T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/185 Esas
KARAR NO: 2020/137
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ: 28/05/2019
KARAR TARİHİ: 10/07/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili Mahkememizin ......... esas sayılı dosyasına tevzi olunan dava dilekçesi ile, ........ markasının 1940'lı yıllarda İtalya'da ....... ailesi tarafından kurulduğunu, 2012 yılında müvekkili tarafından bu İtalyan firmasının satın alındığını, müvekkili ayakkabılarının taklidinin yapıldığı yönündeki piyasadan gelen şikayetler üzerine davalıya ait ayakkabılardan numuneler alındığını ve iş bu numunelerin incelenmesi üzerine davalı ürünlerinin müvekkili tasarımlarının birebir aynısı olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine müvekkilinin haksız bir işlem yaparak başkalarını zan altında bırakmamak adına ....... Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Dr. ........ 'dan ürünleri incelemesini ve taklit olup olmadığı yönünde rapor verilmesini rica ettiklerini, raporda davalı tarafından piyasaya sürülmüş bulunan; ayakkabı tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcılar üzerinde yarattıkları izlenim bakımından ayırt edilemez düzeyde benzerlik arz ettiklerini, davalının ......... başvuru numaralı tasarım tesciline itirazda bulunduklarını ve ......... numaralı YİDK kararı ile tasarımların genel izlenim itibariyle benzer görüldüğünü, davalı tarafın müvekkili tasarımlarını taklit ederek oluşturduğu ürünlerin ve ürün katalogların toplatılması, yazılı, basılı ve görsel her türlü reklam aracındaki reklam faaliyetlerinin durdurulmasını, taklit olduğu açık ürünlerin kataloglardan çıkarılmasını, ürünün üretim faaliyetlerine son verilmesini, satışının yasaklanmasını isteme zorunluluğunun doğduğunu, tüm bu hususlar haricinde taklit niteliğindeki bu ürünlerin davalı tarafından piyasaya sunularak satışı nedeniyle müvekkilinin ürünlerinin satışının azaldığını, davalı ürünlerinin müvekkili ürünlerinin taklidi ve fiyatlarının daha düşük seviyelerde olması nedeniyle tüketiciler tarafından daha çok tercil edildiğini, bu durumun müvekkili açısından büyük zarara yol açtığını, bu nedenle davalıdan mahrum kalınan karın şimdilik 1.000,00 TL'nin ve ayrıca 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafın ihtiyati tedbir ile ilgili düzenlemeler konusundaki savunmalarının gerçeklerden yoksun olduğunu, işbu davanın zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmesinin gerektiğini, dava konusu tasarımların taraflarınca üretilip satışının yaptırıldığı şeklindeki davacı iddiasının somut ve güçlü delillerle kanıtlanmadığını, davacının ispatlanamayan iddialarının müvekkilinin taklit veya kopyalama yoluyla hiçbir model ve tasarımı iltibas ederek kazanç elde etme amacı bulunmaması nedenleriyle davacının zarara uğramasına sebebiyet verilmesi mümkün bulunmamakla birlikte davanın öncelikle usulden reddine, usule yönelik itirazları yerinde görülmediği takdirde esas hakkında öne sürdükleri hususlar dikkate alınarak haksız ve yersiz olarak müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Yargılama sırasında Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan ......... nolu tasarımın tüm kayıtları ve davacıya ait endüstriyel tasarımın tescil belgeleri celp olunmuştur.
Mahkememizce 13/12/2019 tarihli celsede davacının maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden dosyanın işbu dosyadan tefriki ile mahkememizin ........ esasına kaydının yapıldığı görülmüştür. Tefrik edilen tazminat davası kısmı arabuluculuğa tabi olduğu için kalan talepler yönünden dava şartı yokluğundan red yoluna gidilmemiştir.
Dosya davalının davacıya ait tescilli tasarımlara tecavüzünün mevcut olup olmadığı hususlarında rapor tanzim etmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 28/02/2020 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporlarında; "davacı tarafa ait ........ numaralı tasarım tescili ile dava dosyasına sunulan davalı tarafa ait ürün arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, SMK m.81/1 a uyarınca davalı kullanımının davacıya ait ........ tescil numaralı 15 nolu tescilli tasarıma tecavüz olarak değerlendirilebileceği" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davalı vekilinin 23/03/2020 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile; kanuna ve hukuka aykırı şekilde tanzim edilen raporun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, bu sebeple itirazları doğrultusunda kanuna ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarındaki şartlara uygun olarak yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.
Dava; davacı adına tescilli tasarımdan doğan haklarına davalının tecavüzünün önlenmesine ve men'ine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
SMK'nun 55.md'sine göre tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsetmiştir. Bu nedenle tecavüz iddiaları da ürünün "görünümü" nazara alınarak değerlendirilmelidir.
Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınması gerekir. Kıyaslanan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir. Yine bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenim arasında genel bir farklılık varsa tasarım ayırd edici niteliğe sahip demektir. Burada, tasarım alanında, özellikle dikkat edilmesi gereker husus korumanın, görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklere hasredilmesidir. Tasarım hakkı ürün ve eşyaların teknik işlevini değil, dış görünümünü konu etmektedir.
Somut olayda davalı tasarımlarının yukarıda anılan ilkeler ışığında yapılan değerlendirmede davacı ürünleri ile benzer olarak algılandıkları anlaşılmaktadır.
hernekadar davalı vekili, davacı tasarımlarının yenilik ve ayırdedicilik vasıflarını haiz olmadığı iddiasında bulunmuş ise de somut uyuşmazlıkta karşı ya da birleşen dava yoluyla hükümsüzlük talep edilmiş olmadığı anlaşıldığından mahkememizce bu iddialar yönünden inceleme cihetine gidilmemiştir.
Toplanan tüm deliller ışığında benzerlik ve karıştırma ihtimali nedeniyle tecavüz davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; davalının davacıya ait ........ numaralı tasarımına tecavüzünün tespiti ile bu tecavüzün menine, bu kapsamda tecavüz teşkil eden davalı yana ait ürünlerin bu ürünlerin bulunduğu katalogların toplatılmasına, bu ürünlerin her türlü mecrada reklamının durdurulmasına, tecavüz teşkil eden ürünlerin üretiminin ve satışının menine,
-Hüküm özetinin masrafı davalıdan alınmak suretiyle tirajı en yüksek ulusal çapta yayın yapan 3 gazeteden birinde ilanına,
2-Alınması gereken 54,40 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 4.910,00 TL ücret takdirine, bu ücretin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma, 44,40 TL peşin harç, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 145,40 TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.234,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.10/07/2020
Katip.......
¸
Hakim ........