T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/596
KARAR NO: 2019/256
KARŞI DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 06/12/2017
KARŞI DAVA TARİHİ: 29/01/2018
KARAR TARİHİ: 04/07/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 09/07/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, dava konusu emniyet kilidi ürünün bizzat müvekkili ... tarafından tasarlandığını ve geliştirildiğini, söz konusu ... firması tarafından üretilip satıldığını, ürünün müvekkili adına ...sayı ile TPMK nezdinde faydalı model olarak tescilli olduğunu, davalı ...’nin, müvekkillerinin ürünüyle teknik ve görsel olarak aynı özellikteki ürünleri piyasaya sürdüğünü, bunun tesadüfi olmayıp bilinçli ve kasıtlı bir taklitçilik olduğunu, taklit ürünlerin, davalı ...'nin fabrikasında üretildiğini, yine aynı kişilerin sahibi oldukları ....tarafından piyasaya sürüldüğünü, davalının faydalı model başvurusu incelendiğinde, 2013 tarihli tescilinden haberdar olduklarının görüleceğini, davalının ... sayılı faydalı model başvurusunun tarifnamesinin 2. sayfasında davacının tesciline atıf yapıldığını, davalı başvurusunda ilave özellikler bulunsa bile, temel ve esas alınan hususun müvekkiline ait tescilden izin alınmadan üretim yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, davalı başvurusundaki istemlerin sadece anahtarsız kilitlenme özelliği için tescil istendiğini, bu özellik dışında kalan tüm teknik özelliklerin, ürün parçalarının ve çalışma prensibinin müvekkillerinin ... sayılı tescilinde bulunduğunu, anahtarsız kilitlenme özelliğinin yeni ve ilave bir özellik olmadığını, piyasada bilinen ve 2013 yılından bu yana müvekkillerinin ürünlerinde bulunan bir özellik olduğunu, müvekkilinin faydalı model haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, men ve ref'ini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi ve 5.000,00 TL itibar tazminatının, haksız fiil tarihi itibariyle ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA ; Davalılar vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, müvekkilinin kamuya mal olmuş ürüne (anahtarla kitlenebilen güvenlik kilidine) yenilik unsuru katarak, anahtarsız kitlenen güvenlik kilidine çevirdiğini ve yeni bir faydalı model yarattığını, davacı tarafın tescil ettirdiği ürünün ise, sadece anahtarla kitlenebilen güvenlik kilidini kapsadığını, anahtarla kitlenebilen güvenlik kilidinin yenilik unsurunun bulunmadığını, yenilik niteliği taşımayan bir ürünü Türkiye’de ürüne ilişkin tescil bulunmamasından faydalanarak kötü niyetle tescil ettirdiğini, davacının yenilik özelliği bulunmayan bir ürüne dayanarak hak iddia edemeyeceğini, müvekkilinin kullandığı ürünün farklı bir ürün olduğunu, anahtarsız çalışan bir sistem ortaya çıkardığını, müvekkilinin faydalı modelinin sanayiye uygulanabilir bir yenilik unsuru getirdiğini, ayrıca söz konusu ürün için kullandığı ambalajın, genel standartlarda herkesin kullandığı mevcut bir ambalaj olduğunu ve taraflara özel bir tasarım barındırmadığını iddia ederek, asıl davanın reddini, davacı-k.davalılar adına .... sayı ile tescilli faydalı model belgesinin, yenilik unsuru barındırmaması nedeniyle hükümsüzlüğünü ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve karşı dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, faydal model belgesine tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men ve ref'i ile maddi, manevi ve itibar tazminatının davalıdan tahsili, karşı dava ise, davacı-k.davalı adına tescilli faydalı model belgesinin yenilik unsuru taşımadığından bahisle hükümsüzlüğü ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve tescil kayıtları ile resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra, asıl ve karşı davadaki iddia ve savunmaların değerlendirilmesi açısından dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bu doğrultuda dosyada bilirkişi ve ek bilirkişi raporları alınmıştır.
Dosya kapsamı, deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlenrdirildiğinde; her ne kadar bilirkişiler ...., .... ve .... tarafından aslı dava yönünden davalı kullanımının.... sayı ile davacı adına tescilli faydalı model belgesi koruma kapsamında olduğu ve karşı dava yönünden ise faydalı modelin internet üzerindeki İngiliz firmasının ürünü karşısında yenilik unsuru taşımadığı belirtilmiş ise de, bu rapor ürünler görülmeden, incelenmeden düzenlendiğinden itibar etmek mümkün olmamıştır. Ürünler de ibraz edildikten sonra rapor tanzim eden bilirkişiler .... tarafından düzenlenen raporda belirtildiği üzere, ürünler de incelendikten sonra dava konusu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik kriteri ve diğer kriterleri içerdiği, böylece hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, yine davalıya ait emniyet kilidinin, davacıya ait faydalı model belgesinin koruma kapsamı dışında kaldığı ve faydalı modelden doğan haklardan haklara herhangi bir tecavüzün bulunmadığı, keza ambalaj tasarımı yönünden de metin içerikleri aynı olması dışında, yazı tipi tercihi, anlatım görsellerindeki farklılıklar, marka şekil konumlarındaki farklılıklar nedeniyle tarafların ambalaj tasarımları arasında iltibasa sebep olacak bir benzerliğin bulunmadığı bildirilmiştir. Bu rapor dosya kapsamına uyumlu olduğu gibi, özellikle taraf ürünleri incelenmek suretiyle düznelendiğinden, itibar etmek gerekmiştir.
Buna göre, asıl dava yönünden davalının davacı adına tescilli faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarına tecavüzün söz konusu olmadığı gibi, ambalaj tasarımından doğan haklarına da herhangi bir tecavüzün söz konusu olmadığı, ambalajların arka yüzündeki açıklamaların teknik zorunluluktan kaynaklanıp, eser vasfını taşımadığı ve haksız rekabet oluşturmadığı kanaatine varılarak, davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava yönünden de, davacı adına kayıtlı faydalı modelin, tescil başvuru tarihi itibariyle SMK'nın geçici 1 maddesi nedeniyle, başvuru tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 551 Sayılı KHK'nın hükümleri kapsamında faydalı modelin yeni ve sanayiye uygulanabilir olduğu, hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, karşı davanın da reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 256,17 TL harçtan, 44,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 211,77 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacı-k.davalıya iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacı-k.davalılardan alınarak, davalı-k.davacılara verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacı-k.davalılardan alınarak, davalı-k.davacılara verilmesine,
4-Davacı-k.davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davalının karşı davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 44,40 TL ilam harcından, 35,90 TL peşin harcın mahsubu ile, 8,50 TL bakiye karar harcının davalı-k.davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalı-k.davacıdan alınarak, davacı-k.davalıya verilmesine,
4-Davalı-k.davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.04/07/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır