T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/2
KARAR NO: 2019/242
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 03/07/2018
KARAR TARİHİ: 25/06/2019
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/07/2019
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin her türlü plastik hammaddeden büro, ev ve bahçe mobilyası imal ederek yurtiçi ve yurtdışı satışını yapan sektöründe öncü bir firma olduğunu, müvekkilinin davaya konu "ayak bağlantı aparatı" tasarımını Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı nezdinde 05.09.2013 tarihinde .... tescil numarası ile endüstriyel tasarım olarak adına tescil ettirdiğini, ancak hal böyle iken davalının, müvekkili şirketin izni olmaksızın üretimini yaptığını ve işbu tasarımı kullanarak ürettiği sandalye ve koltukları kendi firma kataloğunda ve www....com adlı resmi internet sitesinde, fuarlarda ve broşürlerinde reklam ve tanıtımını yaptığını, davalının söz konusu ürünlerin imalat ve satışını gerçekleştirerek bundan haksız olarak kazanç elde etmekte olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirketin söz konusu tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil eden işbu eylemlerinin tespiti amacıyla Kayseri .... Sulh Hukuk Mahkemesinin .... Değişik İş numaralı dosyasından tespit talebinde bulunduklarını ve işbu dosyadan alınan rapor ile tecavüz teşkil eden eylemlerin açık ve net olarak belirlendiğini iddia ederek, tecavüzün tespitini, önlenmesini, bu ürünlerin üretimi sebebiyle kullanılan her türlü araçlara el konularak imasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi ve 5.000,00 TL mali hak tazminatın, tecavüzün vuku bulduğu tarihten itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 07/03/2019 tarihli dilekçesi ile, 10.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 22.299,02 TL arttırarak 32.299,02 TL olarak ıslah etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, çalışmalar sonucunda sandalyeye ilişkin bir tasarım çalışması yaptığını, ve iş bu çalışmanın yasal yönden korunması için Türk Patent Entitüsüne 09/12/2015 tarihinde başvuru yaptığını, davacı firmanın ise söz konusu sandalyede kullanılan aparatın patent hakkının kendilerinde olduğuna ilişkin 27/07/2016 Tarihinde Patent enstitüsüne itiraz ettiğini ve yapılan değerlendirmede, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında K.H.K.nin 5,6 ve7. Maddelerine dayanılarak, yapılan itirazın kabulü ile .... ve 2 sıra numaralı tasarımların tescilinin iptaline karar verildiğini, ancak müvekkilinin eylemleri nazara alındığında, tasarıma tecavüz değil, yeni bir tasarım tescili saikiyle hareket ettiğini, tasarıma tecavüzün söz konusu olmadığını ve maddi - manevi tazminat şartlarının oluşmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Mahkememizin... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı şirketin TPE... tescil no ile yenilik özelliği taşımayan çapraz sandalye bağlantısı için tasarım tescili sahibi olduğunu davalı şirketin satışını yaptığı sandalye ayak bağlantı aparatı ürününün ar-ge çalışmalarına yüksek derecede hassas davrandığını iddia ederek, tüm bu çaba emeklerin sonucunu tasarımlarının tescilini kazandıklarını, bunun haklı bir durum olduğunu belirttiklerini, söz konusu tasarımın yıllar öncesinde ... tarafından tasarımının yapıldığını ve sahibi olduğu .... bünyesinde bir çok kez hem web sitelerinde, hem de kataloglarında yer aldığını, ...ın tasarımı ile davalının tasarımı arasında genel izlenim kriteri açısından farklılık bulunmadığını iddia ederek, davalı adına 2013/06166 sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü ve iptalini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava, tasarıma tecavüzün tespiti önlenmesi, maddi-manevi tazminatın davalıdan tahsili ve verilecek hüküm özetinin ilanı, bileşen dava ise, davalı-birleşen dosya davalısı adına 2013/06166 sayı ile tescilli tasarımın, yeni olmadığından bahisle hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplidir.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve tasarım tescil kayıtları ile resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra, asıl ve birleşen davadaki iddia ve savunmaların değerlendirilmesi açısandan dosyada bilirkişi incelemeleri yaptırılmışır.
Dosya kapsamı, deliller ve hükümsüzlük yönünden alınan bilirkişi raporuna göre, davacı birleşen dosya nedeniyle davalı adına tescilli endüstriyel tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olduğu anlaşılmakla, birleşen dosya yönünden olan hükümsüzlük davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamı, deliller ve aldırılan bilirkişi raporlarına göre, davalının davacı adına tescilli ... tescil nolu bağlantı aparatı niteliğindeki tasarımın iltibas doğuracak şekilde benzerini kendi üretiminde kullanmak suretiyle davacının tasarımdan doğan maddi ve manevi haklarını ihlal ettiği anlaşılmıştır. Davacının tercih hakkına göre her ne kadar en son alınan mali müşavir bilirkişi raporunda ürün satış adetinin 963 olup, davacının isteyebileceği tazminat (muhtemel gelir) tutarının 32.229,02 TL olduğu belirtilmiş ise de, davalı vekilinin ısrarla tespitten sonra dava konusu aparat tasarımını müvekkilince yapılan sandalye aparatında kullanılmadığını savunması, hesabın sadece sandalyeye davalı tarafça verilen isme göre adedinin tespit edilmiş olması, keza ihlalin sandalyenin kendisine ilişkin olmayıp, sandalye imalinde kullanılan aparata ilişkin olması karşısında, bu miktara itibar edilmeyerek TBK 50 ve 51 maddeleri uyarınca davacının maddi tazminat tutarı 10.000,00 TL olarak takdir edilmiştir. Fazlaya dair maddi tazminat ile FSEK hükümlerine ilişkin olan tazminat talepleri yönünden koşullar oluşmadığından, talep reddedilmiştir. Manevi tazminat yönünden ise, davalının yukarıda değinilen eylemi ile davacının tasarımdan kaynaklanan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği ve sayısı, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek, davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Uyuşmazlığın niteliği ve tarafların sıfatı ile hüküm altına alınan tazminatlara tespit tarihinden itibaren avans faizi işletilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :
1-Asıl dosya yönünden davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli .... tescil nolu tasarımdan doğan haklarına tecavüzün tespitine, önlenmesine, tecavüz oluşturan davalı ürünlerine ve bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara el konularak imhasına,
Toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 24.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın 24.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair tazminat taleplerinin REDDİNE,
Hüküm kesinleştiğinde masrafı davalı tarafça karşılanarak hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan 1 gazetede ilanına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 1.366,20 TL ilam harcından, 512,33 TL peşin ve 44,40 TL ıslah harcının mahsubu ile, 809,47 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru, 512,33 TL peşin ve 44,40 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 588,13 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 660,10 TL tebligat-tezkere ve 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.160,10 TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre 2.446,97 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan 700,00 TL giderin, davanın kabul-red oranına göre 288,26 TL.'sinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN :
1-Birlişen Mahkememizin... Esas sayılı dosyası yönünden, davacının davasının REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 44,40 TL ilam harcından, 35,90 TL peşin harcın mahsubu ile, 8,50 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 3.931,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup anlatıldı.25/06/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır