T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/312
KARAR NO: 2021/37
DAVA: Markaya Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Tazminat
DAVA TARİHİ: 05/07/2018
KARAR TARİHİ: 11/02/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/02/2021
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ...... tescil numarası ile “.......” ibareli markayı Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil ettirdiğini, ...... tescil numaralı markanın da müvekkilleri adına tescilli olduğunu, tescilden dahi önce yeme-içme sağlama hizmetlerinde müvekkilinin eskiye dayalı hak sahibi olduğunu, tescil olmasa bile eskiye dayalı hak sahibi olmanın yeterli olduğunu, ancak davalının, müvekkilinin tanınmışlığından faydalanmak amacı ile marka hakkını taklit etmek suretiyle müvekkillerinin dükkanının bulunduğu Zeytinburnu’nda "......." ibareli marka altında ticari faaliyete başladığını, davalı yan kullanımlarının asli unsurunun “.......” olduğunu, " ..... " ve ".... " ibarelerinin tali nitelikte olduğunu, bu hususun Mahkememizin ...... D. İş sayılı dosyasından yapılan tespit ile sabit olduğunu, müvekkilinin davalıya ait işyerinin varlığından, müşterilerinin yeni bir şube açtığını zannederek hayırlı olsun demeleri ile haberi olduğunu ve davalı fillerinin müvekkilinin marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ve maddi-manevi zararlara uğrattığını iddia ederek, markaya tecavüzün durdurulmasını, haksız rekabetin tespitini ve önlenip yasaklanmasını, ortadan kaldırılmasını, fazlaya dair haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak müvekkillerine ödenmesini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı yanın ihtiyati tedbir talebinin Mahkememizin ..... D. İş sayılı dosyasında verilen ...... sayılı karar ile reddedildiğini, kararın da davacı tarafça istinafa başvurulmadığı için kesinleştiğini, müvekkilinin ...... numaralı “......” markasının sahibi olduğunu, müvekkilinin 43. sınıfta faaliyetlerini sürdürdüğünü, davacının 30 ve 35. sınıfta tescilli markası ile dava ve talepte bulunmasının hukuka uygun olmadığını, müvekkilinin 43. sınıf dahilinde perakende satış yaptığını, davacının 30. sınıfta gıda üretimi hususunda markasını tescil ettirmesinin, üretim yapmasının, piyasaya toptan ürün sunmasının müvekkilini ilgilendirmediğini, ....... markasının müvekkili gibi birçok kişi tarafından tescil ettirilerek anonimleştiğini, müvekkili ile davacı markalarının aynı sınıfta olmuş olduğu durumda dahi markanın anonimleşmesi nedeni ile marka hakkına tecavüzün oluşmayacağını, “.......” ibaresinin ayırt ediciliğini kaybettiğini, davacının haksız rekabet iddiasını somut verilere dayandırmadığını, müvekkilinin ...... markasını yasal olarak kullanma hakkı mevcutken ve bu hakkı ortadan kaldırılmadan aleyhinde haksız rekabet davası açılabilmesinin hukuken mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, sonuçlarının ortadan kaldırılması, maddi-manevi tazminat ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 29/1-b ve c maddeleri ile, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmanın marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 25/06/2019 havale tarihli raporda sonuç olarak, “.......” ibareli "......." görselini içerir ...... tescil numaralı markanın mal ve Hizmet Sınıflandırmasına İlişkin Tebliğ’in 30 ve 35. Sınıflarında davacı adına tescilli olduğu, “.......” ibareli "....." görselini içerir ...... tescil numaralı markanın Mal ve Hizmet Sınıflandırmasına İlişkin Tebliğ’in 43. Sınıfında davacı adına tescilli olduğu, “.......” " ......." görselini içerir ...... tescil numaralı markanın Mal ve Hizmet Sınıflandırmasına İlişkin Tebliğ’in 43. Sınıfında davalı adına tescilli olduğu, Bakırköy ..... Fikri Haklar ....... D.İş dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda elde edilen görsellerden görüldüğü üzere davalı tarafın markasını tescil ettirdiği hali dışında kullandığı, davalı yanın bu kullanımlarında, ayırt edici unsur olan “....... ” ibaresini tali unsur olarak kullandığı, asli unsur olarak “.......” ibaresini ön plana çıkardığı, davalı yanın bu kullanımlarının, davacı tarafın tescilli ...... kod numaralı “.......” ibareli markası ile iltibas yaratacağı, davalı yanın tescil dışı kullanımlarını ile davacı yanın tescilli markalarına tecavüz ettiği ve davacı yan ile haksız rekabete sebebiyet verdiği, dosya arasında davacının tazminat hesabı tercihi yöntemi ile paralel emsal lisans sözleşmesinin yer almaması ve davalı yana ait mali verilerin bulunmaması nedeni ile hesaplama yapılamadığı, ilgili eksikliklerin giderilmesinin akabinde hesaplama yapılabileceği belirtilmiştir.
Davalı yana ait 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterler ile emsal lisans sözleşmeleri ve lisans bedeline ilişkin ....... cevabı da değerlendirilerek, davacının tercih seçeneği olan lisans bedeline göre isteyebileceği maddi tazminat tutarını gösterir önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 04/03/2020 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin 6102 sayılı TTK 64. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 221 ve 225. maddelerine göre yasal süresi içinde yapılmış olduğu, İstanbul Ticaret Odasına göre marka lisans bedelinin cironun % 15’i kadar olacağı , 2015 yılında ciro olmadığı, işletmenin faaliyetine 16.12.2015 tarihinde başladığı, 2016 CİRO 15.198,53 TL X LİSANS BEDELİ % 15 = 2.279,78 TL, 2017 CİRO 21.985,42 TL X LİSANS BEDELİ % 15 = 3.297,81 TL, 2018 CİRO 227.034,76 TL X LİSANS BEDELİ % 15 = 34.055,24 TL, Emsal Franchising sözlemeşine göre cironun % 4’ü 2015 CİRO yoktur işletme faaliyetine 16.12.2015 tarihinde başlamıştır. 2016 CİRO 15.198,53 TL X LİSANS BEDELİ % 4 = 607,94 TL, 2017 CİRO 21.985,42 TL X LİSANS BEDELİ % 4 = 879,42 TL, 2018 CİRO 227.034,76 TL X LİSANS BEDELİ % 4 = 9.081,39 TL olduğu belirtilmiştir.
Dava tarihi olan 05/07/2018 tarihinden öncesi cirolar gözetilerek, davacının lisans bedeline göre olan tazminat seçeneğine göre isteyebileceği maddi tazminatı gösterir aynı bilirkişi heyetinden ikinci ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 27/11/2020 havale tarihli ikinci ek raporda sonuç olarak, maddi tazminatın 01/01/2016-05/07/2018 tarihleri arasında toplam 5.566,00 TL olabileceği belirtilmiştir.
Dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; , “.......” ibareli ve "......." görselini içerir ...... tescil numaralı markanın mal ve Hizmet Sınıflandırmasına İlişkin Tebliğ’in 30 ve 35. Sınıflarında davacı adına tescilli olduğu, “.......” ibareli "....." görselini içerir ...... tescil numaralı markanın Mal ve Hizmet Sınıflandırmasına İlişkin Tebliğ’in 43. Sınıfında davacı adına tescilli olduğu, “.........” , "......" görselini içerir ...... tescil numaralı markanın Mal ve Hizmet Sınıflandırmasına İlişkin Tebliğ’in 43. Sınıfında davalı adına tescilli olduğu, Mahkememizin ....... D.İş dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda elde edilen görsellerden görüldüğü üzere davalı tarafın markasını tescil ettirdiği hali dışında kullandığı, davalı yanın bu kullanımlarında, ayırt edici unsur olan “ ......” ibaresini tali unsur olarak kullandığı, asli unsur olarak “.......” ibaresini ön plana çıkardığı, davalı yanın bu kullanımlarının, davacı tarafın tescilli ...... kod numaralı “.......” ibareli markası ile iltibas yaratacağı gibi SMK'nun 155. Maddesi hükmü karşısında sonraki tarihli marka tescilinden yararlanamayacağı , davalı yanın tescil dışı kullanımları ile davacı yanın tescilli markalardan doğan haklarına tecavüz ettiği ve aynı zamanda davacı yan ile haksız rekabete sebebiyet verdiği anlaşılmakla davanın kabulü ile ,davalının davacı adına tescilli ...... tescil nolu " ......." ibareli markadan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, durdurulmasına neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda " ......." ibaresini ön plana çıkaran tabela ve her türlü tanıtım malzemelerine el konularak imhasına, karar vermek gerekmiştir.
Davacının tazminat talebine gelince; davacının tazminat seçeneği yönüne göre dava tarihinden geriye doğru olan dönemle sınırlı olmak kaydıyla, isteyebileceği tazminat tutarının 5.566,00 TL olduğu anlaşılmakla, fazlaya dair talepleri saklı tutularak ve taleple bağlı kalınarak 5.000,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davalının eylemleri aynı zamanda davacının markadan doğan manevi haklarını ihlal ettiğinden, markanın kullanım biçimi, tarafların ekonomik durumları ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Davacının talebi bulunmadığından faiz yönünden karar verilememiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ...... tescil nolu " ......." ibareli markadan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, durdurulmasına neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda " ......." ibaresini ön plana çıkaran tabela ve her türlü tanıtım malzemelerine el konularak imhasına,
Fazlaya dair maddi tazminat hakkı saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınarak hüküm özetinin Türkiye çapında yayınlanan trajı en yüksek üç gazetenin birinde ilamına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 1.024,65 TL ilam harcından, 256,17 TL peşin harcın mahsubu ile, 768,48 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 292,07 TL dava ilk masrafı, 195,00 TL tebligat-tezkere ve 2.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.587,07 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.11/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır