T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/220
KARAR NO: 2019/288
DAVA: Faydalı Modele Tecavüzün Durdurulması, Haksız Rekabetin Tespiti,
Men'i, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 28/04/2015
KARAR TARİHİ: 10/09/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/09/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davaya konu faydalı modelin müvekkilinin yoğun ve istikrarlı Ar-Ge çalışmaları neticesinde geliştirdiği “...” başlıklı buluşu Türk Patent Enstitüsü nezdinde adına belgeye bağlamak suretiyle koruma altına alındığını, davalı tarafın faydalı model hakkı müvekkiline ait olan ... sayılı “kilitleme tertibatında yenilik” isimli bebek mama sandalyesini ürettiğini ve piyasaya sürerek faydalı model hakkına tecavüz etmek suretiyle haksız kazanç sağladığını, iş bu tecavüz eylemin Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı tespit dosyasından alınan rapor ile de sabit olduğunu ve bu durumun müvekkili haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturarak, aynı zamanda maddi ve manevi zararlara uğrattığını iddia ederek, faydalı modele tecavüzün durdurulmasını ve ortadan kaldırılmasını, mümkün olduğu takdirde tecavüze konu mamul-yarı mamul ürünlerle kalıplar üzerinde müvekkilne mülkiyet hakkı tanınmasını, mümkün olmadığı takdirde bunların imhasını, haksız rekabetin tespiti ve men'ini, faydalı modellere yönelik tecavüzün tespitini, men’ini ve ref’ini, 1.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte, 50.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiş, davalı vekili bilahere Mahkemeye sunmuş olduğu 29/05/2019 havale tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini, 34.073,98 TL olarak ıslah etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafın iş bu ürünü.... nolu mama sandalyesi için Türk Patent Enstitüsü’ne 01.09.2014 tarihinde yapmış oldukları ... sayılı “... ürünü ve katalogunda var olan tasarıma” benzerliği itirazlarında, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin.... D.İş sayılı dosyasına havi bilirkişi raporunda tespit edilen aynı sebeplerden, kurumca itirazı reddedildiğini, üstelik bu red kararının, davacı ürünü ile .... ürünü arasındaki benzerlik bu davaya konu ürünler arasında iddia edilen benzerliğinden çok daha fazla olmasına rağmen verildiğini, müvekkilinin bir mama sandalyesini kendi internet sitesinden satışa sunması kadar normal bir şey olmadığını, internet sitesinde satış için yayınlanan ürünlere bakıldığında, genel çerçevede sadece dış görünüş itibariyle ürün gözüktüğünü, masanın alt ve iç kısmında kalan kilit tertibatının, ne düzeneği, ne şekli, ne de özelliklerinin gözüktüğünü savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacı adına .... sayı ile tescilli "kilitlenme tertibatında yenilik" buluş başlıklı faydalı model belgesine davalı yanın tecavüzün tespiti, men ve refi, haksız rekabetin tespiti, men'i, tecavüze konu mamul-yarı mamul ürünlerle kalıplar üzerinde davacıya mülkiyet hakkı tanınması, bu mümkün olmadığı takdirde bunların imhası ve maddi-manevi tazminatın davalıdan tahsili ile verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.
Türk Patent Enstitüsü Patent Dairesi Başkanlığı'ndan gelen kayıtlardan,.... sayılı ve "..." buluş başlıklı patent belgesinin, 21/10/2015 tarihinden itibaren davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
6769 Sayılı Kanunun 141 Maddesi ile, patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent veya faydalı model hakkını gasp etmek ve patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmenin, patent ve faydalı model belgesine tecavüz oluşturacağı belirtilmiştir.
Dosyada tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve yed-iemine teslim edilen ürünlerle birlikte değerlendirme yapılarak, davacı adına tescilli ... "...." buluş başlıklı faydalı model belgesine, davalı tarafından üretimi ve "www.dolu.com.tr" alan adlı internet sitesinde satışı yapılan ürünlerin tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı ve maddi tazminat talepleri yönünden dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bu doğrultuda farklı bilirkişi heyetlerinden rapor ve ek raporlar alınmıştır.
Birbirini doğrulayan bilirkişi raporlarına göre, davalının davacı adına tescilli .... sayılı ve "..." buluş başlıklı faydalı modelin koruma kapsamında ürün satışı yaptığı, bu eylemin davacının faydalı model belgesine dayalı haklarını ihlal ettiği gibi TTK anlamında haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmakla, davacının tespit, durdurma, ref ve ürünlere el koymaya dair talebi yönünden davanın kabulü gerekmiştir. Maddi tazminat yönünden davacı vekili SMK 151/2 maddesi uyarınca lisans bedeline göre tercih hakkını kullanmış olup, buna göre rapor tanzim eden ....ve ....tarafından düzenlenen rapora göre istenebilecek lisans bedeli yıllık 46.580,54 TL olarak tespit edilmiş olup, ihlal süresini ise 02/12/2014 tarihinden 26/08/2015 arası olarak 265 gün üzerinden hesap yapılmıştır. Ne var ki, dava tarihinden sonraki olayların bu dava dosyasında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, dava tarihi 28/04/12015 olup, ihlalin başlama tarihi 02/12/2014-28/04/2015 arası 148 gün olup, 46.580,54 / 365 x 148 = 18.887,45 TL olarak maddi tazminatın hesaplanması gerekmiştir. Bilirkişi raporundaki bu maddi hatanın basit matematik hesabı ile düzeltilmesi mümkün olduğundan, ek rapor alınmamıştır. Buna göre, davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarının 18.887,45 TL olduğu anlaşılmakla, davacının maddi tazminata ilişkin talebinin bu tutar yönünden kabulüne, taleple bağlı kalınarak bu tutara tespit tarihi olan 08/01/2015 tarihinden itibaren ticari avans faizi yürütülmesine karar vermek gerekmiştir. Davalının eylemi aynı zamanda davacının faydalı model tescilinden kaynaklı manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, taraflarnı ekonomik durumu ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek davacının manevi tazminat talebinin de kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın, taleple bağlı kalınarak tespit tarihi olan 08/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya dair taleplerin reddine ve hüküm özetinin ilanına karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE
2-Davalının davacı adına tescilli .... başvuru nolu "..." başlıklı faydalı model tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tesipitine, durdurulmasına, giderilmesine, tevavüz suretiyle imal edilen ürünlere ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılan kalıplara el konularak imhasına,
3-Toplam 18.887,45 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 08/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte; 10.000,00 TL manevi tazminatın ise tespit tarihi olan 08/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair tazminat taleplerinin reddine,
4-Karar kesinleştiğinde masrafı davalı tarafça karşılanarak hüküm özetinin Türkiye çapında yayınlanan tirajı en yüksek gazetenin birinde ilanına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 1.973,30 TL ilam harcından, 870,96 TL peşin ve 564,82 TL ıslah harcının mahsubu ile, 537,52 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvuru, 870,96 TL peşin ve 564,82 TL ıslah olmak üzere toplam 1.463,48 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan 244,90 TL tebligat-tezkere, 6.100,00 TL bilirkişi ücreti ve değişik iş dosyasına yapılan 1.116,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 7.460,90 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 4.998,80 TL.'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
12-Davalı tarafından yapılan 800,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 262,56 TL.'sinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.10/09/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır