T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/198
KARAR NO: 2019/355
DAVA: Markaya Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması,
Kaldırılması, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 30/04/2018
KARAR TARİHİ: 24/10/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 21/11/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacılar vekili dava dilekçesi ile, müvekkillerinin 1997 yılında .....DERSANESİ'ni devir aldığını, bu tarihten itibaren Türkiye genelinde 100'ün üzerinde eğitim kurumuna ulaşıldığını, müvekkilleri adına çok sayıda tescilli markanın ve başvurunun olduğunu, müvekkilin markalarında özelikle "......" şeklinin bulunduğunu, ilk defa müvekkili tarafından yaptırılıp kullanılana kadar sektörde böyle bir marka kullanımının bulunmadığını, davalının müvekkili ile aynı sektörde faaliyette bulunduğunu, müvekillerine ait "....." ve "....." markasının aynısınının veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin, haksız ve hukuka aykırı bir biçimde kullandığını, tüketici nezdinde müvekkili ile davalı arasında iktisadi bir bağ, bir ortaklık ilişkisi olduğu izlenimi uyandırmakta olduğunu ve davalının tanınmış bir markanın itibarından haksız biçimde yararlanmaya çalıştığını, davalının haksız rekabet ve tecavüz teşkil eden bu eylemlerinden dolayı müvekkilinin zarara uğradığını, bu durumun Mahkememizin ...... D.İş sayılı dosya üzerinden yapılan delil tespiti sonucu hazırlanan bilirkişi raporu ile de tespit edilmiş olduğunu idida ederek, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, kaldırılmasını, tecavüz teşkil eden davalı tarafa ait reklam, broşür, tabela ve her türlü tanıtım vasıtalarına el konularak imhasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın, Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı reeskont faizi ile davalıdan tahsilini ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Davalı bilahare, kendisi vekil ile temsil ettirmiştir. Vekili aşamalaraki beyanlarında, müvekkilinin dava dışı ....'dan aldığı lisans ile dava konusu ibareleri kullandığını, ceza davasının beletici mesele yapılması gerektiğini ve müvekkilinin kusuru bulunmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, kaldırılması ve maddi-manevi tazminatın davalıdan tahsili taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 29/1-b ve c maddeleri ile, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmanın marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
Dosya arasına alınan Mahkememizin ...... D.İş sayılı dosyası incelendiğinde, dosyamız davacıları tarafından, .....aleyhinde tespit talep edildiği, bunun üzerine karşı yan işyerinde yapılan keşif sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda sonuç olarak, tespit talep edenlerden ..... Eğitim Yayımcılık ve Turizm Hizmetleri A.Ş. adına TPMK nezdinde 2008 yılından itibaren 16. ve 41. sınıflarda tescilli olan "....." ibaresinin ve aynı zamanda ..... unsuru da ihtiva eden çok sayıda marka bulunduğunu, tespit isteyenin markalarının fiili kullanımının 2000'Ii yılların başına kadar geriye gittiği ve yoğun bir kullanım arz ettiğinin dosya içerisindeki belge ve bilgilerden anlaşıldığını, 27.03.2018 tarihinde aleyhinde tespit istenen işyerinde yapılan keşif sırasında rastlanan ".....”, "..... Merkezi”, "..... Merkezi + ..... (......)”, "..... + ..... (......)” biçimindeki markasal kullanımların, tespit isteyenin "....."/”..... Merkezi" ibarelerini (bilim adamları ..... unsuru ile birlikte ya da değil) ihtiva eden ve 41 ve/veya 16. hizmet sınıflarında tescilli markaların kapsamında olduğu, tespit isteyenin markaları ile işletme (markaların sahipleri) düzeyinde ekonomik-ticari bir bağ bulunduğu izlenimine sebep olacak derecede benzerlik arz ettiği, tespit edilen fiili kullanımda ".... ....."/ '..... Merkezi” şeklindeki yer belirten "......” ibaresi şube izlenimi doğurduğu, ayrıca keşif yerinde rastlanan "..... ..... + .....” biçimindeki markasal kullanımın, keşif sırasında beyan edilen, .... adına tescilli .... sayılı ..... ..... Eğitim Kurumları markasına uygun bir kullanım olduğunun belirtilebileceği, keşif sırasında bilirkişiye sunulan Marka Lisans Sözleşmesinden, marka sahibi ....'un, aleyhinde tespit istenen işyeri sahibi ...'e bu markaya yönelik olarak lisans hakkı verdiğinin belirtilmiştir.
Davacı adına tescilli olan marka tescil belgeleri TPMK'dan tescil edilmiş ve taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken diğer deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 23/05/2019 tarihli raporda sonuç olarak, Davacı firma adına tescilli ...... ve..... sayılı "..... +.....” - "..... Merkezi + .....” markası ile davalı tarafindan kullanılan yazı ve şekillerin benzer unsurlara sahip olduğu, bu kullanımın ortalama zeka sahibi tüketiciler nezdinde karıştırılma ihtimalinin yüksek olduğu, davalı tarafın kullanımlarının haksız rekabet unsurları içerdiği TTK 54 ve 55 madde gereği iktisadi rekabet ve aldatıcı davranış kurallarına aykırı olduğu, davacı firmamn 6769 sayılı kanunun 151/2-c maddesi gereği tazminat talebinde karşılık yapılan incelemede, davalı firmanın faaliyete başladığı tarihten itibaren hesaplama yapılacak bir mali verisinin bulunmadığı, gelir beyan etmediği ve ticaret odasından gelen görüş gereği hesaplamaya esas cironun sıfır olduğu, davalı firmanın incelenen verilerinden marka kullanımı ile nasıl bir rekabet oluşturduğu ya da ne tip bir gelir elde ettiği sonucuna varılmasının mümkün olmadığı ve davacı firmanın dava dilekçesinde talep etiği 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminat talebinin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora itirazları nedeniyle bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 05/09/2019 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, davalı firmanın emsal sözleşmeler kapsamında .... Etüd merkezi yada .... Kursu olarak nitelendirilebileceği, lisans başlangıç bedeli olarak, emsal sözleşme değerlerinin Tefe/Tüfe oranında artırılmış olan hali olarak 8.475,00 TL olarak hesaplandığı, davacının sözleşmedeki diğer hususlar öğrenci sayısından elde edeceği hizmet ya da yayın satışından elde edeceği gelire yönelik bir hesaplamamn yapılamayacağı, hali hazırda davalı tarafin eğitim verdiği öğrenci sayısı yada elde ettiği gelire yönelik bir kaydının bulunmadığı bu sebepten bir hesaplama yapılamayacağı belirtilmiştir.
Buna göre, davalının herhangi bir hakkı bulunmadan davacı adına tescilli "....." esas unsurlu markası ile iltibas oluşturacak şekilde ve resim markasını da kullanacak şekilde ".....”, "..... Merkezi”, "..... Merkezi + ..... (......)”, "..... + ..... (......)” biçimindeki markasal kullanımlarının, davacının 41 ve/veya 16. hizmet sınıflarında tescilli markaların kapsamında olduğu, bu eylemi aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiği, davalının savunmasında bahsi geçen dava dışı .... adına tescilli ..... sayılı ..... ..... Eğitim Kurumları markasına uygun bir kullanımının da bulunmadığı anlaşılmakla, davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabete ilişkin davasının kabulü gerekmiştir. Davacının tazminat taleplerine gelince, dosya kapsamı, deliller ve bilirkişi rdaporuna göre, SMK 151/2 maddesindeki tercih hakkına göre, davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarının, 8.475,00 TL olduğu anlaşılmakla, bu tutar yönünden maddi tazminat talebi kısmen kabul edilmiştir. Davalının eylemi aynı zamanda davacının markadan doğan manevi haklarını ihlal ettiği anlaşılmakla, ihlalin niteliği ve süresi, tarafların ekonomik durumları ve manevi tazminatın amacı gözetilerek, davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacıların davasının KISMEN KABULÜNE, davalnın davacılar adına tescilli "....." esas unsurlu markalarından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına ve kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden davalı tarafa ait reklam, broşür, tabela ve her türlü tanıtım vasıtalarına el konularak imhasına,
10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8.475,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya dayalı taleplerin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 1.262,03 TL ilam harcından, 341,55 TL peşin harcın mahsubu ile, 920,48 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davanın kısmen reddi sebebiyle, karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 1.525,00 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvuru ve 341,55 TL peşin olmak üzere toplam 377,45 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Davacılar tarafından yapılan 315,40 TL tebligat-tezkere ve 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.115,40 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 2.030,78 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
8-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
9-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.24/10/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır