T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/350
KARAR NO: 2019/352
DAVA: Maddi-Manevi Tazminat
KARŞI DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 04/11/2016
KARŞI DAVA TARİHİ: 21/09/2018
KARAR TARİHİ: 22/10/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/11/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirket ile davalı arasında yapılan anlaşmada "....." isim ve niteliğindeki, ..... tescil numarası ile müvekkili adına tescilli endüstriyel tasarımın (sigara kağıdının) davalı tarafından ve müvekkili namına üretilmesi konusunda mutabakata varıldığını, müvekkili şirketin endüstriyel tasarım hakkına sahip olduğu sigara kağıtlarının bobin halinde Fransa'dan Türkiye'ye ithal ettiğini ve Gürcistan, İran, Irak ve Suriye'ye ihraç ettiğini, müvekkilinin davalının yalnızca müvekkili için üretmesi gereken söz konusu sigara kağıtlarını sözleşmeye aykırı olarak ..... Tütün Mam.San.Dış Tic.Ltd. Şti.ye sattığını, davalının dava dışı şirkete yaptığı ithalatm Halkalı Gümrük Müdürlüğü'nden gelen müzekkere 01.01.2015-31.12.2016 tarihleri arasında 18 adet ve 01.01.2017-0205.2017 tarihleri arasında 12 adet olarak gönderim yapıldığının belirtildiğini, bu durumun müvekkilinin tescilli haklarını ihlal ettiğini, davalının dava konusu ürünü müvekkilinin herhangi bir muvafakati olmadan Fransa'daki fabrikasında üretip Türkiye sınırları dahilinde üçüncü şahıs şirketlere sattığını, bahse konu şirketlerin de Türkiye içinde ve dışında müvekkiline ait tasarım olan sigara kağıdını satışa arz ettiğini, müvekkili şirketin davalı şirketten dava konusu endüstriyel tasarımın bulunduğu sigara kağıdını bir yılı aşkın süredir almadığını, ancak Halkalı Gümrük Müdürlüğü'nden sorulması halinde görüleceği üzere, müvekkili tarafından endüstriyel tasarımın alımı devam ederken ve kesilmesinden sonra da bahse konu ürünlerin Türkiye'ye girişinin söz konusu olduğunun ve müvekkilinin endüstriyel tasarıma ilişkin tescil haklarının ihlal edildiğinin ortaya çıkacağını ve bu durumun müvekkilini ciddi bir şekilde maddi ve manevi zararlara uğrattığını iddia ederek, fazlaya hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA ; Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, taraflar arasında akdedilen 20.06.2012 tarihli Münhasır Distribütörlük Sözleşmesi'nde müvekkili tarafindan üretilen ürünün pazarlanacağı ve satılacağı bölgenin Gürcistan, Irak, İran ve Suriye olarak kararlaştırılmış olduğunu, Türkiye'nin sözleşme kapsamına alınmadığını, davacı her ne kadar maddi olarak zarara uğradığını iddia etmişse de, müvekkili şirket ile yapılan görüşmelerde, davacının sigara kağıdı üretmediği, yurt dışından bobin olarak ithal ettiği ve lisansa dayalı olarak çeşitli boylarda giyotinlerle kesip defter şekline sokup piyasaya sürdüğü bilgisinin alındığını, asıl maddi tamninat talebinde bulunması gereken kişinin müvekkili olduğunu, zira sözleşme konusu ürünün müvekkilinin onayı ve bilgisi olmaksızın davacı tarafça kötü niyetli olarak tescil edildği ve sözleşmeye aykırı olarak Türkiye'de satışa sunulduğunu, davacının asıl amacının müvekkiline zarar vermek ve kendisine ait olmayan, yenilik ve ayırt edidlik özelliği bulunmayan ürün üzerinden kazanç elde etmek olduğunu iddia ederek, asıl davanın reddini ve davacı-k.davalı adına ..... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, davalının sözleşmeye aykırı hareket etmesi nedeniyle, davacının uğramış olduğu maddi ve manevi tazminatın tahsili, karşı dava ise, davacı-k.davalı adına tescilli tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığından bahisle hükümsüzlüğü taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ..... sayılı "....." ürün adlı tasarım tescil belgesinin, 28/08/2015 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile davacı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 10/06/2019 havale tarihli raporda sonuç olarak, karşı dava ile ilgili yenilik giderici delil olarak sunulan görsellerin-tasarımların, tescil-koruma tarihi 28.05.2015 olan davalıya ait ..... sayılı tasarım ile farklı algılandıkları, tescilli tasarımın yeniliğini ortadan kaldırmadıkları kanaatine varıldığı, böyle olmakla birlikte, tarafların (bu arada bizzat karşı davalının) beyanından dava konusu sigara kağıdı tasarımının 2012 yılından itibaren taraflar arasındaki ticari münasebete konu olduğu anlaşıldığına göre, bu tasarımın 2015 yılından 3 yıl kadar önce kamuya sunulmuş olması karşısında yeni bir tasarım olmadığı, SMK m.57/f.2 (554 s. KHK m.8) dikkate alındığında, karşı davada davacının, davalı ...'na ait ..... tescil nolu tasarımının hükümsüzlüğünü talep edebileceği, asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacı ...'nın, tescilli tasarım hakkına dayandığı ve buna dayalı taleplerde bulunduğu, karşı dava yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, karşı davalının tasarımının SMK m.57/f.2 (554 s. KHK m.8) hükmünde belirtilen 12 aylık süreden evvel kamuya sunulmuş olduğu kabul edilirse, asıl davada davacının yenilik ve ayırt edicilik niteliğini haiz olmayan bu tasarım tesciline dayanarak tasarım hakkına iddiasında bulunamayacağı, davacının tescilsiz tasarım korumasına dayanmasının ise ilgili ürünün ilk defa Türkiye'de kendisi tarafından kamuya sunulmuş olduğunu ve bunun üzerinden 3 yılın geçrnemiş olduğunu ispat etmesi halinde mümkün olabileceği, distribütörlük ilişkisinin niteliği ve sözleşme akdinin akabinde dava konusu tasarımın taraflar arasında ticari münasebete konu olması gibi hususlar dikkate alındığında, davacı ...'nın SMK uyarınca korunan tescilsiz tasarım hakkından bahsetmenin de mümkün görünmediği, şayet dava konusu tescilli tasarım taraflar arasındaki münhasır distribütörlük sözleşmesine konu sigara kağıdı değilse, bu kere de dosyaya ihlal oluşturduğu iddia edilen davah ürününün sunulmadığı (sadece dava dışı ..... Tütün Mam.San.Dış Tic.Ltd.Şti.'ye davalının yaptığı ithalattan bahsedildiği), davacının tescilli tasarımına tecavüz oluşturup oluşturmadığı yönünde inceleme yapılabilecek bir davalı ürünü dosyada olmadığından, bu konuda bir değerlendirme yapılamadığı, davacının kendi beyanları karşısında, dava konusu tescilli tasarımın, taraflar arasındaki ticari münasebete konu üründen başka bir ürün olduğunu düşünmenin güç göründüğü belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, deliller, alınan bilirkişi raporu ve yukarıda değinilen hukuki düzenlemelere göre, öncelikle hükümsüzlüğe ilişkin karşı dava yönünden değerlendirme yapılması gerekmekte olup, yenilik giderici delil olarak sunulan görsellerin ve tasarımların, tescil koruma tarihi olan 28.05.2015 tarihi itibariyle, davacı-karşı davalıya ait ..... sayılı tasarım ile farklı algılandıkları ve tescilli tasarımın yeniliğini ortadan kaldırmayacak ise de, dava konusu sigara kağıdı tasarımının 2012 yılından itibaren taraflar arasındaki ticari münasebete konu olduğu ve bu durumda da söz konusu tasarımın 2015 yılından 3 yıl kadar öncesinde kamuya sunulmuş olması karşısında yeni bir tasarım olamayacağı ve SMK'nın 57/2 maddesi (554 Sayılı KHK'nın 8. maddesi) dikkate alındığında, karşı davanın kabulü ile, davacı-karşı davalı adına ..... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerekmiştir.
Asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede ise, karşı davada davacı adına tescilli tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmiş olup, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından ve bu haliyle de davacının tasarıma dayalı herhangi bir hak kaybına uğramış olabileceğinden söz edilemeyeceğinden, asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 44,40 TL ilam harcından, 29,20 TL peşin harcın mahsubu ile, 15,20 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 5.850,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davalının karşı davasının KABULÜNE, davacı karşı davalı adına tescilli ..... tescil nolu tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 44,40 TL ilam harcından, 35,90 TL peşin harcın mahsubu ile, 8,50 TL bakiye karar harcının davacı-k.davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacı-k.davalıdan alınarak, davalı-k.davacıya verilmesine,
4-Davalı-k.davacı tarafından yapılan 38,50 TL tebligat-tezkere ve 1.050,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.088,50 TL yargılama giderinin, davacı-k.davalıdan alınarak, davalı-k.davacıya verilmesine,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.22/10/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır