T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/268 Esas
KARAR NO: 2018/246
DAVA: Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ: 23.02.2016
KARAR TARİHİ: 03/07/2018
KARAR YAZMA TARİHİ: 18.07.2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacının dava dilekçesinden özetle. Müvekkilinin 40 yılı aşkın süredir seramik porselen üretim ve satışının sürdürdüğünü,.... ibaresi ile özdeşleştiğini, tanınır hale geldiğini, davalının fatura karşılığında ürünler üzerinde .... ibaresine yer verdiğini, kase ürünün müvekkiline ait ....kodlu tasarıma tecavüz oluşturduğunu, haksız rekabet hükümlerine de aykırı davranıldığını, Bakırköy .... FSHHM ....D.İŞ sayılı dosyası üzerinde tespit yapıldığını, bu tespitte davalıya ait iş yerinde yaklaşık 3000 adet davacının markasına benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin taşıdığının belirlendiğini, davalının kullanımının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin markalarının seri marka oluşturduğunu, davalının .... ibareli ile iltibas yarattığını, hem marka hem tasarım haklarının ihlali olduğunu ayrıca haksız rekabet teşkil ettiğini, müşterilerin yanıltılarak karıştırılmaya sebebiyet verilme amacı taşıdığını, davalının adı geçen markalara vaki tecavüzünün tespiti, meni, durdurulması ve önlenmesini, davalının haksız rekabet teşkil edem eylemlerinin tespiti, meni, durdurulması ve önlenmesini, fazlaya ilişkin bilcümle hukuki ve cezai yasal haklarının saklı tutulması kaydı ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalının cevap dilekçesinde özetle. Endüstriyel tasarım açısından Bakırköy ... FSHHM .... D.İş sayılı dosyasının bu davalıya ilgisi olmadığını, davacının davaya konu ettiği tasarımların tasarımcısı olmadığını, dolayısıyla hak sahibi de olmadığını, tespite konu olan .... ve .... kodlu ürünlerin tasarımcısının davacı olmadığını, ayrıca yenilik ve ayırt edicilik karakteri olmadığı için hükümsüzlük yaptırımı ile karşı kaşıya olduğunu, TPE tarafından şeklen incelenen tasarımların rakiplere baskı için kullanıldığını, dava konusu tasarımların kamuya mal olmuş 40 50 yıldır piyasada olan ürünler olduğunu, başka pek çok firmanın bu tasarımları kullandığını, dünyanın pek çok ülkesinde de üretildiğini, malzeme değil görsel önemli olduğundan aynı göresin melamin olarak pek çok firmada üretildiğini, davalının Kütahya Asliye Hukuk Mahkemesinde hükümsüzlük davası açıldığını o davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, marka tecavüzü açısından .....markasının tek başına tescil edilemeyeceğini, il ismi olduğunu, tek başına ..... ibaresinin kullanmanın ürünlerin üreticisi değil satıcısı olduğunu, ürünleri Tulu Porselen adlı yerden aldığını, bunu bildirdiğine göre cezai sorumluluğu olmayacağını, zaten artık ..... markasının üretici olan tulu porselen tarafından büyük harflerle kulllanılmadığının, belirtilen nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile yasal avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
KÜTAHYANIN BİRLEŞEN DOSYASI .... ESAS SAYILI DOSYASINDA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı şirketin Bakırköy ... FSHHM nin .... esas sayılı dosyasında kendileri aleyhine tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tazminat davası açtığını, bu davadan önce tespit yaptırdığını, tespite konu ....ve davaya konu .... kod nolu endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü için bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, zira bu ürünlerin tasarımcısınnı davalı şirket olmadığını, ayrıca ürünlerin yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunmadığını belirterek söz konusu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının hukuki mesnetten yoksun davası ile müvekkilinni tasarımlarını sicilden terkin ettirerek hukuka aykırı tecavüz teşkil eden faaliyetlerin ihukuki zemine oturtmaya çalıştığını, tespit dosyasında davacının tecavüz teşkil eden eylemlerinin tespit edildiğini, davacının hükümsüzlük ile ilgili iddialarının haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya konu davacı tarafa ait tescilli tasarım kayıtları celp edilmiş,.... sayılı tasarımın 28.10.2009 tarihinden itibaren.... sayılı tasarımın 28.10.2009 tarihinden itibaren davacı taraf adına tescilli oluduğu tescilin halen geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.
Davacı tarafa ait tescilli marka kaydı celp edilmiş ....markasının 1,11,21,35 sınıfta 21.08.2009 tarihinden itibaren tescilli oludğu halen geçerliliğini koruduğu celp edilen kayıttan anlaşılmıştır.
Dosyaya celp edilen ....D.İş sayılı dosyasında incelenmesinda davalı tarafa ait iş yerinde delil tespiti yapıldığı, düzenlenen bilirkişi raporunda davaya konu .... nolu tasarımın davalı tarafından satışa sunulan ürünlerde benzer şekilde kullanıldığı ....ibaresinin ön plana çıkacak şekilde kullanıldığı delil tespit raporu ile beyan edilmiş, rapor ve tespit dosyası delil olarak değerlendirilmiştir.
Tarafların sunmuş oldukları tüm deliller ile birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti yaptığı inceleme ve değerlendirme sonucunda davacı tarafa ait ....nolu tescilli tasarım ile davalının kullanımda bulunduğu ürünler arasında bir farklılık bulunmadığı benzer olduğu söz konusu bu tasarımın başvuru tarihi 28.10.2009 tarihinden önce kamuya sunulduğu yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığı, .... nolu tasarımın yenilik ve ayart edicilik vasfına sahip olduğu, davacı taraf tescilli markası dikkate alındığında, .... ibaresinin ön plana çıkarılmak suretiyle davacı markasının benzerinin kullanıldığı, ve marka hakkının ihlali kapsamında olduğu beyan edilmiş rapora yönelik davalı taraf itirazda bulunmuş mevcut kayıt deliller ve belgeler dikkate alındığnda teknik inceleme yeterli olup hukuki değerlendirme hakime ait olup yerinde olmayan itirazların reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Dosyaya ibraz edilen tüm delil ve belgeler taraf iddia ve savunmaları celp edilen marka ve tasarım kayıtları, yaptırılan bilirkişi incelemesi ve raporu dikkate alındığında asıl dava yönünden talep marka hakkına yönelik ve tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti ve menine yönelik olup, birleşen dava yönünden ise.... nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ilişkin olup öncelikle tasarım hükümsüzlüğü yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan Mülga 554 sayılı KHK gereği Endüstriyel Tasarım hukuku açısından hükümsüzlük 554 Sayılı KHK'nin 43. Maddesinde düzenlenmiş olup sebeplerden birinin varlığı halinde tasarımın tescili ile adına Tescil yapılan kişinin ad veya hesabına oluşan hakları kaybı ve bu bağlamda TPE nezdinde tutulan sicilden kaydın silinmesidir. Hükümsüzlük sebepleri;
A) Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması,
B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,
C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,
D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,
E) aynı veya benzer başka bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.
Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir . Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir.
Somut olayda davalı tarafa ait birleşen dava yönünden ....nolu tasarımın daha önceki örnek ürün ve deliller incelendiğinde çok daha önceden kamuya sunulduğu, daha önceki tescilli tasarımlar dikkate alındığında tasarımları meydana getiren bütün öğelerin gerek biçimleri, gerekse oran ve yerleşimleri birbirleri ile ilişkileri bakımından benzer olup tasarımlar arasındaki farklır küçük ayrıntılar ile ilişkili olup tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfı olmadığnıdan bu tasarım yönünden birleşen davanın kabulüne,
....tasarım yönünden ise tasarımın başvuru tarihi itibari ile yenilik ve ayırt edicilik vasfı olup aksini iddia eden herhangi bir delil ve belge olmadığından bu tasarım yönünden birleşen davanın hükümsüzlük talebinin reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Asıl dava yönünden tasarıma yönelik tecavüzün tesipiti ve meni yönünden ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfı olmayıp hükümsüz sayıldığından, hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olup baştan itibaren tasarımın tescili yolsuz olup söz konusu ürünün Türkiyede ilk defa piyasaya sunan davacı taraf olmayıp ürünün benzerlerinin tescil tarihinden çok önce var olup tasarım hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabet yönünden yerinde olmayan davanın reddine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
Markaya yönelik asıl dava tecavüzün tespiti meni yönünden dava tarihinde yürürlükte bulunan Mülga markalar hakkındaki KHK nın 61 md ve KHK nin 9 md. ne yapılan yollama nedeniyle marka sahibinin aşağıdaki hallerde markaya tecavüzün engelleme hakkı bulunmaktadır.
A- Markanın tescil kapsamı ile aynı mal veya hizmetler ile ilgili olan tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin kullanılmasın
B- Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından işaret ile tescilli marka arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasın
C- Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsamına giren mal veya hizmetler ile benzer olmayan ancak Türkiye de tanınmışlık düzeyi nedeniyle tescilli markanın itibarından dolayı haksız bir yarar elde edebilecek ve tescilli markanın itibarına zarar verebilecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterini zedeliyebilcek nitelikte her hangi bir işaretin kullanılması işaretin mal veya ambalaj üzerine konulması işareti taşıyan ambalajn piyasaya sürülmesi bu amaçla stoklanması, teslim edilceğinin teklif edilmesi, veya o işaret hakkında hizmetlerin sunulması veya sağlanması işareti taşıyan malın gümrük belgesine girmesi, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabii tutulması, işaretin teşebbüse iş veren evrakı ve reklamlarında kullanılması, işareti kullanan kişinin işaretin kullanımına ilişkin hakkı ve meşru bir bağlantısının olmaması koşuluyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı yönlendirici kot, anahtar sözcük vb şekilde kullanması, marka hakkına tecavüz sayılan haller olarak sıralanmıştır.
KHK nin 9/1 - b anlamında tecavüzden bahsedebilmek için 3 sartın bulunması gerekmektedir. Tescilli markanın aynısının ve benzerinin, tescilli markanını kapsadığını mal ve hizmetlerle aynı benzer mal ve hizmetlerde kullanılması, bu benzerliğin halk tarafından irtibat kurmakta dahil olmak üzere karıştırılma ihtilamalinin bulunması gerekmektedir.
Somut olayda davacı tarafa ait ..... markası dikkate alındığında davalı tarafın .... ibaresinin ön plana çıkartmak suretiyle davacıya ait tescilli markasal kayda benzer şekilde kullanımda bulunulduğu, ortalama tüketici nezdinde kullanımın karıştırılma ihtimali ve benzerlik ihtimali söz konusu olduğundan, davalı tarafın ticari dürüstülüğe uygun daha küçük harflar ile ..... ibaresini kullanma imkanı varken davacı markasının tanınmışlığı ve halk tarafından bilinilirliği dikkate alındığında kullanım direk olarak davacı markasını akla getirdiğnden söz konusu markanın kullanım şeklinde ve ..... ibaresi büyütülmek şekili ile davacı markasına yönelik tecavüz olduğunu yine başkasına ait ibarenin izinsiz kullanımı haksız rekabet olduğundan , haksız rekabetin tespiti ve menine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
HÜKÜM:
Birleşen Kütahya .... Asliye hukuk mahkemesinin ....sayılı davası yönünden davacı tarafın davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davalıya ait.... nolu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığından hükümsüzlüğüne, TPMK dan terkinine,
....nolu tasarım yönünden ispatlanamayan davanın reddine,
A)Birleşen davada davacı taraf tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru, 29,20 TL peşin olmak üzere toplam 58,40 TL harcın birleşen davalıdan tahsili ile birleşen davacı tarafa ödenmesine, bakiye 6,70 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
B-Birleşen davada davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan kabul olunan hükümsüzlük yönünden 3.145,00 TL ücreti vekaletin birleşen davalı taraftan tahsili, birleşen davacı tarafa ödenmesine,
c- Birleşen davada davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan red olunan hükümsüzlük yönünden 3.145,00 TL ücreti vekaletin birleşen davacıdan tahsili, birleşen davalı tarafa ödenmesine,
D-birleşen davada davacı tarafından yapılan 61,60 TL (tebligat ve müzekkere gideri) yargılama giderinden davanın kabul oranına isabet eden % 50 'si 30.80 TL giderin birleşen davalıdan tahsili ile birleşen davacı tarafa ödenmesine,
Asıl davanın kısmen kabul kısmen reddi ile tasarıma yönelik tecavüz ve haksız rekabet yönünden ..... nolu tasarım yenilik ve ayırt edicilik vasfı olmadığından hükümsüz sayılmak buna dayalı hak elde edilmesi mümkün olmadığından söz konusu kasenin benzerlerinin piyasada daha önce var olup haksız rekabette söz konusu olmadığından bu talep yönünden davanın reddine,
Markasal kullanım yönünden davacı tarafın ..... markasının normal kullanım dışında ön plana çıkarılmak suretiyle kullanımının markaya yönelik tecavüz ve haksız rekabet olduğunun tespiti menine,
Davalı tarafın ürünler üzerinde ..... ibaresini büyük punto ile ön plana çıkaracak kullanımının engellenmesine, ürünler üzerindeki ..... ibaresinin silinmek suretiyle tecavüzün giderilmesine, silinmesi mümkün değil ise ürünlerin imhasına,
A-Asıl davada davacı taraf tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru, 29,20 TL peşin olmak üzere toplam 58,40 TL harcın davalı taraftan tahsili davacı tarafa ödenmesine, bakiye harcın tahsil imkanı olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
B-Asıl davada davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan kabul olunan tecaüz ve haksız rekabet yönünden 3.145,00 TL ücreti vekaletin davalı taraftan tahsili, davacı tarafa ödenmesine,
C- Asıl davada davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan red olunan kısım yönünden 3.145,00 TL ücreti vekaletin davacı taraftan tahsili, davalı tarafa ödenmesine,
D-Asıl davada Davacı tarafından yapılan 1.125,00 TL bilirkişi ücreti, 284,50 TL tebligat ve müzekkere gideri toplam 1.409,50 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına isabet eden % 50'si 704,75 TL giderin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
E-Asıl Davalı tarafından yapılan 1.125,00 TL (bilirkişi ücreti) yargılama giderinden davanın red oranına isabet eden % 50 562,50 TL' nin davacıdan tahsili, davalı tarafa ödenmesine,
6-Artan avans giderinin taraflara iadesine,
Dair İlgili Hukuk Dairesinde kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
03/07/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır