T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/310 Esas
KARAR NO: 2018/73
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Tasarımın İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 13/06/2016
KARAR TARİHİ: 08/03/2018
KARAR YAZMA TARİHİ : 30.03.2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tasarımın İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı taraf dava dilekçesinde özetle ; müvekkili adına TPMK'da ... nolu ... sınıfı 32 nolu 2.1 tekstil desen tasarıma ilişkin davalı tarafından tecavüzde bulunularak Bursa ... Asliye Hukuk mahkemesinin ... D.İŞ dosyasından tespit yapıldığnı bu nedenle tasarım hakkından doğan tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte 5.000,00 TL itibar tazminatı, 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, tasarıma tecavüz teşkil eden ürünlere el konularak mülkiyet hakkı tanınmasına, kararın ilanına karar verilmesini yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf dosyaya süresinde cevap dilekçesi sunmamış, davayı inkar ettiği kabul olunmuştur.
Davalı taraf söz konusu ürünlerin alım satımını yapmadığını, yurt dışından da ürünü getirmediğini, tüm talepler yönünden davanın reddini talep etmiştir,
Bursa ... Asliye hukuk mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası celp edilmiş, celp edilen dosyanın incelenmesinde; huzurda bulunan kişi söz konusu ürünlerin ithal edildiğini, konteynır bazında sipariş yaptıklarını ellerinde ürüne ilişkin kartela bulunduğunu, söz konusu üründen 2 konteynır getirildiğini beyan etmiş, bilirkişiler raporlarında söz konusu yapılan inceleme neticesinde tespit isteyen şirketin tescilli kumaş ürünü ile tespit isteyene ait iş yerinde bulunan ürünleri davacının kumaşı ile teknik yapı ve konstrüksiyon olarak benzer olduğu ürünlerin 2 konteynır kadar getirildiğini beyan etmişlerdir.
Dava konusu tasarıma ilişkin kayıt celp edilmiş, tasarımın davacı taraf adına ... numara ile tescilli olduğu geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.
Dosya tüm deliler ile birlikte bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirikşi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirmede dava konusu ürünlerin... kalite kumaş kartela ve görsellerinde tescilli tasarım görselindeki izlenime çok yakın bir görsel ve kompozisyonunun kullanıldığı bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibasın söz konusu olup incelenen defter ve kayıtlara göre davalı tarafın yurt dışından ithal edilen 306.40 metre kumaşı davacı tarafın satmış olsa idi muhtemel 610.97 TL kazanç olabileceği davalının ticari defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme daa konusu tasarıma yönelik satışların tam olarak tespit edilemediği tazminatın borçlar kanunu hükümleri gereği değerlendirilmesinin gerektiği beyan edilmiş, rapor mahkememizce uygun kabul edilerek hükümde dayanak yapılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen değişik iş dosyası yaptırılan bilirişi incelemesi ,tüm deliller dikkate alındığında dava tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti men'i maddi ve manevi tazminata ilişkin olup endüstriyel tasarıma tecavüz tescilli bir tasarımın sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynı veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ,piyasaya sunmak , satmak ,sözleşme akdi için icapta bulunmak ,kullanmak, ithal etmek bu amaçla depolamak, elinde bulundurmak ,lisans haklarını genişletmek, meskur fiillere iştirak etmek yardım ve bunlar teşvik etmek, fiilleri kolaylaştırmak , tecavüzün bilinmesine rağmen o malların nereden sağlandığını bildirilmesinden kaçınmak ve gasptır.
Somut olayda yaptırılan delil tespiti sırasında davalı tarafın davaya konu ürünleri 2 konteynır kadar ithal edip satışa sunduğu, söz konusu kullanımın kartela üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerek tespit raporunda , gerek sonradan düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu kumaşın davacıya ait tescilli tasarıma görseldeki izlenime çok yakın bir kompozisyonun kullanıldığı bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılanabileceği söz konusu ürünün davacıya ait tasarım kapsamında kalıp tasarım haklarına yönelik tecavüz olduğunun tespitine, yine başkasına ait ürünün kullanımının haksız rekabet olup haksız rekabetin tespiti ve menine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Kanun Hükmünde Kararnamenin 48 maddesinde sayılan fiilleri işleyen kusurlu kişiler tasarım hakkı sahibinin zararını tanzim etmek ile yükümlüdür. Tasarım hakkı sahibinin uğradığı zarar sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca tasarımdan doğan haklara tecavüzden dolayı yoksun kalınan kazancı da kapsar. Yoksun kalınan kazanç zarar gören tasarım hakkı sahibinin seçimine bağlı olarak aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir.
a-tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabet olmasa idi, tasarım hakkı sahibinin tasarımın kullanması ile elde edeceği muhtemelen gelire göre ,
b-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin tasarımı kullanmaktan elde ettiği kazanca göre
c-tasarımdan doğan hakka tecavüz edenin , tasarımı bir lisans anlaşması ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre
Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında özellikle tasarımın ekonomik önemi, tasarımdan doğan haklara tecavüz edildiği andan itibaren geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında tasarıma ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler gözönünde tutulur.
Somut olayda davacı taraf 53/2 a maddesine göre talepte bulunuş ise de , davalı tarafın ne kadar ürün sattığı ticari kayıt ve belgelerden tespiti yapılamamış, borçlar kanunu hükümleri dikkate alındığında 2 konteynıra yakın ürün satışı kabul edilerek bu ürün satışından dolayı 5.000 TL maddi tazminatın dava tarihi şartları dikkate alınarak borçlar kanunu ve hakkaniyet gereği maddi tazminat olarak davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Manevi tazminat yönünden tasarım hakkına yapılan tecavüzün niteliği ,tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü ve hakkaniyet gereği davacı tarafın talebi uygun görülerek 8.000 TL manevi tazminatın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine , hükmün ilanına karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür
Her ne kadar itibar tazminat talebinde bulunulmuş ise de bu hususta itibar tazminatını gerektiren bir husus ispat edilemediğinden yerinde olmayan talebin reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle
1-Davacı tarafın .... nolu -2 nolu tasarıma yönelik davalı tarafın bir kısım satışa sunduğu ürünlerde tasarıma yönelik kullanımının tasarım hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabet olduğunun tespiti ve menine,
2-Davalı tarafın ... nolu tasarıma yönelik ürünlerin satışa sunmasının engellenmesine, ürünlere el konulmasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle ürünlerin imhasına,
3-Maddi tazminata yönelik davalı tarafın satışa sunduğu ürünlerin miktar ve tespiti mümkün olmayıp mali bilirkişi raporundaki belirlenen değer de ticari amaç ile kullanım olduğunda kabulü mümkün olmayan bir değer olup söz konusu ürünlerin hayatın olağan akışı ierisinde satış v edeğerleri tarafların ciro ve satış miktarları dikkate alınarak madi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 5.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faizi ile davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile 8.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile davalı taraftan tahsili ile davacı tarfa ödenmesine,
5-İtibar tazminat talebinin reddine,
6-Hükmün kesinleştikten sonra masrafı davalıdan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına,
7-Davacı taraf tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru, 1.024,65 TL peşin olmak üzere toplam 1.053, 85 TL harçtan davanın kabul oranına isabet eden 917,23 TL nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,davacı tarafından fazla yatırılan 136,62 TL nin hüküm kesinleştikten sona talep halinde davacı tarafa iadesine,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan tecavüzün tespiti yönünden 3.145,00 TL , maddi tazminat yönünden 3.1450,00 TL , manevi tazminat yönünden 3.145,00 TL toplam 9.435,00 TL ücreti vekaletin davalı taraftan tahsili, davacı tarafa ödenmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan red edilen maddi tazminat yönünden 3.145,00 TL red edilen manevi tazminat yönünden 3.145,00 TL red edilen itibar tazminatı yönünden 3.145,00 TL toplam 9.435,00 TL ücreti vekaletin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 232,50 TL tebligat ve müzekkere gideri 2.400,00 TL bilirkişi ücreti ile değişik iş sayılı dosyasında yapılan 892,30 TL toplam 3.524,80 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına isabet eden %50 si 1762,40 TL nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
11-Artan avans giderinin taraflara iadesine,
Dair kararın taraflara tebliğinden itibaren ilgili hukuk dairesinde 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/03/2018
Katip ...
Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır