T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/276
KARAR NO: 2019/311
DAVA: FSEK-Maddi, Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/06/2018
KARAR TARİHİ: 26/09/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/09/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ...... amblemini çizen, tanınmış bir grafik tasarımcısı, ressam ve reklamcı olduğunu ve aynı zamanda grafik resim, illüstrasyon, desen ve karikatür çalışmaları da yapan çok yönlü bir sanatçı olduğunu, müvekkilinin meslek hayatı boyunca çizdiği pek çok grafik illüstrasyon eseri bulunduğunu ve bunlardan "....." konul illüstrasyonunu 2006 yılında çizdiğini, müvekkilinin 28/05/2018 tarihinde internet üzerinde alışveriş yaparken davalının ürün ambalajları üzerinde müvekkilinin illüstrasyon çiziminin izinsiz kullanıldığını tespit ettiğini ve müvekkilinin daha sonra incelemek üzere ürünlerden birkaç tanesini satın aldığını, davalının bu yolla ekonomik fayda ve kar sağladığını, kurumsal prestijini artırdığını iddia ederek, FSEK 68. Maddesi uyarınca asgari miktar olarak şimdilik 3.000,00 TL'nin üç katının, Mahkemece tespit edilecek haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve FSEK'in 70/1 maddesi gereği 5.000,00 TL manevi tazminatın, Mahkemece tespit edilecek haksız fil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 25/06/2019 tarihli dilekçesi ile, 3.000,00 TL olan maddi tazmninat talebini, 21.000,00 TL artırarak, 24.000,00 TL olarak ıslah etmiş ve söz konusu tutara ilişkin ıslah harcını yatırmıştır.
Dava dilekçesi, tensip tutanağı ve ön inceleme duruşma gün ve saatinin davalıya tebliğine ilişkin çıkartılan davetiyenin yapılamadan iade ediliği, bu nedenle adres araştırması için Kütahya Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere yazıldığı ve aynı adresin bildirilmesi üzerine, davalıya Tebligat Kanunu'nun 35. Maddesine göre tebligat yapılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacıya ait ve eser niteliği bulunan illüstrasyon çiziminin, davalı yanca ürünlerinde izinsiz kullanılması nedeniyle, maddi ve manevi tazminatın tahsili ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
Davacı tarafça deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu Grafik Tasarımcısı bilirkişi hazırlamış olduğu 29/05/2019 tarihli raporda sonuç olarak, dava konusu illustrasyonun 02/07/2006 tarihinde davacı tarafından hazırlandığı ve davacının FSEK 11. Maddesi gereği eser sahibi olduğu, hazırlanan illustrasyonun hazırlayanın hususiyetini yansıttığı, ayırt edici özelliklere sahip olduğu, estetik değer taşıyan bir grafik eser olup, FSEK 4/6. Maddesi kapsamında güzel sanat eseri sayılacağı, davacının illustrasyonunun birebir, izinsiz ve herhangi bir anlaşmaya dayanmadan davalının ürün paketi üzerinde kullanmasının davacının mali ve manevi haklarının ihlal edildiği, yükseltme ve indirme takdiri Mahkemeye ait olmak üzere rayiç bedelin 8.000,00 TL olarak tespit edilebileceği, FSEK 68. Maddesi çerçevesinde belirlenen rayiç bedelin en çok 3 katına kadar davacının isteyebileceği yolunda görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
FSEK'in 2/1. Maddesi, herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımlarının ilim ve edebiyat eseri sayılabileceği, FSEK'in 11. Maddesi, yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılacağı, FSEK'in 68. Maddesinde ise, izin alınmamış eser sahibinin sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebileceği belirtilmiştir.
FSEK'in 22. Maddesi ile, bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir.
Tüm dosya kapsamı, deliller, yukarıda değinilen bilirkişi raporu ve yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu illustrasyonun 02/07/2006 tarihinde davacı tarafından hazırlandığı ve davacının FSEK 11. Maddesi gereği eser sahibi olduğu, davalının herhangi bir hakkı olmadan bu eseri ürün ambalajlarında kullandığı ve böylece davacının maddi haklarının ihlal edildiği, bu durumda da FSEK 68 maddesi uyarınca davacının isteyebileceği toplam maddi tazminat tutarının 24.000,00 TL olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulü ile, davacının maddi tazminata yönelik talebinin ıslah talebi de nazara alınarak bu miktar üzerinden kabulüne, 24.000,00 TL maddi tazminatının ilk haksız fil tarihi olan 01/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacının manevi tazminat talebine gelince, davacıya ait eserin üzerinde değişiklik yapılarak davalı ambalajlarında kullanıldığı ve böylece davacıya ait manevi hakların FSEK 15 ve 16 maddesi anlamında ihlal edildiği anlaşılmakla, eserin ve ihlalin niteliği, tarafların ekonomik durumları ve manevi tazminatın amacı gözetilerek, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 01/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin ve ilan talebinin ise reddine vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 24.000,00 TL maddi tazminatın ilk haksız fiil tarihi olan 01.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 3.000,00 TL manevi tazminatın 01.01.2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat ve ilan talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 1.844,37 TL ilam harcından, 136,62 TL peşin ve 360,00 TL ıslah harcının mahsubu ile, 1.347,85 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince maddi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvuru, 136,62 TL peşin ve 360,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 532,52 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 159,70 TL tebligat-tezkere ve 700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 859,70 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 799,52 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
7-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.26/09/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır