T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/310
KARAR NO: 2021/4
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Tazminat
DAVA TARİHİ: 01/10/2019
- BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2020/93 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü, Sicilden Terkin
DAVA TARİHİ: 11/03/2020
KARAR TARİHİ: 14/01/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/01/2021
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin mobilya ve dekorasyon malzemeleri, ahşap ve metalden her türlü büro ve ev mobilyaları, mutfak ve iç kapı dahil mobilya imalatı işiyle iştigal ettiğini, müvekkilinin kuruluşundan bu yana geliştirdiği yeni ürünler ve bu ürünlere ait tasarım tescil belgelerinin bir kısmını dosyaya sunduklarını, ancak hal böyle iken davalı yanın, sunulan tasarım tescil belgesine sahip ürünlerden bir kısmını ve bu arada davaya konu TPMK nezdinde ....... sayı ile tescilli müvekkili tasarımını (.......) birebir taklit ederek üretip satışa sunduğunu, davalı eyleminin müvekkilinin tescilli tasarım haklarına tecavüz teşkil ettiğini ve dava dışı ...... tarafından müvekkiline teslim edilen, iki ayrı siparişle davalı tarafından imal edilip satılan 102 adet ürünün müvekkili şirket merkezinde bulunduğunu, bu ürünler üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile tasarım hakkına tecavüzün ortaya çıkacağını iddia ederek, davalının müvekkiline ait tescilli tasarıma tecavüzünün tespitini, olası tecavüzlerin önlenmesini, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüze konu ürünlere ve üretimlerinde kullanılan makine, cihaz vb. araçlara el konulmasını ve imhasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu ürünün müvekkili firmanın ürettiği ürün ile birebir aynı ürün olmayıp, mobilyacılık sektörünün üretimsel tasarım sistemlerinden kaynaklanan küçük benzerlikleri bulunduğunu, müvekkili şirketin ürettiği ürünün tasarımının, boyasının ve diğer özelliklerinin davacı tasarımından farklı olduğunu, bir tasarımın sadece belli bir kısmının veya dizaynının aynı olmasının tasarım hakkına tecavüz teşkil etmeyeceğini, eski müşterisi olmasına ve üretim sahasını biliyor olmasına rağmen, hiçbir uyarıda ve ihtarda bulunmaksızın davacı tarafından müvekkiline işbu davanın yöneltildiğini, davacının hem tescilde, hem de davanın açılmasında kötü niyetli olduğunu ve davacı tasarımının yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Mahkememizin ...... Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin 1997 yılında hizmete başladığını ve 23 yıldır mobilyacılık sektöründe hizmet etmekte olan saygın ve güvenilir bir şirket olduğunu, müvekkilinin sektörde faaliyet gösteren başka firmalar tarafından da üretilen ve satışa çıkarılan, üretimi ve kullanımı yaygın olan ve herkes tarafından üretilmesi mümkün olan çeşitli tasarımlara sahip sehpalar ürettiğini, davalı şirketin 19.01.2018 tarih ve ....... tasarım numarası ile TPMK nezdinde endüstriyel tasarım tescili yaptırdığını, ancak davalının endüstriyel tasarım tescilini aldığı sekizgen sehpa adlı ürünün hiçbir yenilik içermediğini ve ayırt edici özelliği olmadığını, kamuya sunulma tarihinin, tescil tarihinden önce olan harcı alem bir ürün olduğunu, herkes tarafından üretilen, kullanılan ve satılan ve muadillerine nazaran hiçbir şekilde özgün bir tasarıma sahip olmayan bir ürün olduğunu, biçimsellik ve işlevsellik bakımından piyasadaki ürünler ile birebir aynı olduğunu ve davalı tescilinin kötü niyetli olduğunu iddia ederek, davalıya ait ....... sayılı tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi ve manevi tazminat ile verilecek hüküm özetinin ilanı, birleşen dava ise, tasarımın hükümsüzlüğü taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ....... sayılı "......." ürün adlı tasarım tescil belgesinin, 19/01/2018 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Asıl dava yönünden 15/09/2020 tarihli celse duruşmasına davacı vekilinin mazeretsiz olarak gelmemesi ve duruşmaya gelen davalı birleşen dosyada davacı vekilinin asıl dosya yönünden davayı takip etmeyeceklerini bildirmiş olması nedeniyle HMK'nın 150/1 maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, 3 aylık yasal süre içerisinde yenilenmemesi nedeniyle HMK'nın 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
Birleşen mahkememizin ...... Esas sayılı dosyası yönünden ise, dava tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ilişkindir. 6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 17/12/2020 havale tarihli raporda sonuç olarak, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, hükümsüzlüğü talep edilen 19.01.2018 başvuru tarihli ....... numaralı 1 ve 2 nolu tasarım tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak değerlendirilen geçmiş tarihli tasarım tescilleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları ve hükümsüzlüğü talep edilen ....... sayılı tasarımın 19.01.2018 başvuru tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadığı belirtilmiştir. Bu rapor dosya kapsamı ile uyumlu ve yeterli olduğundan itibar edilmiştir.
Buna göre hükümsüzlüğü talep edilen ....... sayılı tasarımın 19.01.2018 başvuru tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile tasarımın hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Asıl dosya yönünden davacının davasının HMK 150 maddesi gereğince AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 426,94 TL harçtan, 59,30 TL ilam harcının mahsubu ile, 367,64 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN :
1-Birleşen mahkememizin ...... Esas sayılı dosyası yönünden davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ....... (1), (2) tescil nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 59,30 TL ilam harcından, 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 4,90 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 108,80 TL tebligat teskere ve harç gideri, 3.000,00 TL bilirkişi giderinden ibaret toplam 3.108,80 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Davalı birleşen dosya nedeniyle davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.14/01/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır