T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/122
KARAR NO: 2020/261
DAVA: Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Men ve Ref'i
DAVA TARİHİ: 04/04/2019
- BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2019/2016 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/06/2019
KARAR TARİHİ: 15/10/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/11/2020
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 11/07/2017 tarihinde tasarlamış olduğu alt ve üst parça haşamanın ....... sayı ile müvekkili adına tescil edildiğini, müvekkili tarafından tasarlanan mayo/haşamanın piyasadakilerden farklı olduğunu, ancak hal böyle iken, müvekkili adına tescilli tasarım ürünü olan haşamanın, davalı tarafından müvekkilinin herhangi bir izni olmaksızın ve arada herhangi bir lisans ya da benzeri sözleşme olmaksızın üretildiğini, söz konusu ürünün ticari faaliyete konu edilerek satışının gerçekleştirildiğini, bu bağlamda davalının müvekkilinin tasarım tescil belgesi ile hak sahibi olduğu ürünü kendisi üreterek ve ürünlere kendi marka etiketini basmak suretiyle satışa sunduğunu, davalı yan tarafından üretimi gerçekleştirilen ve davalının markasını, adresini ve sosyal medya hesap adreslerini gösterir etiketli ürünün davalı yandan sipariş edilmek kaydı ile elde edildiğini ve davalı yanın söz konusu fiillerinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, tecavüzün tespiti ve durdurulmasını, davalı tarafından üretilen ürünlere el konulmasını, tecavüzün devamının engellenmesi amacıyla davalı yana ait sosyal medya hesabı olan Instagram hesaplarının kapatılmasını, kapatma yönünde karar verilmemesi durumunda müvekkiline ait ürünlerin sosyal medya hesabından kaldırılmasını, davalı yan tarafından sosyal medya hesabı üzerinden satışı gerçekleştirilen ürünlerin tescilli tasarımının müvekkiline ait olduğunun, davalı tarafından gerçekleştirilen ürün satışının hukuka aykırı olduğunun ve tescilli ürünlerin vekil edene ait olan “........ ” Instagram hesabı üzerinden gerçekleştiğinin ilanını ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari işlere uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacının tazminat talepleri yönünden davadan önce arabulucuya başvurulmaması sebebiyle dava tefrik edilerek yeni bir esasa kaydı yapılmış ve dosyadaki diğer talepler yönünden bu dosya üzerinden yargılamaya devam edilmiştir.
Birleşen Mahkememizin ....... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 11/07/2017 tarihinde tasarlamış olduğu alt ve üst parça haşamanın tasarımını ..... sayı ile TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, ancak müvekkilinin tasarım hakkına sahip olduğu söz konusu ürünün, davalı tarafından müvekkilinin izni olmaksızın ve arada herhangi bir lisans ya da benzeri sözleşme bulunmaksızın üretilerek satışının gerçekleştirildğini ve bu durumun müvekkilinin tasarım hakkını ihlal ettiğini idida ederek, müvekkilinin uğramış olduğu fiili zararın ve yoksun kalınan karın karşılığı olarak şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından asıl ve birleşen davaya dair cevap dilekçesi sunulmamış, davacı vekili duruşmada, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 17/07/2020 havale tarihli dilekçesi ile, birleşen davadaki 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini, 9.000,00 TL artırarak, 10.000,00 TL olarak ıslah etmiştir. Birleşen ....... Esas sayılı dava dosyasındaki tazminat davasının tefrik edilip dava şartı yokluğu sebebiyle reddedilen davanın kesinleşmesinden sonra açıldığı ve derdest olmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, tasarıma tecavüzün tespiti, men ve ref'i, birleşen dava ise, tasarıma tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 13/01/2020 havale tarihli raporda sonuç olarak, davacı tarafa ait ....... sayılı tasarım tescilleri ile davalı tarafa ait ürün örneği arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, davalının 2017-2019 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, 2018 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin olmadığı, davalının satış faturaları üzerinde yapılan incelemede, dava konusu tasarıma ait haşama açıklamalı satış faturasının olmadığı ve bu sebeple dava konusu tasarıma ait net kazanç hesabı yapılamadığı, davalının, davacının tasarım tescil tarihi ile dava tarihi arasındaki tüm satışları üzerinden faaliyet karının 17.781,08 TL olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalının davacı adına tescilli ....... tescil nolu tasarım tescili kapsamında olacak şeklinde aynısını üretip ticarete arz ettiği ve böylece davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzünün sabit olduğu anlaşılmakla asıl dosya yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacının birleşen dosyadaki tazminat taleplerine gelince ; bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalı kayıtlarında dava konusu tecavüz teşkil eden ürünlerden ne kadarının satıldığı, ne kadar gelir elde edildiğinin tespiti mümkün olmadığından zorunlu olarak TBK 50 ve 51 maddeleri uyarınca tasarımın niteliği, tecavüzün miktarı ve süresi, tarafların ekonomik durumu göz önüne alınarak davacı yararına davacı yararına 10.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Davalının eylemi aynı zamanda davacının tasarımdan doğan manevi haklarını ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, süresi, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacına göre davacı yararına 5.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Davacının tescilli tasarıma tecavüze ilişkin davasının KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ..... tescil nolu tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün tespitine, durdurulmasına, kaldırılmasına ve engellenmesine, davalı yana ait "...... " isimli instagram hesabından davaya konu tasarım görsellerinin çıkarılmasına, çıkarılmadığı takdirde bu hesaba erişimin engellenmesine, tecavüze konu ürünlerin davalı adreslerinden toplatılarak el konulmasına,
Karar kesinleştiğinde masrafı davalı taraftan alınan hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan bir gazete ile ilanına,
Tazminat talebi yönünden dosya tefrik edildiğinden bu dosyada ayrıca karar verilmesine yer olmadığına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 273,24 TL harçtan, 54,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 218,84 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 317,64 TL dava ilk masrafı, 82,20 TL tebligat-tezkere ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.399,84 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN :
1-Birleşen mahkememizin ...... Esas sayılı dosyası yönünden davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 10.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 20/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 1.024,65 TL ilam harcından, 273,24 TL peşin ve 153,70 TL ıslah harcının mahsubu ile, 597,71 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince maddi tazminat yönünden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 273,24 TL peşin, 44,40 TL başvuru ve 153,70 TL ıslah olmak üzere toplam 471,34 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 25,30 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 15,18 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
8-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
9-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.15/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır