T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/349
KARAR NO: 2019/230
DAVA: Tasarıma Tecavüzü Men ve Ref'i, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 02/11/2016
KARAR TARİHİ: 20/06/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/07/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin züccaciye sektöründe faaliyet gösteren öncü tanınmış bir şirket olduğunu, davalı tarafın gerek TPE kayıtları, gerekse kendilerine ait web sitesi ve delil tespiti dosyasındaki katologlardan da görüleceği üzere, "...." ve uzantılı bir çok markanın sahibi bir firma olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirkete ait tescilli olan ve piyasaya arz edilmiş ve arz edilmeye devam eden birçok tasarımın aynısını, öncelikle tescil ettirmek amacı ile TPE’ye bir dizi endüstriyel tasarım başvurusu yaptığını, dava konusu tasarımlara ilişkin tüm başvuruların taraflarınca yapılan itiraz sonucu benzerlik nedeniyle TPE tarafından reddedildiğini, buna rağmen davalı tarafça müvekkili şirketin tasarımlarına iltibas oluşturacak nitelikteki tasarımlarını "..." markası ile piyasaya arz ettiğini, kataloglarında müvekkilinin tescilli tasarımlarının kullanıldığını, mevcut tasarımların benzerlik oluşturduğuna ilişkin taraflarınca Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin....D.İş dosyası kapsamında da delil tespiti yaptırıldığını ve davalı tarafça işbu delil tespiti dosyasına süresi içerisinde herhangi bir itiraz yapılmadığını, delil tespiti dosyasında müvekkili şirkete ait tespit konusu 6 tasarımdan 4’üne ilişkin karşı tarafın iltibas oluşturacak nitelikte benzerlik taşıyan tasarımların kullanıldığının ortaya konulduğunu, davalı tarafın söz konusu ürünleri kullandığının delil tespiti dosyasındaki davalı tarafa ait katologda mevcut olduğunu, aynı zamanda ürünlerin görsellerinin de davalı tarafa ait www....com isimli web sayfası üzerinden "...." markası adı altında sergilendiğini, davalı tarafın herhangi bir lisans anlaşması bulunmadığını ve herhangi bir izin almaksızın, müvekkili adına tescilli tasarımların taklitlerini üretip piyasaya arz etmekte olduğunu ve bu durumun müvekkili haklarına tecavüz teşkil ederek, müvekkilini maddi ve manevi zararlara uğrattığını iddia ederek, tecavüzün men ve ref'ini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tuturak şimdilik 500,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. Davacı vekili bilahare 29/03/2019 havale tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini, 39.795,19 TL olarak ıslah etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının Bakırköy ... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ....D.İş sayılı dosyasından yaptırdığı tespite itiraz emiş olduklarını, davacının itiraz edilmediği yönündeki beyanının gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirketin çok uzun yıllar önce kurulmuş köklü bir firma olduğunu, ev tekstil ürünleri ile birlikte zücccaciye ürünlerinin satışı işe ile iştigal etmekte olduğunu, bu amaçla TPE nezdinde pek çok endüstriyel tasarım ve faydalı model başvurusunda bulunularak tescil belgeleri alındığını, müvekkili şirketin piyasa şartlarına uygun 100’den fazla özgün tasarımlar yaparak TPE’ye tescil başvurusunda bulunduğunu, başvuru yapılan ürünler içinde yer alan dava konusu tasarımlar ile davacıya ait .... nolu tasarım,.... nolu tasrarım, ... nolu tasarım ile davacıya ait olduğu iddia edilen katalogda yer alan tescilsiz çatal, kaşık, bıçak serisinden bazıları ile benzer olduğundan bahisle TPE tarafından tescil taleplerinin reddedildiğini, söz konusu ret kararı üzerine TPE ve davalı aleyhine müvekkiline ait tasarımların davacıya ait tasarımlara benzemediğinden bahisle Ankara ... FSHHM .... Esas sayılı dosyaları ile dava açılmış olduğunu, bu dava dosyalarının huzurdaki dava bakımından bekletici mesesle yapılması gerektiğini, davacının benzer olduğunu iddia ettiği ....sıra numaralı başvurusu ile müvekkilinin tasarımının tamamen birbirinden farklı olduğunu, ancak bu farklılığın sadece resimlere bakılarak anlaşılamayacağını, müvekkilinin ürün tasarımının farklı ve ayırt edici olduğunun ürünün bizzat görülmesi ile anlaşılabileceğini, davacıya ait .... tescil nolu mutfak gereçleri ile müvekkiline ait “....” kataloğunda sayfa ...’de bulunan .... parça..... Yemek takımı üzerindeki tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibas oluşacak nitelikte benzer olmadığının çok açık olduğunu, yine davacıya ait ....... kataloğunun .... sayfasında yer alan...çatal bıçak kaşık seti ile müvekkiline ait katalogda yer alan .... çatal bıçak kaşık seti tasarımı karşılaştırıldığında da, söz konusu tasarımların benzer olmadığı gibi, davacıya ait tasarımın da zaten yeni bir tasarım olmadığını, dolayısı ile müvekkiline ait tasarımların davacının tasarımlarından farklı ve ayırt edici olduğunu ve talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduklarını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, tasarıma tecavüzün men ve ref'i, maddi ve manevi tazminat ile verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir. Davacı vekili tescilli tasarımdan doğan haklar yanında, ayrıca ..... kodu ile çatal-bıçak seti nedeniyle de dava açmış olup, Mahkememizin 16/01/2017 tarihli ara kararı ile, tescilsiz tasarıma ilişkin dava bu dosyadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydı yapılarak yargılaması yapılmıştır.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve tasaramı kayıtları ile diğer resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 30/07/2018 havale tarihli raporda sonuç olarak, davacının .... sayı ile tescilli deseni ile davalının .... ... deseninin benzer olduğu, davacının .... sayı ile tescilli deseni ile davalının .... deseninin benzer olduğu, davacının .... sayı ile tescilli deseni ile davalının ...deseninin benzer olduğu, davacının .... kodlu çatal-bıçak seti ile davalının .... çatal-bıçak setinin benzer olduğu, maddi tazminat bakımından, davacının tescilsiz .... kodlu tasarımına karşılık gelen davalının .... kodlu tasarımının hesaplamaya dahil edilmesi durumunda, davalının elde ettiği karın 7.377,03 TL olarak hesaplanabileceği, davacının tescilsiz .... kodlu tasarımına karşılık gelen davalının .. kodlu tasarımının hesaplamaya dahil edilmemesi durumunda ise, davalının elde ettiği karın 3.937,31 TL olarak hesaplanabileceği ve manevi tazminat bakımından takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Rapora itirazlar nedeniyle aynı bilikişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 12/12/2018 havale tarihli ek raporda sonuç olarak, davacının ....sayı ile tescilli deseni ile davalının .... deseninin benzer olduğu, davacının ....sayı ile tescilli deseni ile davalının ....deseninin benzer olduğu, davacının ....sayı ile tescilli deseni ile davalının .... deseninin benzer olduğu, davacının .... kodlu çatal-bıçak seti ile Davalının .... çatal-bıçak setinin benzer olduğu ve söz konusu benzerliklerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibas yaratacak düzeyde olduğu, maddi tazminat bakımından yapılan değerlendirmede ise, yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı kök rapordan farklı olarak, davacının tescilsiz .... kodlu tasarımına karşılık gelen davalının .... kodlu tasarımının hesaplamaya dahil edilmesi durumunda, davalının elde ettiği karın Mahkemenin takdirine göre 19.103,77 TL ya da 39.795,19 TL olarak hesaplanabileceği, davacının tescilsiz ... kodlu tasarımına karşılık gelen davalının .... kodlu tasarımının hesaplamaya dahil edilmemesi durumunda, davalının elde ettiği karın Mahkemenin takdirine göre 10.791,57 TL ya da 22.885,67 TL olarak hesaplanabileceği belirtilmiştir.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, deliller ve bilirkişi raporlarına göre, davacı adına tescilli ...tescil nolu çoklu tasarımın ..... nolu tasarımına davalının.... isimli ürünü: davacı adına tescilli ....tescil nolu çoklu tasarımın .... nolu tasarımına davalının ... . isimli ürünü : davacı adına tescilli ....tescil nolu çoklu tasarımın ....... nolu tasarımına davalının .... isimli ürünü ile ayniyet derecesinde benzerini üreterek piyasaya sunduğu ve böylece davacının tasarım haklarına tecavüz ve aynı zamanda haksız rekabet de bulunduğu anlaşılmakla davacının bu tasarımlara yönelik davasının kabulü gerekmiştir. Başlangıçta Dava konusu edilen .... kodu verilen tescilsiz çatal bıçak seti tasarımı yönünden olan dava bu dosyadan tefrik edildiğinden tescilsiz tasarıma yönelik bu ürüne ilişkin talep yönünden bu dosyada karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. En son düzenlenen bilirkişi ek raporuna göre, hakkındaki dava tefrik edilen ... kodu verilen tescilsiz çatal bıçak seti tasarımı hesaba katılmaksızın davacının tercihine göre davalının genel faaliyet giderleri hesaba katılmaksızın elde ettiği kazancın 22.885,67 TL olduğu anlaşılmakla, davacının maddi tazminata yönelik talebinin bu tutar yönünden kabulü gerekmiştir. Davalının yukarıda değinilen eylemi aynı zamanda davacının tasarımdan doğan manevi haklarını ihlal ettiğinden, tecavüz teşkil eden eylemin ağırlığı, miktarı, tarafların ekonomik durumları ve manevi tazminatın amacı gözetilerek, davacı yararına 7.500,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. İlk dava dilekçesinde davacı vekilince faiz talebinde bulunmamış olması, ancak ıslah dilekçesi ile maddi tazminat yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz talebinde bulunulması karşısında, maddi tazminat yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faize hükmedilmiştir. Bu itibarla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davacı adına tescilli .... tescil nolu çoklu tasarımın ....... nolu tasarımına davalının .... isimli ürünü: davacı adına tescilli ....tescil nolu çoklu tasarımın...... nolu tasarımına davalının .... isimli ürünü : davacı adına tescilli .... tescil nolu çoklu tasarımın ...... nolu tasarımına davalının .... isimli ürünü ile davalının, davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüzü ve haksız rekabetinin menine ve refine, bu meyanda tecavüz teşkil eden davalı ürünlerinden toplatılarak imhasına,
2-Dava konusu .... kodu verilen tescilsiz çatal bıçak seti tasarımı yönünden olan dava bu dosyadan tefrik edildiğinden tescilsiz tasarıma yönelik bu ürüne ilişkin talep yönünden bu dosyada karar verilmesine yer olmadığına,
3-Toplam 22.885,67 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dayalı maddi tazminat talebinin reddine,
4-Toplam 7.500,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dayalı manevi tazminat talebinin reddine,
5-Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınarak hüküm özetinin günlük yayınlanan traji en yüksek bir gazete ile ilanına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 2.075,65 TL ilam harcından, 179,32 TL peşin ve 671,10 TL ıslah harcının mahsubu ile, 1.225,23 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 2.500,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvuru, 179,32 TL peşin ve 671,10 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 879,62 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan 408,10 TL tebligat-tezkere ve 2.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.658,10 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 1.966,99 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
12-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
13-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.20/06/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır