T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/307 Esas
KARAR NO: 2018/131
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ: 03.06.2016
KARAR TARİHİ: 05/04/2018
KARAR YAZMA TARİHİ : 30.04.2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili adına ... tescil nolu endüstriyel tasarıma ilişkin davalı tarafından TÜYAP Fuar merkezinde kullanmış olduğu tasarımın müvekkiline ait tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunu, davacının stand tasarımı işe ile ilgilendiğini, fuar stant tasarımı , ofis tasarımı , konsept show-roomlar , iç mekan tasarımları ürün teşhi stant tasarımı vb konularda ticari faaliyetlerine halen devam ettiğini, davalı tarafından uygulanan stant ile davacı tarafından tasarlanan standın çapraz köşelerinde yer alan sütun şekillerinin birebir aynı olduğunu ve birer adet aydınlatma spotunun kullanıldığını, davalı tarafın tecavüzün tespitine, önlenmesine, lisans bedeli üzerinden 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte, 1.000,00 TL manevi tazminatın reeskont faizi ile birlikte dava tarihinden itibaren tahsiline, kararın gazete yayınlanmasına,yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı taraf mahkememize sunduğu 05.03.2018 tarihli dilekçesinde maddi tazminat değerini 1.000,00 TL den 2.400,00 TL ye çıkardığını bu miktar tazminatın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesini talep etmiş, davalı taraf ıslah dilekçesine yönelik zamanaşımı itirazında bulunmuş olup söz konusu alacağın HMK.nın 107 ye dayalı belirsiz alacak davası olması dikkate alındığında zamanaşımı süresi işlemeyeceğinden ayrıca borçlar kanunu hükümleri gereği 2 yıllık zamanaşımı süresi de dolmadığından yerinde olmayan zamanaşımı itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : müvekkil şirket tarafından kullanılan standın davacı adına tescilli tasarımdan farklı olduğunu , tecavüz oluşturmadığını , stand oluşturulurken müşterinin belirlediği şekil ve görsele göre oluşturulduğunu , müvekkili adına başvurusu bulunan tasarımın henüz sonuçlanmadığını , davalının tescilini talep ettiği tasarım .... Firmasının tasarladığı tasarıma benzer nitelikte olduğunu , bu nedenlerle davanın reddine yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davacı tarafın dava konusu yaptığı tasarıma ilişkin tasarım kaydı celp edilmiş, tasarımın .... sayı ile 16.05.2016 tarihinden itibaren 5 yıl müddet ile tescil edildiği davacı adına geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.
Dava konusu olan kullanıma ilişkin hususların tespiti açısından dosya 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilmiş bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirmede 10.05.2016 , 14.05.2016 tarihleri arasında davalı tarafın kullandığı standın gerek davacının 16.03.2016 tarihli e posta mesajı ekindeki görseller gerek ... sayılı tasarım tescil başvurusundaki görseller ile örtüştüğü, davalının fuarda kullandığı standın davacıya ait geliştirdiği tasarımın kullanımı olduğu kullanımın davacı tarafın haklarının ihlali niteliğinde olduğu söz konusu kullanım nedeniyle maddi tazminat seçeneğinin seçimlik olarak 2400-920 ve 1660 TL olabileceği manevi tazminat takdirinin mahkemeye ait olduğu beyan edilmiş, rapor mahkememizce uygun görülerek hükümde dayanak yapılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu, tasarım kaydı ve deliller dikkate alındığında ; dava tasarım hakkının tescil edilmeden kötü niyetli kullanım nedeniyle maddi ve manevi tazminata ilişkin olup endüstriyel tasarıma tecavüz tescilli bir tasarımın sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynı veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akdi için icapta bulunmak, kullanmak, ithal etmek bu amaçla depolamak, elinde bulundurmak, lisans haklarını genişletmek, meskur fiillere iştirak etmek yardım ve bunlar teşvik etmek, fiilleri kolaylaştırmak, tecavüzün bilinmesine rağmen o malların nereden sağlandığını bildirilmesinden kaçınmak ve gasptır.
Tasarım başvurusu mülga endüstriyel tasarım hakkında KHK nın 34.maddesine göre yayınlandığı takdirde başvuru sahibi herhangi bir tecavüz eylemi işlendiğinde aynen tasarım hakkı tecavüze uğrayan kişi gibi hukuk davası açabilir. Anılan madde uyarınca yayın sicile kayıttan sonra yapılır. Endüstriyel tasarım yayın ile 3.kişilerin tasarımdan haberdar olacakları ve sahibi bile kullanmadan ondan yararlanabilecekleri düşüncesiyle yayınlanma şartını aramıştır. Ancak tecavüzde bulunan kişi tasarımı yayından öncede öğrenebilir. Yayınlanma şartını katı bir tarzda uygulanması haksızlıklara sebebiyet verebilir. Bunun için Endüstriyel Tasarım Hakkındaki KHK tecavüz eden başvurudan veya kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayınlanmış olmasına bakılmaz hükmünü öngörmüştür. Anılan istisnanın uygulanabilmesi için haberdar edilme olgusunu aramaya gerek yoktur. Tasarımın aynısını veya belirgin şekilde benzeri yapılmış, üretilmiş, piyasaya sunulmuşsa eylemlerden biri işlenmişse başvuru aşamasında hukuk davası açılabilir. Tecavüz edenin kötü niyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayından öncede tecavüzün varlığı kabul olunur. Denilerek düzenleme yapılmış, tecavüzün başvurudan önce yapılması halinde B.K 41.maddesi hükümleri uygulanacağı öngörülmüştür.
Somut olayda ; dosyaya ibraz edilen mailler, sunulan deliller dikkate alındığında; davalı tarafın davacıya ait tasarımı daha önceden öğrenip bunu 10.05.2016 - 14.05.2016 tarihleri arasında Tüyap kongre merkezinde gerçekleştirilen fuarda kullandığı söz konusu daha sonradan tescil edilen tasarımın davalı tarafından kötü niyetli ve izinsiz kullanımı söz konusu olup kullanımın piyasaya rayiç değeri %20 kabul edildiğinde söz konusu davacı tarafın ilk teklif ettiği değer 12.000,00 TL olup 12.000,00 TL üzerinden %20 tasaıma yönelik çizim ve proje bedeli 2.400,00 TL nin maddi tazminat olarak kötü niyetli kullanım nedeniyle davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kullanımın izinsiz olmasının niteliği dikkate alınarak henüz tescil edilmeyen tasarımın kötü niyetli kendi menfaatine yarayacak şekilde kullanımı aynı zamanda manevi hakkın ihlali olup talep ile bağlı kalınarak 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, hükmün kesinleştikten sonra ilanına karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle
1-Davalı tarafın zamanaşımı itirazının davanın ve ıslahın yapıldığı tarih dikkate alındığında 2 yıllık süre dolmadığı gibi dava HMK. Nın 107 madde gereği belirsiz alacak davası olarak açıldığından yerinde olmayan zamanaşımı talebinin reddine,
2-Davacı tarafın davasının kabulü ile davalı tarafın 10.05.2016 , 14.05.2016 tarihle arasnda katıldığı fuarda davacıya ait tasarıma yönelik kullanımın tasarım hakkına yönelik tecaüz olduğunun tespiti ve menine, davalı kullanımının engellenmesine,
3-Arttırılan değer ile birlikte 2.400,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-1.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarfa ödenmesine,
5-Hükmün kesinleştikten sonra masrafı davalıdan alınarak 5 büyük gazededen birinde ilanına,
6-Davacı taraf tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru, 29,20 TL peşin, 35.90 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 94,30 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye 167,00 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan tecavüzün tespiti yönünden 3.145,00 TL , maddi tazminat yönünden AÜT 13 madde uyarınca 2.400,00 TL , manevi tazminat yönünden AÜT 13 madde gereğince 6.545,00 TL toplam TL ücreti vekaletin davalı taraftan tahsili, davacı tarafa ödenmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 542. 00 TL tebligat ve müzekkere gideri 1.800,00 TL bilirkişi ücreti toplam 2.342,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
9-Artan avans giderinin taraflara iadesine,
Dair kararın taraflara tebliğinden itibaren ilgili hukuk dairesinde 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğnuda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/04/2018
Katip ...
Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır