T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/22
KARAR NO: 2020/92
DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/01/2018
- BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2018/192 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA: Faydalı Model Belgesine Tecavüzün Önlenmesi, Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/04/2018
KARAR TARİHİ: 16/06/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/06/2020
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin TPMK nezdinde ....... sayı ile tescilli "......." buluş başlıklı faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, müvekkili tarafından ...... Deri Mamülleri Tic.Ltd.Şti'den satın almış olduğu deri cüzdanın müvekkiline ait faydalı modele konu ürünün taklidi niteliğinde olduğunu, davalının kötü niyetli olarak ve müvekkilinin tescilinden yaklaşık bir yıl sonra ve ürün piyasaya sürüldükten sonra görsel olarak birebir aynı özellikler taşıyan ve ürün hakkında haksız kazanç sağlamak amacıyla 21.11.2016 tarih ve ...... başvuru nolu "..... " isimli faydalı model belgesini kendi adına tescil ettirdiğini, ancak söz konusu faydalı modelin yenilik kriterlerini taşımadığını, bu durumun müvekkilinin faydalı model belgesinden doğan haklarına piyasaya sürülen taklit ürünün düşük kalitesi sebebiyle ticari itibarına, üretim ve satış yolu ile ticari kazancına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, davalı adına ...... sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, her iki faydalı modelin davacının iddiasının aksine benzerlik arz etmediğini, müvekkilinin faydalı model kullanımı tescile dayalı olduğundan9, davacının tazminat talebinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini ve davacının tescil tarihinden önce ürünü piyasaya sürdüğünü ve tekniğin bilinen durumu ile adına tescilli faydalı model başvuru ile aşıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğun ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Mahkememizin ...... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin TPMK tarafından verilen ....... sayılı faydalı model belgesi ile geliştirdiği mekanizmalı kredi kartlığı için 05.12.2015 tarihinen itibaren 10 yıl müddetle yasal koruma altında olan hak sahibi olduğunu, müvekkilinin ürünlerini ...... markası ile pazarladığını, davalıdan "....... " markasını taşıyan bir adet kredi ..... deri cüzdan satın aldığını, satın alınan cüzdanın ....... ile birlikte satıldığını, satış fişinde de mekanizmalı kredi kartlığın bulunduğunun yazılı olduğunu, satışa sunulan materyallerin görsellerinden anlaşılacağı üzere, faydalı modele konu ....... deri cüzdanının ayrılmaz bir cüzü olarak birlikte satışa sunulduğunu, davalının cevabi ihtarnamesinde, ...'ün faydalı model hakkına dayandıklarını beyan ettiğini, davalı ile müvekkil arasında herhangi bir lisans sözleşmesi akdedilmediğinden eylemin müvekkilin korunan hakkına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, 10.000,00 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi zararının ticari temerrüt fazi ile birlikte davalıdan tahsilini, haksız rekabete konu ürünlere el konularak imhasını ve hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili tarafından satılan ve davaya konu edilen deri cüzdanın, müvekkili tarafından faydalı model belgesi sahibinden alınan yetki ile piyasaya sürüldüğünü, faydalı model sahibinin rızası ile yapılan satışlardan dolayı müvekkilinin hiç kimsenin fikri mülkiyet hakkına tecavüzünün mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dosya yönünden; dava faydalı modelin hükümsüzlüğü ve faydalı modele dayalı tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminata ilişkindir.
Birleşen mahkememizin ...... esas sayılı dosyası yönünden; dava faydalı modelden doğan haklara tecavüz ile maddi ve manevi tazminata ilişkindir. TPMK nezdindeki tescil evrakları getirtilerek incelenmiş, taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğine; asıl dosyada davalı adına tescilli ...... tescil nolu faydalı modelin davacı adına tescilli ...... tescil nolu faydalı modelin temel istemler, çalışma prensibi ve görsel olarak benzer olup yenilik vasfı bulunmadığı anlaşılmakla hükümsüzlüğe dair talebin kabulü gerekmiştir. Davacının tazminat talebine gelince; davalının davacı faydalı modeli ile aynı olan tescili alıp birleşen dosyanın davalısına kullandırılması şeklindeki eylemi davacının faydalı modelden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinden davacının tazminat seçeneğine göre yapılan bilirkişi incelemesi sonucu isteyebileceği tazminat tutarının 1.297,85 TL olduğu anlaşılmakla bu tutar yönünden maddi tazminat talebi kabul edilmiştir. Davalının bu eylemi aynı zamanda davacının faydalı modelden doğan manevi haklarına tecavüz teşkil ettiğinden tecavüzün niteliği, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek 2.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Davalının eylemi birleşen dosyadaki davalının eylemi ile müteselsilen olup TBK'nın 61 ve devamı maddelerindeki müteselsil sorumluluğa dair hükümleri gözetilerek hüküm kurulmuştur.
Birleşen dosya yönünden ise; yukarıda değinildiği üzere davalı kullanımının davacının faydalı modelden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiği, dayandığı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verildiği gibi SMK'nun 155. Maddesi de gözetildiğinden dayandığı faydalı modelin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı anlaşılmakla tazminat seçeneğine göre yapılan bilirkişi incelemesi sonucu isteyebileceği tazminat tutarının 1.297,85 TL olduğu anlaşılmakla bu tutar yönünden maddi tazminat talebi kabul edilmiştir. Davalının bu eylemi aynı zamanda davacının faydalı modelden doğan manevi haklarına tecavüz teşkil ettiğinden tecavüzün niteliği, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek 2.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Davalının eylemi birleşen dosyadaki davalının eylemi ile müteselsilen olup TBK'nın 61 ve devamı maddelerindeki müteselsil sorumluluğa dair hükümleri gözetilerek karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Asıl dosya yönünden davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalı adına tescilli ...... tescil nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
Mahkememizin birleşen ...... esas sayılı dosyasında kabul edilen tazminat nedeniyle tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla 1.297,85 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 341,55 TL harçtan, 225,28 TL ilam harcının mahsubu ile, 116,27 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davanın kısmen reddi sebebiyle, karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 341,55 TL peşin ve 35,90 TL başvuru olmak üzere toplam 377,45 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 207,40 TL tebligat-tezkere ve 1.900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.107,40 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 934,00 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN :
1-Birleşen Mahkememizin ....... Esas sayılı dosyası yönünden davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ...... tescil nolu faydalı modelden doğan haklarına tecavüzün ortadan kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden ürünlere el konularak imhasına,
Asıl dosya da davalı ... yönünden kabul edilen tazminat nedeniyle tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla 1.297,85 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
Hüküm özetinin karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınarak ülke çapında yayınlanan bir gazetede ilanına, fazlaya dair talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince, 225,28 TL ilam harcından, 204,93 TL peşin harcın mahsubu ile, 20,35 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davanın kısmen reddi sebebiyle, karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.910,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 204,93 TL peşin ve 35,90 TL başvuru olmak üzere toplam 240,83 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 117,00 TL tebligat-tezkere masrafının, 52,65 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Davacı ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.16/06/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır