T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/136
KARAR NO: 2020/278
DAVA: FSEK-Alacak
DAVA TARİHİ: 17/04/2019
KARAR TARİHİ: 22/10/2020
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/11/2020
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesi le, müvekkilinin global ölçekli bilgisayar programı üreticisi olduğunu ve müvekkili tarafından üretilen bilgisayar programlarının, dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de çok sayıda kullanıcı tarafından tercih edilmekte olduğunu, müvekkilinin söz konusu bilgisayar programları üzerinde telif hakkına sahip olduğunu, müvekkilinin talebi doğrultusunda davalı firmanın müvekkiline ait bilgisayar programlarını hukuka uygun bir biçimde kullanmadığı iddiasıyla Mahkememizin...... D.İş sayıl dosyası ile tespit talebinde bulunulduğunu ve uzman bilirkişi marifetiyle davalı adresinde yapılan inceleme neticesinde, müvekkiline ait 1 adet "......." ve 1 adet "....." yazılımları ile bu yazılımlar ile yapılmış çizimler in de tespit edildiğini ve bu durumun müvekkili haklarına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.499 Avro tutarının, fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının ödenmesine hükmedilmesini, FSEK 68. Maddesi uyarınca, tanzim edilecek olan bilirkişi incelemesi sonrasında belirli hale gelecek olan, belirsiz alacak davası tutarının davalıdan tahsilini, alacağın tespit tarihi olan 09/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 16/06/2020 havale tarihli dilekçesi ile, talebini 17.500 Avro olarak ıslah etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin dava konusu tespitten kısa bir süre önce aynı adreste mukim ...... İnşaat adlı şirketin kiracısı olarak tespit yapılan adrese taşındığını, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın....... Soruşturma sayılı dosyası kapsamında, bu şirket yetkilisinin vermiş olduğu ifadede, açıkça söz konusu programların kendileri döneminde bilgisayarlara yüklendiğini ifade ettiğini, müvekkili şirketin söz konusu adrese taşındığında, ......İnşaat tarafından internet eleman arandığına dair bir ilan verilmiş ve söz konusu ilana .... isimli programın da eklendiğini, söz konusu programın hiçbir şekilde müvekkili tarafından ya da bahsi geçen ...... İnşaat tarafından kullanılmadığını, ......İnşaat döneminde internet ortamında indirilmiş bulunan bu programın, müvekkili şirket döneminde hiçbir şekilde kullanılmadığını, aksi takdirde söz konusu programın müvekkili tarafından silindiğini, programın kurulu olduğu tespit edilen bilgisayarların, müvekkili tarafından ...... İnşaattan fatura karşılığı satın alınan bilgisayarlar olduğunu, dosyaya sunulan faturalar ile de bu durumun sabit olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Bilahare davalı vekili istifa etmiş, davalı asıla tebligat yapılarak yargılamaya devamla bitirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacıya ait bilgisayar yazılımlarının, davalı tarafından izinsiz kullanılmasından bahisle alacağın davalıdan tahsili taleplidir.
FSEK'in 2/1. Maddesi, herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımlarının ilim ve edebiyat eseri sayılabileceği, FSEK'in 68. Maddesinde ise, izin alınmamış eser sahibinin sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebileceği belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 28/01/2020 havale tarihli raporda sonuç olarak, dava konusu uyuşmazlıktaki "..." isimli yazılım programının FSEK 2/1 kapsamında hususiyet taşıyan eser niteliğinde olduğu, davacı tarafından dosyaya hak sahipliğine ilişkin belgelerde "lumion" isimli yazılımın ... tescilinin davacı adına olduğu dikkate alındığında, davacının FSEK 11. Maddedeki karine çerçevesinde davaya konu yazılımların mali hak sahibi olduğu, davalının bu yazılımlarla ilgileri olmadıkları yönündeki savunmalarına TTK'nın 18/2 maddesindeki basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü çerçevesinde itibar edilip edilmeyeceğinin Mahkemenin takdirinde olmak kaydıyla, bu savunmaya itibar edilmemesi halinde, davalının davaya konu "..." yazılımını lisanssız olarak işyerindeki bilgisayarlarda tam sürüm olarak kurulup kullanmış olmasının FSEK'in 22. Maddesi gereğince çoğaltma hakkının ihlal edildiği, ... yazılımının emsal telif bedelinin 2.999,00 Euro olduğu, FSEK7in 687. Maddesi çerçevesinde 3 katı bedel talebindeki takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekilinin rapora itirazları nedeniyle aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 05/05/2020 tarihli raporda sonuç olarak, davacı yanın hak sahibi olduğu "..." isimli yazılımın emsal teklif bedelinin, kök raporun inceleme bölümünde, hali hazırda gerek yazı ile gerek ekran görüntüsü ile tespit edilmiş olan 2,999.00 Euro + KDV olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili arttırım dilekçesi ile 2999 + %18 KDV olmak üzere 3.538,82 EURO hesabı ile iki adet program için 7.077,64 EURO isteyebileceklerini ve FSEK 68 maddesi gereği üç katına kadar istemeleri mümkünse de 2,5 katı olarak toplam 17.500 EURO tutarın filli ödeme tarihindeki ödeme karşılığının ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğine; dava konusu uyuşmazlıktaki "..." isimli yazılım programının FSEK 2/1 kapsamında hususiyet taşıyan eser niteliğinde olduğu, davacı tarafından dosyaya hak sahipliğine ilişkin belgelerde "..." isimli yazılımın ... tescilinin davacı adına olduğu dikkate alındığında, davacının FSEK 11. Maddedeki karine çerçevesinde davaya konu yazılımların mali hak sahibi olduğu, davalının davaya konu "...." yazılımını lisanssız olarak işyerindeki bilgisayarlarda tam sürüm olarak kurulup kullanmış olmasının FSEK'in 22. Maddesi gereğince çoğaltma hakkının ihlal edildiği, .... yazılımının emsal telif bedelinin bir adet yazılım için 2.999,00 Euro +KDV olduğu, FSEK'in 68 maddesi çerçevesinde 3 katı bedel isteyebileceği anlaşılmıştır.
Davalı vekili savunmasında mahallinde yapılan tespitte dava konusu yazılımın bulunduğu bilgisayarlara üçüncü kişi firmadan satın aldıklarını iddia ile sorumlulukları olmadığını belirtmiş ise de mahallinde yapılan tespitte görev alan bilirkişi tarafından incelenen raporda belirtildiği üzere tespit edilen programın çalışır vaziyette ve bu programlar ile oluşturulmuş proje çizim dosyalarının mevcut olması karşısında TTK'nın 18/2 maddesi kapsamında itibar edilmemiştir.
Davacı vekili dava konusu programın iki adet bilgisayarda kurulu olduğunu belirterek iki adet program için arttırım dilekçesi vermiş ise de yine mahallinde yapılan tespitte görev alan bilirkişi ... tarafından mahkememizin...... Değişik İş sayılı dosyasına sunduğu raporda belirtildiği üzere sadece bir adet bilgisayarda ki programın çalışır vaziyette olup bu bilgisayarda programla üretilmiş projelerin tespit edildiği , ikinci bilgisayarda tespit konusu yazılım programının kütüphane dosyaları bulunuyor ise de, yazılımın setup dosyasının yer almadığı, işbu bilgisayarda kurulu ve çalışır durumda tespit konusu yazılıma ilişkin bir bilgiye rastlanmadığı bildirilmiş olmakla sadece bir adet program yönünden hesap ve buna göre kabul gerekmiştir.
Emsal lisansa göre davacının dava konusu program için isteyebileceği bedel 2.999,00 EURO + %18KDV olmak üzere toplam 3.538,82 EURO olup davacı vekili FSEK 68 kapsamında talebini iki buçuk kat olarak belirttiğinden taleple bağlılık kuralı gereği 3.538,82X2,5=8.847,05 EURO olmakla davacının davasının kısmen kabulüne, toplam 8.847,05 Euro'nun tespit tarihi olan 09/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca Euro mevduatına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, toplam 8.847,05 Euro'nun tespit tarihi olan 09/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca Euro mevduatına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan,(dava tarihindeki efektif Euro satış kuru esas alınarak) 3.938,00 TL ilam harcından, 167,52 TL peşin ve 2.142,83 TL ıslah harcının mahsubu ile, 1.627,65 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 8.294,76 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvuru, 167,52 TL peşin ve 2.142,83 TL ıslah olmak üzere toplam 2.354,75 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 185,50 TL tebligat-tezkere ve 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.185,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 1.092,75 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
6-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Davacı vekilininin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.22/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır