T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/369 Esas
KARAR NO: 2018/236
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Tasarımın İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 27/12/2016
KARAR TARİHİ: 21/06/2018
KARAR YAZMA TARİHİ: 06.07.2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tasarımın İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı taraf vekilinin dava dilekçesinden özetle. müvekkilinin adına TPMK ... başvuru numarası ile 2. Sırada bulanan bıçak standı tasarımının davalı tarafından benzerini üreterek piyasaya sürdüğünü. Bakırköy .... FSHHM nin ... D.İş dosyasında tespit edilmiş olduğunu, davalının ürünlerinin müvekkilinin tasarım hakkına tecavüzü sabebeyle ürünlere el konulmasına, satışının ithalatının, üretiminin durdurulmasını, 5.000,00 TL manevi tazminat, 100,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline ticaretin tespiti, meni ve refine kararın gazetede ilanına karar verilmesi talep etmiştir.
Davacı taraf mahkememize sunmuş olduğu ve usulune uygun harcını yatırdığı 14.05.2018 tarihli ıslah dilekçesinde maddi tazminat talebinin 96.520,00 TL olarak ıslah ettiğini dava tarihinden itibaren bu miktar üzerinden maddi tazminatın faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş maddi tazminat talebi ıslah edilen değer üzerinden değelendirilmiştir.
Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesinden özetle, davacı adına tescilli tasarımlar ile üretmekte oldukları ürünler benzer olmadığını , ayırt edici özellikleri bulunması sebebiyle farklı algılanmakta olduklarını, tespit dosyasında bilirkişi incelemesi doğru yapılmadığını, davacının tescil kayıtlarındaki resimleri net olmadığını, tek boyutlar resimler üzerinden değerlendirme yapılması doğru olmadığını, bu nedenle davacı ve davalının gerçek ürünleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasını yerinde olmayan davanın reddini talep etmiştir.
Davaya konu tasarıma ilişkin TPMK kayıtları celp edilmiş, söz konusu tasarımın .... sayı ile bıçak standı olarak 28.10.2010 tarihinden itibaren tescilli olduğu sahibi adına geçerliliğini korudu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.
Mahkememizin .... D.İş sayılı dosyası celp edilmiş, dava konusu standa ilişkin davalı iş yerinde tespit yapıldığı tespit neticesinde .... nolu bıçak standı tasarımın davalı tarafından ..... bıçak seti ürünlerinde kullanıldığı rapor edilmiş, söz konusu tespit dosyası delil olarak değelendirilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen tüm delillerle birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirmede farklılıklar ve benzerlikler dikkate alındığında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde davalı ürünleri ile davacı tasarımın iltibas oluşturabilecek benzerlikte olduğu beyan edilmiş rapora yönelik itiraz üzerine dosya tekrar bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti yeniden yaptığı inceleme ve değerlendirmede davaya konu bıçak standının karıştırmaya sebebiyet verecek şekilde benzer olduğu,
Davacı tarafın maddi tazminat talebi yönünden 2.000 adet kesme tahta bıçak setinin faaliyet karının 63.348,00 TL 2.000 adet matriks bıçak setinin davaya konu bıçak standının faaliyet kar tutarının 32.174,00 TL olabileceği beyan edilmiş, rapor mahkememizce yapılan teknik değerlendirme, karşılaştırma, tasarımın farklı ve benzer yönlerinden hareketle sonuca gidilmiş olması dikkate alındığında itiraz edilen hususlarda değerlendirme yapılmış olup yeterli kabul edilmiş ve hükümde dayanak yapılmıştır. Ancak maddi tazminat yönünden bilirkişinin raporunda beyan ettiği bıçak seti tasarımı dava konusu olmayıp, dava konusunun bıçak standı ile ilgili olup faaliyet karının dava konusu bıçak standı dikkate alınarak 32.174,00 TL olduğu kabul edilmiş bu miktar üzerinden hüküm kurulmuştur,
Dosyaya celp edilen tasarım kayıtları, delil tespiti, tespit raporu ve bilirkişi incelemeleri dikkate alındığında dava tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti meni, maddi manevi tazminata ilişkin olup öncelikle dava konusu tecavüz yönünden değerlendirme yapılmış dava tarihinde yürürlükte bulunan Mülga 554 sayılı KHK hükümleri dikkate alındığında endüstriyel tasarıma tecavüz tescilli bir tasarımın sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynı veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ,piyasaya sunmak , satmak ,sözleşme akdi için icapta bulunmak ,kullanmak, ithal etmek bu amaçla depolamak, elinde bulundurmak ,lisans haklarını genişletmek, meskur fiillere iştirak etmek yardım ve bunlar teşvik etmek, fiilleri kolaylaştırmak , tecavüzün bilinmesine rağmen o malların nereden sağlandığını bildirilmesinden kaçınmak ve gasptır.
Somut olayda davacı taraf adına tescilli ... sayılı 2 nolu tasarım dikkate alındığında davalı tarafın ithal edip satışa sunduğu .... ürününün bilgilenmiş kullanıcı nezdinde öne çıkmayan küçük farklar dışında aynı olduğu davacı tarafa ait tasarımın ticari amaçla daval ıtarafından satışa sunulduğundan tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti ve menine, karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Kanun Hükmünde Kararnamenin 48 maddesinde sayılan fiilleri işleyen kusurlu kişiler tasarım hakkı sahibinin zararını tanzim etmek ile yükümlüdür. Tasarım hakkı sahibinin uğradığı zarar sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca tasarımdan doğan haklara tecavüzden dolayı yoksun kalınan kazancı da kapsar. Yoksun kalınan kazanç zarar gören tasarım hakkı sahibinin seçimine bağlı olarak aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir.
a-tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabet olmasa idi, tasarım hakkı sahibinin tasarımın kullanması ile elde edeceği muhtemelen gelire göre ,
b-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin tasarımı kullanmaktan elde ettiği kazanca göre
c-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin , tasarımı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre
Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında özellikle tasarımın ekonomik önemi, tasarımdan doğan haklara tecavüz edildiği andan itibaren geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında tasarıma ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler gözönünde tutulur.
Somut olayda mevcut kayıt ve belge ve defterlere göre, davacı tarafın talep ettiği 554 sayılı KHK.nın 53/2-a maddesine dayalı olup yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, davalı tarafın ithal ettiği ürünlerin satışının davacı tarafından yapılması halinde 32.174,00 TL faaliyet karı olabileceği kabul edilmiş, her ne kadar davacı taraf maddi tazminat talebini 96.522,00 TL olarak ıslah etmiş isede bıçak setine ilişkin bir dava konusu olmayıp sadece standa yönelik dava konusu olduğundan fazlaya yönelik taleplerin reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Manevi tazminat yönünden tasarım hakkına yapılan tecavüzün niteliği ,tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü ve hakkaniyet gereği davacı tarafın talebi uygun görülerek 5.000 TL manevi tazminatın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine , hükmün ilanına karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür
HÜKÜM:
Davacıya ait .... nolu tasarıma yönelik bıçank standı tasarımı davalı tarafın elithome markası ile tasarımın kullanımının tasarım hakkına yönelik tecavüz olduğunun tespiti ve menine
Davalı tarafın .... nolu bıçak standı tasarmıına yönelik ürünleri üretmesinin satmasının, ithal etmesinin engellenmesine ürünlere el konulmasına, el konulan ürünlerin masrafı davalıdan alınmak suretiyle imhasına,
Maddi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, dava konusu bıçak standı olup buna yönelik 32.174,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faiz ile davalı taraftan tahsili davacı tarafa aödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine,
İzinsiz kullanım nedeniyle 5.000,00 TL manevi tazimatın dava tarihinden itibaren yasal faizle davalı taraftan tahsili davacı tarafa ödenmesine,
Kararın kesinleştikten sonra masrafı davalıdan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına,
A- Davacı taraf tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru, 87,10 TL peşin, 1.646,64 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.762,94 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye 805,615 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
B- Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan tecavüzün tespiti meni yönünden 3.145,00 TL, maddi tazminat yönünden 3.860,00 TL, manevi tazminat yönünden 3.145.00 TL olmak üzere toplam 10.150,00 TL ücreti vekaletin davalı taraftan tahsili, davacı tarafa ödenmesine,
C- Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan reddedilen maddi tazminat yönünden 7.428,00 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili, davalı tarafa ödenmesine,
D- Davacı tarafından yapılan 310,4 TL posta gideri, 2.099,8 TL bilirkişi ücreti toplam 1.724,80 TL yargılama giderinin kabul oranına isabet eden %66 sı 1.137,00 TL nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
Dair İlgili Hukuk Dairesinde kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
21/06/2018
Katip ...
Hakim ...