T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/521
KARAR NO: 2020/33
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 27/09/2017
KARAR TARİHİ: 05/02/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili ve eşi .....'un 2015 senesinde ..... Kanalı için 5 bölümlük bir ..... direniş edebiyatı belgeseli hazırladığını, her bölümde ..... bir edebiyatçının tanıtılması formatında olan program için aylar süren araştırma, çekim, röportajlar yapıldığını, bu belgeselin hazırlık aşamasında Filistin, Fransa, Almanya, İngiltere, İskoçya, ABD, (BAE) Dubai ve Lübnan olmak üzere toplam 8 ülkeye seyahat edilerek inceleme ve araştırmalar yapıldığını, müvekkilinin bu belgesel sonrasında da ...... edebiyatı hakkında araştırmalarına devam ettiğini ve belgesel sürecinde edindiği bilgi ve tecrübeler ile birleştirip bir yandan da ... Edebiyatı hakkında makalalere yazmaya başladığını, davaya konu intihalin yapıldığı ve .....com sitesi için yazılan ekli "....... " makalesinin de bunlardan birisi olduğunu, bu yazının ......hakkında ülkemizde şimdiye kadar yazılmış en kapsamlı yazı olması dolayısıyla bir ilk olduğunu, yaklaşık 3 yıllık bir çalışma sonucu bir makalede vücut bulan ...... ve ...... hakkındaki yazı hiçbir kaynak gösterilmeden ve hemen hemen sadece yazar ismi değiştirilerek davalı ...... Yayıncılığı A.Ş.bünyesinde çıkan ..... isimli haftalık haber yorum dergisinde diğer davalı ..... imzası ile Ağustos sayısında yayınlandığını, müvekkilinin sosyal medya üzerinden 3 gün boyunca davalı tarafları uyardığını, ekli yazı içeriklerinden de görüleceği üzere davalıların yayınladığı konusu aynı, içeriği aynı, bilgileri aynı makalenin sadece ufak tefek kelime ve cümle kurguları değiştirilerek hukuka, hakkaniyete aykırı olarak yayınlandığını, tüm bu nedenlerle davaya konu makalenin davalı tüzel kişilik ve tüm internet ortamından kaldırılması, tekzip yayınlanması, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminata dava masrafları ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin tüzel kişiliğin imtiyaz sahibi olduğu ..... Dergisinin haftalık olarak yayınlanan Türkiye'de ve dünyada meydana gelen önemli gelişmeleri etraflıca değerlendirerek, gündem oluşturan, bilgi paylaşımlarında bulunan bir kültür-haber ve yorum dergisi olduğunu, müvekkilinin tüzel kişiliğinin kusursuz olması sebebiyle işbu müvekkiline karşı husumet yöneltilemeyeceğini, mahkemenin davacının tekzip yayınlanması ve dava konusu makalenin yayından kaldırılması yönündeki taleplerini değerlendirme bakımından görevsiz olduğunu, aleyhe olan hususların kabulü anlamına gelmemekle birlikte, davacının eser sahipliğini ispatlaması gerektiğini, iltibas olunduğu iddia edilen makalenin biyografik döküman niteliğinde olduğu da nazara alındığından davacının hususiyetinin ve davaya konu makalenin eser niteliğinde olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, makalenin incelenmesinde genel ifadelerle kaleme alındığı ve spesifik bir konu olması sebebiyle aynı konu hakkında yazılan yazıların da benzer ifadele barındırmasının hayatın olağan akışına uygun olduğunun kabulünün gerektiğini, spesifik bir konu hakkında olması sebebiyle genel ibarelerle kaleme alındığı görülen iltibasa konu olduğu iddia edilen makalenin eser sahibinin hususiyetini taşımadığı, okuyucuları bilgilendirme gayesiyle bir nevi biyografik döküman olarak yayınlandığının görüldüğünü, aleyhe olan hususların kabulü anlamına gelmediğini beyanla davaya konu makalenin davacı tarafından basın-yayın yoluyla yayınlanmakla umuma arz edilmiş olduğunu ve alenileştiğini, bu durumda davacının mali haklarını 3.kişilere devrettiği anlaşılmakla işbu davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı vekilince davaya konu dergi ve internet sitesi sayfalarının çıktıları dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce 14/11/2019 tarihli celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulü ile davacı vekiline 2.100,00 TL gider avansını yatırmak üzere 1 haftalık kesin süre içerir meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği, gider avansı yatırılmadığı takdirde HMK 114-115 maddeleri gereğince davanın usulden reddedileceği hususunun ihtar edildiği, ancak bilirkişi ücretinin yatırılmadığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; HMK 114/1-g maddesinde "Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması gerektiği" şeklinde belirtildiği, HMK 115/2 maddesinde ise "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde düzenlendiği, bu haliyle davacı vekiline usulüne uygun olarak bilirkişi ücreti yatırması hususunda çıkarılan meşruhatlı davetiyeye rağmen bilirkişi ücretinin yatırılmadığı anlaşılmakla davacının davasının usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının HMK 114 ve 115.maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 54,40 TL harçtan peşin yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,00 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maddi tazminat talebi yönünden 500,00 TL ücret takdirine, bu ücretin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre manevi tazminat talebi yönünden 4.910,00 TL ücret takdirine, bu ücretin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/02/2020
Katip ......
Hakim ......