescil tarihinden önce bilinen ve kullanılan teknikler olduğunu, yine faydalı modelde, yenilik olarak açıklanan, halıların toz tutmaması, bu tip halıların doğal özellikleridi olduğunu, havlı olmadıkları için havlı halılara göre toz tutmazlar olduklarını, Antibakteriyel olmalarının leke tutma özelliklerinin olması, hali ile ilgili olmayıp bu özelliklerin halı üstünde kullanılan baskılı kumaşın özelliklerine bağlı olduğunu, kumaşlara kumaşlara antibakteriyel ve leke tutmazlık apresi uygulanmazsa, halıların bu özellikleri taşımayacaklarını, bu apreli kumaş halıda kullanılırsa, halı bu özellikleri taşıyacağını, bu apre işlemleri, halı ile ilgili olmadığını, uzun süredir, kumaşlara çeşitli kumaşlara uygulanan apreler olduğunu, özellikle leke tutmaz apre işlemi ve antibakteriyel aprelerin özellikle halılarda uzunca bir süredir uygulanan işlem olduğunu belirterek davalıya ait .... nolu faydalı modelin, yenilik vasfını taşımadığını, buluş olarak değerlerilebilecek herhangi bir özelliğe sahip olmadığı" hususlarını bildirmişlerdir.
Dava Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.
Faydalı modelin hükümsüzlüğü 6769 sayılı SMK'nun 144. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre: "faydalı model konusu, 142. Md'de belirtilen şartları taşımıyorsa... Faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir" Aynı kanunun 142. Mad. Hükmüne göre ise :"83 üncü maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83 üncü maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar faydalı model verilerek korunur." Burada yenilik unsuru açısından atıf yapılan madde ise 83. Md'dir ve buna göre:" Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir. Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım yada başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar" Buna göre bir buluş tekniğin bilinen durumuna dahil olmadığı taktirde yenidir. O halde bir buluşun yeni olup olmadığına karar verilebilmek için öncelikle tekniğin bilinen durumunu belirlemek gerekir. Yenilik şartı buluşun daha önceden açıklanan bilgiden nicel olarak farklı ve yeni olmasını gerektirmektedir. Patent (ve faydalı model) istenen teknik bilginin daha önce mevcut, kamunun ulaşabileceği durumdaki bilgilerden olmaması gereklidir. Tekniğin bilinen durumu kavramı geniş olarak yorumlanmalıdır; buluşun öncelik talep edilen tarihinden önce dünyada herhangi bir yerde açıklanmış, ulaşılabilir hale gelmiş bilgiler tekniğin bilinen durumunu oluşturur. Bu, başvurunun reddi sebebi olduğu gibi patent ve faydalı modelin hükümsüzlüğü sebebidir. Somut olayda davalının faydalı modelinin tesciline dayanak yenilik unsurları olarak sunulan özellikleri: "saçaklı olması, makine de ve elde yıkanabilmesi, toz ve bakteri biriktirmemesi, leke tutmaması ve uzun ömürlü olmasıdır" Ancak yapılan bilirkişi incelemesi ile de belirlendiği üzere bu özelliklerin her biri ayrı ayrı yenilik vasfını haiz değildir ve daha önce kamuya sunulmuş ürünlerde kullanılmıştır. Bu durumda davalının tescil başvurusundan da önce kaymaz PVC tabanlı üstü kumaş baskılı, saçaklı, antibakteriyel, leke tutmayan halıların üretildiği, bu özelliklerin tekniğin bilinen durumu içerisinde kaldığı anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile davalı adına tescilli faydalı modelin SMK 83 md"si anlamında yenilik unsurunu taşımadığı gerekçesiyle hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davacının davasının KABULÜ ile;
1-Davalıya ait .... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,
2-Alınması gereken 44,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 3.931,00 TL ücret takdirine, bu ücretin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 35,90 TL peşin harç, 2.100,00 bilirkişi ücreti ve 320,20 TL tebligat-müzekkere olmak üzere toplam 2.492,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.14/11/2019
Katip ...
Hakim ...