T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/150
KARAR NO: 2019/6
DAVA : Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Durdurulması, Haksız Rekabetin
Önlenmesi, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ : 25/09/2017
KARAR TARİHİ: 17/01/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 31/01/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı yanın müvekkilinin endüstriyel tasarımlarının tanınmışlığından ve tüketici nezdinde bıraktığı olumlu imajdan yararlanmaya çalıştığını, bu durumun müvekkilinin zararına olacak şekilde haksız rekabet yarattığını ve davalı firma eylemlerinin, müvekkil adına tescil edilmiş olan .... kod numaralı tasarımına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, tecavüzün tespitini, durdurulmasını, haksız rekabetin önlenmesini ve giderilmesini, tasarımdan doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araç ve gereçlere, makine ve bilhassa kalıplara el konulmasını ve karar kesinleştikten sonra imhasını ve 10.000,00 TL manevi tazminat ile sonradan artırılmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi zararın ve yoksun kalınan kazancın ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsilini ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA ; Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile, davacıya ait tasarımın yeni ve ayırt edici niteliklere haiz olmadığını, davacı tarafın başvurusundan çok önce kamuya arz edilmiş olan tasarımları kendi tasarımlarıymış gibi kendi adına tescil ettirdiğini, davacı adına tescilli tasarım ile müvekkili tasarımının birbirine benzemediğini, zira tasarımların gerek kapak, gerekse gövde kısımlarında bulunan desenler ve üst kapaklarında yer alan tutma kısımlarının tamamen farklı olduğunu, tasarımlarda tek ortak özelliğin dikdörtgen geometrik şekline sahip olmaları ve hemen hemen aynı boyda olmaları olduğunu, ancak bu ortak özelliklerin tüm gıda saklama kapları için aynı olduklarını, bu yapının teknik zorunluluk nedeniyle ortak olmak zorunda olduğunu ve davacı tasarımı yeni ve ayırt edici olmadığından, işbu tasarım nedeniyle ileri sürülen ihlal iddiasının hukuki bir tarafının da olmadığını iddia ederek, asıl davanın reddini, karşı davanın kabulü ile davacı-k.davalı adına tescilli olan .... sayılı tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Mahkememizin ...Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekesi ile, davalı tarafın müvekkil firma adına TPE nezdinde .... numaralı tescilli tasarımı bakımından 6769 sayılı kanun uyarınca tecavüz ve 6102 sayılı TTK uyarınca haksız rekabet teşkil eden eylemler gerçekleştirmesi ve bu eylemlerinin devam etmesi nedeni ile davalı tarafça müvekkilin tescilli endüstriyel tasarım hakkına tecavüz tespiti ile durdurulması, haksız rekabetin önlenmesini 5.000 TL maddi ve 10.0000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığını, işbu tasarım nedeniyle ileri sürülen ihlal iddiasının hukuki bir tarafının bulunmadığını ve müvekkili ait tasarım ile davacıya ait tasarımın birbirine benzemediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsili, karşı dava, davacı-k.davalı adına tescilli olan .... sayılı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmaması nedeniyle hükümsüzlüğü ve sicilden terkini, birleşen davanın ise, yine asıl davadaki tasarım tesciline dayalı olarak tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsili taleplidir.
TPMK Tasarımlar Dairesi Başkanlığından gelen kayıtlardan, .... sayılı "...." ürün adlı tasarım tescil belgesinin 18/02/2016 tarihinden itibaren davacı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 10/07/2018 tarihli raporda sonuç olarak, esas davada davacı tarafa ait ....-sayılı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün görseli ve 2017/01436 sayılı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu sebeple benzer olarak algılandıkları, karşı dava yönünden yapılan incelemede ise, hükümsüzlüğü talep edilen ....-1 sayılı tasarım tescili ile benzer tasarımların ilgili tsaraımın başvuru tarihi olan 18/02/2016 tarihinden önce kamuya sunulduğu yolunda görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Birleşen dosya içerisinde bulunan Bakırköy ... FSHHM'nin .... D.İş sayılı dosyası incelendiğinde, dosyamız davacısı tarafından birleşen dosya davalısı aleylinde tespit talepli olarak açıldığı ve alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak, tespit esnasında benzer tasarımların aleyhinde tespit istenen firmaya ait ticari işlerinde üretiminin yapıldığı, tasarımlar arasındaki benzerliğin öne çıkmayan küçük farklar dışında yeterince ayırt edici özelliği olmadığı, genel kullanıcı izlenim algısında iltibas oluşturacak benzer tasarımlar olduğu hususunda görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacının asıl ve birleşen dosyadaki tasarıma tecavüzü tespiti ve önlenmesi ile tazminat taleplerinin değerlendirilebilmesi için öncelikle asıl dosyadaki davalının tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karşı davasının değerlendirilmesi gerekir. Dosyadaki deliller ve dosya kapsamı ile uyumlu olan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davaya dayanak yapılan davacı adına tescilli ....numaralı tasasarımın başvuru tarihi olan 18/02/2016 tarihinden önce yaygın olarak başka firmalarca kamuya sunulduğu, yeni ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. SMK 56/1 maddesi uyarınca tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartı ile bu kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. Aynı yasanın 64/6-d bendi uyarınca, yeni olmadığı tespit edilen tasarım tescil talepleri reddedilir. Olayımızda da, bilirkişi raporunda değinildiği üzere, davacı-karşı davalı adına olan tasarım yenilik unsurunu taşımadığından, karşı davanın kabulü ile, davacı adına olan .... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerekmiştir.
Hükümsüzlük, geriye etkili sonuç doğurduğundan ve böylece davacının dayandığı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiğinden, asıl ve birleşen davada davacının davalarının dayanağı kalmadığından, asıl ve birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Asıl dava dosyasında davacının davasının reddine,
2-Asıl dosyada davalının karşı davasının KABULÜNE, davacı adına olan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 256,17 TL peşin harçtan, 44,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 211,77 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı-k.davalıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 44,40 TL ilam harcından, 14,50 TL karşı dava harcının mahsubu ile, 29,90 TL bakiye karar harcının davacı-k.davalıdan tahsiline,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen asıl dava nedeniyle tecavüzün tespiti men'i dava yönünden 3.931,00 TL, maddi tazminat talebi yönünden 3.931,00 TL ve manevi tazminat talebi yönünden 3.931,00 TL vekalet ücretinin takdiri ile, davacı-k.davalıdan alınarak, davalı-k.davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen karşı dava nedeniyle hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacı-k.davalıdan alınarak, davalı-k.davacıya verilmesine,
6-Davacı-k.davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı-k.davacı tarafından yapılan 45,90 TL karşı dava masrafı, 14,00 TL tebligat ve 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.259,90 TL yargılama giderinin, davacı-k.davalıdan alınarak, davalı-k.davacıya verilmesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN :
1-Birleşen mahkememizin .... esas sayılı dosyasında davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 256,17 TL peşin harçtan, 44,40 TL ilam harcının mahsubu ile, 211,77 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen tecavüzün tespiti men'i talebi yönünden 3.931,00 TL, maddi tazminat talebi yönünden 3.931,00 TL ve manevi tazminat talebi yönünden 3.931,00 TL vekalet ücretinin takdiri ile, birleşen davacıdan alınarak, birleşen davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
6-Gider Avansından kalan miktarın 6100 Sayılı yasanın 333 maddesine göre karar kesinleşince taraflara iadesine,
Asıl dosyada ve birleşen dosyada davacı vekili ile asıl davada davalı-karşı davacı ve birleşen dosyada davalı vekilinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Mahkememize verilecek veya gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup anlatıldı.17/01/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır