T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1292 Esas
KARAR NO: 2019/454
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2014
KARAR TARİHİ: 25/04/2019
Mahkememizde açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 5 ayrı bölgede Güneş Ererji santrali kurma kararı aldığını, enerji santralinin projelendirme işlemlerinin yürütülmesi ve ilgili kurumdan onay alınması hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla, davalı şirketle anlaşma sağlandığını, 10.07.2013 tarihinde "Çerçeve Anlaşma Şart Ve Koşuları" adı altında imzaladıkları sözleşme ile kurulması planlanan güneş enerjisi santralinin projelendirme ve ilgili kurumdan onay alma hizmetlerinin davalı şirket tarafından yerine getirilmesinin karara bağlandığını, müvekkilinin üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, ücret ödemelerini eksiksiz olarak davalıya ödediğini, davalı şirketin üzerine düşen edimlerini gereği gibi ifa etmediğini, bu nedenlerle ilgili kurum tarafından müvekkili şirketin güneş enerjisi santrali kurma projesine uygunluk belgesi verilmediğini, müvekkillinin 8500 TL'nin iadesi talep edildiğini, davalının ödenen bedelin iade edilmeyeceğini ifade ettiklerini, sözleşmenin ifa edilmemesinden doğan zararlarının tespiti ile bu zararlarının avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 8.500 TL nin de davalıdan avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; belirsiz alacak ve tespit davacı açmış olmasının usule aykırı olduğunu, talep ve içeriği itibariyle "Tespit davası" görünümündeki bu davanın, HMK.nın 106. maddesinde öngörülen koşullara da uygun olmadığını, davalı müvekkili tarafından, sözleşme gereğince üstlenmiş olduğu tüm yükümlülükler zamanında yerine getirildiğini, buna karşılık davacı işverenin anlaşmanın kendisine yüklediği sorumlulukları tam olarak yerine getirememiş olması nedeniyle müvekkilinin .... sunduğu projelerin onaylanmadan iade edildiğini, .... belirlediği eksikliklerin tamamı işverenin sorumluluğunda olup, davacı taraf bu eksiklikleri tam olarak gideremediğini, davalı müvekkilinin, davacı sorumluluğundaki bütün bu ve benzeri eksikliklerin giderilmemesine karşın proje onay süresinin de dolmakta olduğunu dikkate alarak ikisi bu davaya konu, onaltısı davacı şirket temsilcisinin diğer üç şirketi ile ilgili olup ayrı davalara konu edilmiş 18 projeyi düzenleyip bunları 03.03.2014, 11.03.2014 ve 17.03.2014 tarihlerinde .... sunduğunu, öte yandan zarara uğramış olan taraf davalı müvekkil şirket olup, davacının ilk aşamada yapmış olduğu ödemeler dışındaki her bir proje ile ilgili bakiye ücretleri talep etme ve ayrıca davacı tarafından sözleşme hükümlerine uyulmamış olması nedeniyle müvekkilinin uğradığı her türlü maddi ve manevi zararların giderilmesini isteme haklarını saklı tuttuklarını, davanın reddine karar verilmesini talep ettiği,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, Eser sözleşmesi kapsamında yüklenicinin edimini gereği gibi yerine getirmediği iddiasıyla, sözleşme bedelinin iadesi ve uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini talepli alacak istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık araflar arasındaki sözleşme uyarınca tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, dava konusu güneş enerjisi santralinin kurulmamasına davalının sebebiyet verip vermediği, davalı sebebiyet vermiş ise davacının bundandolayı uğramış olduğu zarar miktarı ve davacıdan talep edebileceği tazminat miktarı ile iadesini talep edebileceği ödeme miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın tespiti amacıyla mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, davalının adresinin İzmir olması nedeniyle defterlerinin incelenmesi için İzmir ATM'ye talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Talimat sonucu SMMM .... tarafından düzenlenen raporda ,davacının 2013 yılı defterlerinin genel kabul görmüş muhasebe standartlarına uygun olduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal mevzuat hükümleri doğrultusunda süresinde yaptırıldığı, taraflar arasında 10.07.2013 tarihinde Güneş Enerjisi Santrali Projelendirme Hizmetleri Çerçeve Anlaşması’nın imzalandığı anlaşılmakta olup, davalı şirketin sözleşme koşullarını yerine getirip getirmediğinin tespiti konusunda teknik inceleme gerektiği ve bu inceleme için Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkeme’si tarafından bilirkişi heyeti tayin edildiği anlaşılarak, tarafımca davalı defterleri ve dayanağı belgelerde, taraflar arasındaki borç-alacak ilişkisi incelendiği, davacı ile davalı arasında 10.07.2013 tarihli sözleşmeye dayanan ticari ilişki olduğu ve bu ilişki kapsamındaki işlemlerin davalı kayıtlarında Alıcılar hesabı altında 120 01 016 numaralı ve Alınan Sipariş Avansları Hesabında .... numaralı hesapta takip edildiği, davalı defterlerinde Alıcılar hesabında kayıtlı işlemlerde Davacı .... Ltd.Şti. tarafından 12.07.2013 tarihinde banka havalesi ile 8.500,00 TL ödeme yapıldığı, bu ödemeye karşılık davalının düzenlediği herhangi bir fatura olmadığı, 31.12.2013 yıl sonu muhasebe kapanış işlemleri nedeniyle hesapta görülen 8.500,00 TL bakiyenin 340 01 001 numaralı Alınan Sipariş Avansları Hesabına virman yapıldığı, davacı kayıtlarında yapılan incelemeler sonucunda Davalı şirketin aldığı avans nedeniyle davacıya 8.500,00 TL borçlu olduğu belirtilmiştir.
Talimat raporu geldikten sonra mahkememizce davacı şirketin defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, SMMM ... , hukuk bilirkişisi ....ve elektrik mühendisi Işıl Yenidoğan tarafından düzenlenen raporda; Davacı şirketin 2013 yılına ait ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yevmiye defterinin kapanış tasdikinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırıldığı, defterlerin tamamının yazılı olduğu ve birbirini teyit eder şekilde tutulduğu görülmüş olup, bu doğrultuda 6102 sayılı TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin 2013 yılına ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde; 10.07.2013 tarihli sözleşme kapsamında davalı şirkete 12/07/2013 tarihinde bankadan 8.500,00 TL ödeme yaptığı ve bu ödeme nedeniyle davalı şirketten 8.500,00 TL alacaklı durumda gözüktüğü,
Teknik kısmındaki tespitlere göre; taraflar arsındaki 10/07/2013 tarihli Güneş Enerjisi Santrali Projelendirme Hizmetleri Çerçeve Anlaşmasına göre, davacı tarafından kurulması planlanan 5 adet Güneş Enerjisi Santrallerinin ... Elektrik Projelendirme Hizmetlerinin davalı tarafından yürütülmesinin öngörüldüğü, sözleşme kapsamında hizmet verilecek olan projelerin Konya iline bağlı ... ilçesi ... Köyündeki arazi. Derbent ilçesi yukarı mahallesindeki arazi, .... ilçesi Kavak köyündeki arazi ve Ilgın ilçesi .... köyündeki arazi olduğu, sözleşme kapsamında verilecek olan hizmetlerin ve tarafların sorumluluklarının EK-1 A ve B maddelerinde ayrıntılı olarak belirtildiği şekilde olduğu, sözleşmenin EK-1 C maddesine göre iş bedelinin KDV hariç 25.000,00 TL olduğu, bu bedelin 8.500,00 TL’lik kısmının sözleşme tarihinde ödendiği, kalanının ise belirlenen iş etaplarının tamamlanmasına göre ödeneceğinin kararlaştırıldığı,
Gerek sözleşme çerçevesinde gerekse ....Ar-Ge Planlama ve Dış ilişkiler Daire Başkanlığı tarafından yapılan açıklamalar neticesinde;
1-Meram Projesinde, proje dosyasında Enerji Nakil Hattı proje pafta ve hesaplarının ve Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünden alınması gereken teknik değerlendirme raporunun bulunmadığı,
2-Derbent Projesinde, proje dosyasında Enerji Nakil Hattı proje pafta ve hesaplarının ve Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünden alınması gereken teknik değerlendirme raporunun bulunmadığı,
3-Akören Projesinde, proje dosyasında Enerji Nakil Hattı proje pafta ve hesaplarının, proje müellifi inşaat mühendisinin diploma ve SİM belgesinin ve Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünden alınması gereken teknik değerlendirme raporunun bulunmadığı,
4-Ilgın Projesinde, proje dosyasında hesaplarda ve proje paftalarında hata ve eksiklikler bulunduğu, GES uygunluk yazısı ile statik projesinin eksik olduğu, bağlantı görüşünün 500 kWe olarak alındığı, ancak santralin 506 kWe gücünde projelendirildiği,
5-Ahırlı Projesinde, proje dosyasında hesaplarda ve proje paftalarında hata ve eksiklikler bulunduğu, GES uygunluk yazısı ile statik projesinin eksik olduğu, bağlantı görüşünün 500 kWe olarak alındığı, ancak santralin 506 kWe gücünde projelendirildiği,
Projelerde eksik olarak belirtilen Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünden (YEGEM) alınması gereken Teknik Değerlendirme Raporu, Enerji Nakil Hattı proje pafta ve hesapları, Güneş Enerjisi Santrali (GES) uygunluk belgesi ve statik projesinin yaptırılması sorumluluğunun sözleşme gereği davacıda olduğu görülmekte iken, öte yandan Ilgın ve Ahırlı Projeleri özelinde ....’tan alınan bağlantı görüşünün 500kWe olduğu halde santralin 506 kWe gücünde projelendirilmiş olmasının sorumluluğunun davalıda olduğu ,bu sebepten projelerin iptalinde her iki tarafın da kusurlu olduğu, kanaatine varıldığı,
Sonuç olarak; davalı tarafından hazırlanmış olan projenin ilgili kurum tarafından onaylanmamasında ve dolayısıyla da davalının sözleşmeyle üstlendiği işleri yerine getirememesinde, hem davalının hem de davacının kusurunun bulunduğu, sözleşme konusu işlerin yerine getiril eme meşinde her iki tarafın kusurunun kapsam ve oranı dikkate alındığında, kurulumuzca; davalıya ödenmiş olan 8.500 TL’lik ön ödeme tutarının, davalının yapmış olduğu İşlerin (verdiği hizmetlerin) bedeli olarak davalıda kalması gerektiği, davalının davacıdan geri kalan iş bedeli kısmının ödenmesini talep etme hakkının bulunmadığı; davacının da davalıdan işbu 8.500 TL’lik ön ödeme tutarının iadesini talep etme hakkının bulunmadığı; ayrıca tarafların birbirlerinden herhangi bir tazminat talep etme hakkının da bulunmadığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmesi için önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Ek raporda , taraflarca kök rapordan sonra dosyaya yeni herhangi bir kayıt ya da belge sunulmadığı, kök raporda taraflar arasında imzalanan sözleşmeye konu projeler ayrı ayrı incelendiği, bu projeler ile ilgili eksiklikler tek tek tespit edildiği ve bu eksikliklerin hangi tarafın kusurundan kaynaklandığı ayrıntılı olarak açıklandığı, bu nedenle, davacı vekilinin tarafların sorumluluklarının ayrı ayrı dayanakları ile tespit edilmediği yönündeki itirazı yerinde görülmediği, davalı vekili Ilgın ve Ahırlı projelerinin 500 kWe yerine 506 kWe olarak projelendirilmiş olmasının eksiklik ya da hata olmadığını ve bu durumun projelerin onaylanmasını engellemeyeceğini beyan ve iddia etmiş ise de, kök raporda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere bu durumun davalıdan kaynaklı bir eksiklik ve hata olduğu, bu nedenle, davalı vekilinin itirazı da yerinde görülmediği, sonuç olarak, taraflarca dosyaya yeni bir bilgi ve belge sunulmaması ve de tarafların itirazlarının yerinde görülmemesi nedeniyle kök raporundaki tespit ve değerlendirmelerimizde herhangi bir değişiklik olmadığı, sonuç olarak taraflarca dosyaya yeni bir bilgi ve belge sunulmaması ve de tarafların kök rapora yönelik itirazlarının yerinde görülmemesi nedeniyle kök raporundaki tespit ve değerlendirmede herhangi bir değişiklik bulunmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporları gerekçeli ve denetlemeye açık hazırlanmış olup, mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirildiğinde , taraflar arasındaki Güneş Enerjisi Santrali Projelendirme Hizmetleri Çerçeve Anlaşması'na göre davalının yüklenici olarak 5 adet Güneş Enerjisi Santrallerinin .... Elektrik Projelendirme Hizmetlerinin yürütülmesini üstlendiği, iş bedelinin KDV hariç 25.000,00 TL olduğu, bu bedelin 8.500,00 TL’lik kısmının sözleşme tarihinde ödendiği, kalanının ise belirlenen iş etaplarının tamamlanmasına göre ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafça, davalının edimlerini gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle güneş enerjisi santrali kurma projesine .... tarafından uygunluk belgesi verilmediği iddiasıyla, işin başında ödenen 8.500,00 TL'nin iadesinin ve uğranılan zararların tazmininin talep edildiği, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, .... Ar-Ge Planlama ve Dış ilişkiler Daire Başkanlığınca dava konusu sözleşmeye konu projeye onay verilmemesinde tarafların sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerine göre, her iki tarafında kusurlu bulunduğu, sözleşme konusu işlerin yerine getirilememesinde her iki tarafın kusurunun kapsam ve oranı dikkate alındığında, davalıya ödenmiş olan 8.500 TL’lik ön ödeme tutarının, davalının yapmış olduğu İşlerin (verdiği hizmetlerin) bedeli olarak davalıda kalması gerektiği, davalının davacıdan geri kalan iş bedeli kısmının ödenmesini talep etme hakkının bulunmadığı; davacının da davalıdan işbu 8.500 TL’lik ön ödeme tutarının iadesini talep etme hakkının bulunmadığı; ayrıca tarafların birbirlerinden herhangi bir tazminat talep etme hakkının da bulunmadığı tespit edilmiş olmakla, davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- Davanın reddine,
2-Karar ve ilam harcı olan 44,40 TL 'nin peşin yatırılan 145,20 TL'den mahsubuna, fazla yatırılan 100,80 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 450 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre takdir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra mahkemece kendiliğinden, davacı tarafından yatırılmış olan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, bu kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/04/2019
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı