T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/8
KARAR NO: 2019/287
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü, Sicilden Terkin
DAVA TARİHİ: 07/09/2017
KARAR TARİHİ: 10/09/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/09/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili ile davaya konu tasarım tescil belgesinin sahibi olan davalı yanın mutfak ürünleri üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren firmalar olduğunu, davalının devlet kurumları tarafından hazırlananan şartnamelere dayalı olarak ihaleye çıkartılan ve alanda faaliyet gösteren firmaların uzun yıllardır ve sürekli olarak üretmekte olduğu ürüne ilişkin hak iddia ettiğini, bunun üzerine yapılan araştırmalarda, davalı yanın "...." adı altında ürün tasarımını tescil ettirdiğini, davalı tarafından tescil edilmiş olan tasarımın davalı tasarımı olmadığı gibi, yeni ve ayırt edici niteliğe de sahip olmadığını, anonim tasarım niteliğine de haiz olan tasarımın davalı tarafından tescilinin yapılmasının aynı zamanda açık bir şekilde kötü niyetli bir davranış olduğunu iddia ederek, davalı adına ...... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, iddia edilenlerin aksine müvekkilinin tescilli tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına sahip olduğunu, bu nedenle tescil edilerek koruma altına alındığını, müvekkili tasarımının yine müvekkili tarafından kamuya sunulduğunu ve bu durumun SMK'nın 57/2 maddesi uyarınca yenilik ve ayırt edicilik niteliğini değiştirmediğini, müvekkilinin tasarımını kullanmasının davacı aleyhinde nasıl haksız rekabet oluşturduğu hususunun da anlaşılır gibi olmadığını ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı adına ...... sayı ile tescilli tasarımın yeni ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığından bahisle hükümsüzlüğü taleplidir.
Davanın başta İstanbul ...... FSHHM'de açıldığı ve Mahkemenin 28/03/2018 tarih, ..... Esas ve...... Karar sayılı ilamı ile yetkislik kararı verilerek dosyanın Mahkememize intikal ettiği anlaşılmıştır.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ..... sayı ile tescilli "...." ürün adlı tasarım tescil belgesinin, 18/12/2015 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile davalı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları 12/06/2019 havale tarihli raporda sonuç olarak, davalı tarafa ait ..... sayılı tasarım ile ....... sayılı tasarımın ayniyet derecesinde benzerliği ve ....... sayılı tescilin başvuru tarihinin daha yeni olması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, davalı tarafa ait ...... sayılı tasarım ile dava dışı ...... şartname numaralı "....... " tasarımının benzer olduğu, ancak şartnamedeki tasarımın kamuya sunulduğuna dair bilgiye ulaşılamadığından, işbu şartnamedeki tasarımdan dolayı hükümsüzlük şartının oluşmadığı belirtilmiştir.
SMK 55. Maddesi tasarımı tarif etmiş olup, tasarım ürünün tümü veya bir parçasının yada üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerden kaynaklanan görünümdür.
Yasanın 56. Maddesi tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartı ile bu kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağını düzenlemiştir. Bir tasarımın aynısı tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce tescilli tasarım için tasarım kamuya ilk sunulan tarihden önce, dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarla farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce tescilsiz tasarım için kamuya ilk sunulduğu tarihden önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklı ise bu tasarım ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.
Bir tasarımın 6769 sayılı SMK hükümlerine göre tescil edilerek koruma kapsamına alınabilmesi için yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıması gerekmektedir. Yeni ve ayırt edici tasarımlar belge verilerek korunur.
Bir tasarımın yeni olarak kabul edilebilmesi için aynısının, başvurunun Türk Patent ve Marka Kurumu’na yapıldığı tarihten veya başka ülkede yapılmış bir başvuruya dayalı olarak rüçhan hakkı kullanılmış ise rüçhan tarihinden yani başka ülkeye yapılan başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Ayrıca koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden önce on iki ay içerisinde kamuya sunulursa yenilik vasfına sahiptir. Ancak 12 aydan fazla bir süre önce kamuya sunduğu tespit edilmesi halinde bu kullanım yenilik kriterini ortadan kaldırmaktadır.Yenilik kavramını sadece Türkiye’ de değil dünyada yenilik anlamında anlaşılması gerekmektedir.
Tasarımın ayırt edici olması, korunma talep edilen tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile benzer olduğu iddia edilen ve kıyaslanan herhangi bir başka tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasındaki belirgin bir farklılığın var olması anlamındadır.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
Dosyadaki iddia ve savunmalar, sunulan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı topluca değerlendirildiğinde, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, bilirkişi heyeti tarafından yapılan resen araştırma ve inceleme neticesinde, dava dışı ...... San.ve Tic.A.Ş adına TPMK nezdinde tescilli 30/12/2011 başvuru tarihli ve ...... sayılı tasarımın, davalı adına ...... sayı ile tescilli davaya konu tasarım ile birebir aynı olduğu ve dava dışı ...... San.ve Tic.A.Ş'ye ait tasarımın daha eski tarihli olması nedeniyle, davalı yana ait tasarımın yeni ve ayırt edici niteliklere haiz olmadığı anlaşılmakla, aşağıda da yazılı olduğu üzere, davacının davasının kabulü ile, davalı adına .... sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
2-Davalı adına tescilli ...... tescil başvuru nolu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 44,40 TL ilam harcından, 31,40 TL peşin harcın mahsubu ile, 13,00 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 62,80 TL dava ilk masrafı, 182,00 TL tebligat-tezkere ve 2.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.344,80 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.10/09/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır