T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2008/506 Esas
KARAR NO: 2020/225
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 23/05/2008
KARAR TARİHİ: 03/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu, bu ortaklığın, kooperatiften 1994 yılında satın alınan 20-21-22-23-24 ve 25 nolu toplam 6 adet dükkandan kaynaklanmakta olduğunu, müvekkilinin ortaklık hakkına bağlı olarak kooperatife karşı taahhütlerini tam olarak yerine getirmiş olması nedeniyle 13/A Bloktaki 6 adet işyerinin kendisine tahsis edilmiş ve 1995 yılında da teslim edilmiş olduğunu, teslim tarihinden itibaren müvekkilinin belirtilen işyerlerinde faaliyet göstermekte olduğunu, söz konusu bu işyerlerine ortaklık kaydı yapılırken, müvekkilinin kooperatif tarafından bütün üyelere gönderilen yazılara, tanzim edilen taahhütnameye ve ödeme planına bağlı kalarak ortaklık isteğinde bulunmuş olduğunu, kooperatifin ortaklık talebini kabul ederek ortak kayıt etmiş ve istenilen ödemeleri yaptıktan sonra da işyerini müvekkiline tahsis ve teslim etmiş olduğunu, aradan 11 yıl geçtikten sonra 05.06.2005 tarihli Genel Kurul toplantısında, şimdiki mevcut yönetimin eski yönetimle olan ihtilafı nedeniyle, bu yerlere kayıt olan ortakların ünite başına 90.000,00 YTL daha ödeme yapmasına genel kurulca haksız bir şekilde karar aldırmış olduğunu ve bu ödemenin gerekçesini de elde edilen rant olarak ifade etmiş olduğunu, bu şekilde kayıt olan ortakların sayısının 28 kişi olduğunu, 1000 kişiden fazla ortağı olan bir kooperatifte "bu kişilerin işyerleri daha iyi iş yapıyor, yada bu kişiler işyerlerini büyüttüler, böylece rant elde ettiler, bu nedenle 90.000,00 YTL daha ödemeleri gerekir" şeklinde yasal olmayan bir gerekçe ile çoğunluk tarafından üzerlerine baskı kurulmuk suretiyle, genel kuruldan karar aldırılmış olduğunu, böyle bir kararın kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi için genel kurul iptal davası açılmış olduğunu ve halen davanın derdest olduğunu, ayrıca kooperatifin 90.000,00 YTL alacak iddiasının yasal dayanağı olmadığı iddiasıyla menfi tespit davası da açılmış olduğunu, diğer taraftan davalı kooperatif yönetiminin 02.09.2007 tarihli Olağanüstü Genel Kurul toplantısında ise, müvekkilinin ortaklık kaydının zaten baştan itibaren geçersiz sayılmasına dair karar aldırılmış olduğunu, bir taraftan genel kurula 90.000,00YTL daha ödeme için karar aldıran yönetim kurulunun bu kararın yasal olmayacağını fark ettiğinde, devam eden davalardan da kurtulmak amacıyla bu kez de ortaklığın baştan itibaren geçersiz sayılması için genel kurula karar aldırmış olduğunu, müvekkiline keşide edilen 11.04.2008 tarih ve ....... yevmiye nolu ihtarname ile müvekkilinin ihracına karar verilmiş olduğunu, bu ihtarnameden müvekkilinin neye göre ihraç edildiğini anlayamadıklarını beyanla; davanın kabulü ile, davalı Yönetim Kurulunun 25.10.2007 tarihli ve ..... sayılı ihraç kararının iptali ve yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin davacı ortaktan olan 540.000,00 YTL ödemesine dair talebinin, somut olarak, kooperatifin 05.06.2005 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan, genel kurul gündeminin 5. maddesinde görüşülen, tutanağının 5 sırasında yer alan; "........ ada, ........sayılı parselde yer alan küçük çarşı grubunu teşkil eden 28 adet dükkan sahibi ortaklarının kooperatif ortakları aleyhine elde ettikleri rant kadar 90.000,00 YTL kooperatife ödeme yapmalarına karar verilmesine" dair teklifi oya sunulduğunu, 42 ret oyuna karşı 419 olumlu oyla ve oy çokluğu ile kabul edildi" cümlesinden oluşan genel kurul kararına dayandığını, Yönetim Kurulunun görevinin, Genel Kurulda alınan kararı uygulamak olduğunu, müvekkili Kooperatif Yönetim Kurulunun, Kooperatifin 05.06.2005 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan kararı uygulamış olduğunu, davacıya Genel Kurulda alınan karar gereği Mülkiyeti Kooperatife ait ....... ada ........ parsel sayılı arsa üzerinde kurulu 13/A blokta yer alan davacı adına tahsisli 20,21,22,23,24 ve 25 nolu atölyeler hakkında beher ünite için 90.000,00YTL den 540.000,00YTL'yi ödemesini Noter aracılığıyla keşide edilen ihtarname ile bildirmiş olduğunu, ihtarnamenin davacıya tebliğ olmasına rağmen davacının genel kurul kararının gereğini yerine getirmemiş olduğunu, bunun üzerine müvekkili Kooperatif Yönetim Kurulunun, Kanun ve Anasözleşmenin kendisine verdiği yetkiye dayanarak 25.10.2007 tarih ve 62 sayılı karar ile ortaklık yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının ana sözleşmenin 14.maddesinin 2.bendine istinaden ihracına karar vermiş olduğunu, ihraç kararının usul ve kanuna uygun olduğunu, kural olarak iddialarını ispat külfetinin davacılara ait olduğunu, davalarını ispat etmeleri gerektiğini beyanla; davanın reddine, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyasının sonucunun beklenmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, Kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyasının kesinleşme şerhli gerekçeli karar örneği, Bakırköy Kapatılan ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyasının keşinleşme şerhli gerekçeli karar örneği ve delil niteliğindeki tüm bilgi ve belgeler dosyamız içerisine aldırılmıştır.
Davalı Kooperatifin 02.09.2007 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 4. maddesinde; '“14.08.1994 tarihli olağanüstü genel kurul kararının kaldırılmasına, anılan dönem yönetim kurulunun 30.04.1995 tarihli olağan genel kurul toplantısında ve 07.04.1996 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan bilanço kabul ve ibra kararlarının kaldırılmasına, anılan dönemde yönelim kurulu başkan ve üyesi olarak görev yapmış ortakların hukuki ve cezai açıdan sorumlu tutulmalarına, anılan dönem yönetim kurulunun hukuki-maddi sorumluluklarının kapsamının belirlenmesi bakımından üç kişiden oluşacak hesap tetkik komisyonu kurulmasına, komisyona, bundan sonra ilk toplanacak olağan genel kurul toplantısına rapor sunma görev ve yetkisi verilmesine, yönetim kurulunun hukuki-maddi sorumlulukları yönünden raporun görüşüleceği genel kurulda alınacak karar doğrultusunda işlem yapılmasına, aynı konuda gündemin 7. maddesinde; “Genel kurulca, 14.08.1994 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında o tarihteki yöneticilerin aldatması ile alındığı ve iptaline ve kaldırılmasına karar verildiği, 28 adet dükkanlar için ortak yazılan kişilerin, 28 dükkanlar için ortak yazılmalarının dayanağı da böylece ortadan kalktığı gibi, “50 m2 kullanım alanlı projeyi gördüm kabul ediyorum" diye taahhütname imzalamış oldukları vc 125 er m2 dükkan sahibi olmadıklarını bildikleri ve bu nedenle 125 er m2 dükkan sahibi olma iddialarında iyi niyetli olmadıkları kooperatif kayıtları ile de sabit olduğundan, bu kişilerin 28 dükkanlar için ortaklık haklarının hiç doğmadığının, hukuken hiç ortak olmadıklarının ve ortak sayılamayacaklarının tespit ve kabulüne, bu yerler için ortaklık kayıtlarının silinmesine, bu dükkanlar için kooperatif ortağı olmayan bu kişilerin kooperatife yaptıkları sabit olan ödemelerle ilgili olarak, 3996 yılından itibaren dükkanlara fiilen tasarruf etmekte olduklarından öncelikle elde ettikleri maddi menfaati mahkeme eliyle tespit ettirmek kooperatif göz önünde tutularak, dükkanlardan haksız elde ettikleri menfaatin bu kişilerin ödemelerinde mahsup etmek suretiyle kıyasen, anasözleşmemizin ortaklarla hesaplaşmayı düzenleyen maddesine göre hesaplaşması ve ödediklerini iade etmesi, kooperatifimiz alacaklı kaldığı takdirde bakiyeyi tahsil etmek üzere yönetim kuruluna görev ve yetki verilmesine karar verilmiştir.
İş bu dosyamıza konu ve iptali istenen 25/10/2007 tarihli ve 62 sayılı kooperatif yönetim kurulu kararı incelendiğinde;Yukarıda belirtilen genel kurul kararlarından bahsedildikten sonra.
"..... Genel kurul kararına uymakla yükümlü olan yönetim kurulunca, 381 ada 1 parselde kayıtlı dükkanlar için genel kurulun 14.08.I994 tarihli olağanüstü toplantısında alınan genel kurul kararına istinaden Kooperatifler Kanununun 23. maddesine aykırı olarak ortak yazılanların ünite başına 90.000,00 TL ödemelerine ilişkin tebliğ edilen ihtarnamelere rağmen ödeme yapılmadığı, muhatapların bir kısminin özünde 05.06.2005 tarihli genel kurul kararının iptali talebi anlamına gelen menfi tespit diye açtıkları davalarda yürütmenin durdurulması istekleri de reddedildiğinden, halen İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin...... esas sayılı dosyası ile görülmekte olan davada verilecek karara göre davranmak hususu mahfuz kalmak kaydı ile yönelim kurulumuzca ihraç karan verilmek gerektiği,
Genel kurulun 02.09.2007 tarihli olağanüstü toplantısında alınan kararlarına göre ise,....... ada ..... parsel için ortak yazılanların, ortaklık kayıtları baştan itibaren geçersiz sayıldığından ortaklık kayıtlarının silinmesi gerekmekte, fakat, anılan genel kurul kararları aleyhine İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... sayılı dosyası ile iptal (bozma) davası açıldığı, 28 dükkanlar için yazılanların ortaklarının 'ortaklık kayıtları baştan itibaren geçersiz sayılmalarına dair genel kuıul kararı, anasözleşmenin 14. maddesine göre verilen bir ihraç kararı değilse de, ‘ihraç'la benzer sonuçlar doğurduğu, ortaklık kayıtlarının silinmesi ve anasözleşmenin 14/son maddesine göre ortaklık statüsünü sona erdiren kararların iptali için dava açıldığında ortaklık hak ve yükümlülükleri karar kesinleşinceye kadar devam edeceğinden, anılan ve açılabilecek sair bozma davalarının sonucunun beklenmesi gerektiği,
Genel kurulun bu iki kararının, 28 dükkan ortaklarının imtiyazlı statüsüne son verme, ortaklar arasında eşitsizliği giderme, adaleti sağlama amacı güttüğü, bu amacın gereği olarak 28 dükkan ortaklarının genel kurulca belirlenen adaleti ve eşitliği sağlayacak meblağlar ödenmediğinden yasaya aykırı ortak kayıtlarının baştan itibaren geçersiz sayıldığı, her iki genel kurul kararının yürürlükte olduğu, 02.09.2007 tarihli genel kurul kararının öncelikle uygulanacağı, muhalfarz kararın Mahkemece iptali halinde, 05.06.2005 tarihli kararın uygulanacağı, bu durumda anılan davalarda Mahkemelerin karar vermesini beklemek gerekmekle birlikte yönetim kurulumuzca yürürlükte olan ve yürürlüğü durdurulmayan her iki geınel kurul kararlarının diğerinden doğan hak ve borçlara halel gelmemek kaydı ile ayrı ayrı uygulanması gerektiği, kooperatifler kanunu ve anasözleşmemize göre ihraç şartları gerçekleşenler hakkında yasanın ve anasözleşmenin emrettiği kararın verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı
Bu gerekçelerle davacı ve bir kısım ortakların ; tebliğ edilen ihtarnamelere rağmen 05.06.2005 tarihli kararı uyarınca yapılması gereken ödemeyi yasal sürede yapmadığı, yasal şartlar gerçekleşmekle ihracına karar verilmek gerektiği belirtilerek, kooperatifin 02.09.2007 tarihli genel kurul kararı saklı kalmak kaydı ile, yine kooperatifin 02.09.2007 tarihli genel kurul kararından ve devam eden hakları saklı kalmak kaydı ile ortaklıktan, ihracına karar verilmiştir."
25/10/2007 tarihli ve 62 sayılı kooperatif yönetim kurulu kararının esas dayanağının davalı kooperatifin 02.09.2007 tarihli olağanüstü genel kurul kararında alınan kooperatif üyeliğinden ihraç kararı dayanak gösterilmiştir.
Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... Esas sayılı dosyası yukarıda belirtilen genel kurul kararının iptaline ilişkin olduğundan dosyamız açısından bekletici mesele yapılmıştır.
Bekletici mesele yapılan Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... Esas sayılı dosyası (eski ...... esas sayılı dosyası) celbedilmiş, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas ...... Karar sayılı ve 26/12/2014 tarihli ilamında; davalı kooperatifin 02/09/2007 tarihli olağanüstü genel kurulunda alınan gündemin 7. maddesindeki 28 adet ortağın üyeliklerinin silinmesi ve kendileri ile mali açıdan hesaplaşılmasına ilişkin alınan kararın geçersizliğinin tespitine, ayrıca asıl davada, aynı genel kurulun gündemin 4. maddesindeki eski yönetimin ibrasının kaldırılmasına ilişkin kararın geçersizliğinin tespitine karar verildiği, kararı aslı ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekilinin temyiz ettiği, Yargıtay ...... Hukuk Dairesi'nin ...... Esas ....... Karar sayılı ve 08/06/2017 karar tarihli ilamında; dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delilerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve özellikte temyiz edenin sıfatına göre, asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının yerinde görülmediğinin karar düzeltme yolu açık olmak üzere onanmasına karar verildiği, asıl ve birleşen dava davalısı tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmuş, Yargıtay ....... Hukuk Dairesi'nin ...... esas ...... karar sayılı ve 06/03/2019 karar tarihli ilamında; karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin Heyet tarafından bakılan ...... esas sayılı dosyası ( eski Mahkememiz ...... esas sayılı dosyası ve en son esasıyla ....... esas sayılı dosyası) iş bu dosyamız için bekletici mesele yapılmışsa da; dosyanın incelenmesinde; birleşen dosyalar ile birlikte sonuç taleplerin davalı kooperatifin 5/6/2005 tarihli genel kurulun gündem 3., 4. ve 5. maddelerinin iptali istemine ilişkin olduğu, dava dilekçesinde; gündemin 5. maddesinde gündemde olmadığı hâlde ve nisaba uyulmadan 28 adet dükkân sahibi ortakların şahsî sorumluluklarının ağırlaştırıldığı ve ek ödeme yükümlülüğü getirildiği, dükkânların anahtar teslimi fiyatla ihale edildiği ve satışın kesinleştiğini, o dönemin genel kurullarında bu satışlara karar verildiği ve yapılan ihalelerin onaylandığını, aradan 10 yıl geçtikten sonra kooperatifin bu dükkânlarının tapusunu verme yükümlülüğünü yerine getirmek yerine, neye dayanarak dükkân sahiplerinden para istediğinin belli olmadığı, dolayısıyla bu kararın da iptalinin gerektiği iddiasıyla dava açılmışsa da, söz konusu genel kurulda 28 adet dükkan sahibinin ihracına ilişkin doğrudan verilen bir karar söz konusu olmayıp, esasen dosyamıza konu yönetim kurulu kararında bahsedilmişse, dosyamıza konu iptali talep edilen yönetim kurulu kararının dayanağının 02/09/2007 tarihli genel kurul kararı olduğu ve bu genel kurula karşı açılan davanın Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...... Esas sayılı dosyasında görüldüğü davanın kabulüne ilişkin verilen kararın kesinleştiği, bu aşamadan sonra mahkememizin ...... esas sayılı dosyasının sonuçlanmasının beklenmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde, davalı kooperatifin 02/09/2007 tarihli olağanüstü genel kurul kararı esas alınarak Kooperatif yönetim kurulu kararı ile davacı dahil bazı kooperatif üyelerini ihracına karar verildiği, anılan 02/09/2007 tarihli olağanüstü genel kurul kararı Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... mahkeme kararı ile iptal edilmiş olup, Mahkeme kararının kesinleştiği, dayanak yönetim kurulu kararının da haksız olduğu ve davalının ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının iptali gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne, davacının kooperatif üyeliğinin devamına ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın KABULÜ İLE,
2-Davalı ....... Kurulunun 25/10/2007 tarih ve 62 sayılı kararının davacı yönünden İPTALİNE, davacının davalı kooperatif üyesi olduğunun TESPİTİNE,
3-Alınması gereken 54,40 TL harçtan peşin alınan 14,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 40,40 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan ilk dava açılış harç gideri 28,00 TL ile posta ve tebligat masrafı 21,00 TL olmak üzere toplam 49,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 3.400,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda 35 sayılı Kanunun geçici 2’inci maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri’nin kurulmasına ve 20/07/2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete’de ilan edildiği anlaşılmakla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360’ıncı madde hükümleri uyarınca, karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veye istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/03/2020
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
İş bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümleri uyarınca imzalanmış olup HMK Yönt. 8/5 maddesi gereği fiziki olarak imzalanmayacaktır