T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/339 Esas
KARAR NO: 2019/1257
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 14/11/2019
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 14/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı kooperatifin büyük çarşı grubundan dükkan için ....... çevresi toplu iş yeri yapı kooperatifine 14/08/1994 tarihli olağanüstü genel kurul kararına istinaden üye olduklarını, müvekkillerinin kooperatifin gerek yönetim kurulunun ve gerekçesi kurulun aldığı kararlarla üyelere yüklemiş oldukları tüm mükellefiyetleri yerine getirdiklerini, aidatlarını zamanında ödediklerini ve kooperatif yönetiminin üyelerden istediği tüm sorumluluklarını geciktirmeksizin yerine getirdiklerini, davalı kooperatif yönetim kurulu ihraç kararı gerekçesinde müvekkillerinin 14/08/1994 olağanüstü genel kurulda alınan kararların hukuka aykırı olduğunu ileri sürdüğünü ve bu kararlara dayanarak yapılan üye kaydının da geçersiz olduğunu belirttiğini, yönetim kooperatifi temsil etme hak ve yetkisinin sahip bir kurum olduğunu, genel kurulda kararların ne şekilde ortadan kaldırılacağını bilmesi gerektiğini, adı geçen genel kurulda alınmış olan kararların iptali mahkemece sağlanmadıkça kooperatif genel kurulu dahi bir kararların yokluğuna dair yeni bir karar ittihaz edemeyeceğini, müvekkillerinin kooperatife ait tüm mükellefiyetlerini yerine getirmişken 05/06/2005 tarihli genel kurulda, üyeliklerinin üzerinden 11 yıl geçtikten sonra 28 adet dükkan sahibinin 90.000'er TL daha ödemelerine karar verildiğini, bu kararın haksız olduğu ve genel kurulun almış olduğu bu kararın iptali için İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası ile iptal davası açıldığını, bu davada delilerin toplandığını ve tam karar aşamasında iken Bakırköy de Ticaret Mahkemeleri kurulduğu için dosya Bakırköy Mahkemelerine gönderildiğini, bu davanın Mahkememiz .... esas sayılı dosyasının olduğunu, halen derdest olan bu davanın sonucunu beklemeden ihraç kararı verilmesinin, yönetiminin ne kadar tarafgir hareket ettiğini gösterdiğini, hangi kıstasları uygulayarak müvekkillerini 90.000,00'er TL çıkardıklarını, bu durumun belli olmadığını, müvekkillerinin borçlu olmadığını, borçlu olmadıklarının tespiti zımnında çeşitli mahkemelere menfi tespit davası açtıklarını, bu davaların Mahkememiz ...esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini, kooperatif yönetim kurulunun vermiş olduğu ihraç kararının tamamen hissi nedenlere dayandığını ve müvekkillerinin genel kurul toplantılarında bu kararı alan yönetimi desteklemediği için onların mağdur edilmesi için bu yola başvurduklarını, müvekkillerine bu inşaatlar bittikken ve ilgililerine teslim edildikten sonra bu yerin imarı değiştiğini, emsalin 1 iken 1,5'a yükseldiğini, davalı kooperatifin müvekkillerini haksız olarak ihraç etmek suretiyle kendine rant sağlama amacını güttüğünü, bu haksız kararın iptali için bu davayı açma mecburiyetinde kaldıklarını, açıklanan nedenlerle davalı kooperatifin yönetim kurulunun müvekkillerinin ihracına ilişkin 25/10/2007 tarih ve 62 sayılı kararının iptaline ve müvekkilerinin davalı kooperatife üyeliklerinin devamına, masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kooperatif Yönetim Kurulu'nun davacının 05/06/2005 tarihli genel kurul kararı uyarınca ödemesi gereken meblağı derhal ödemesi için, ana sözleşmeye hükümlerine göre hemen ihtarname keşide etmeyip, hakka rücu eylemesini bekleyerek davacıyı kolladığını, olmayınca, Kanun ve Anasözleşmenin kendisine verdiği görev ve yetki gereği, Kooperatifler Kanunu'nun 27. Anasözleşmenin 14. Maddesi gereği davacılara ihtarname gönderdiğini, Kooperatif Genel Kurulu'nun ve Kooperatifi temsil eden yönetim kurulunun eski ... ada .... (yeni ... ada ....) parsel yakılı arsa üzerine kurulu 28 dükkan sahiplerine karşı herhangi bir düşmanlığı, kini, garezinin olmadığını, 28 dükkan sahipleri davacıların, hukukun gereğine uymak yerine, 1994 yılındaki yönetim kurulunun, genel kurulu bilerek yanıltmak, aldatmak suretiyle aldırığı hukuka aykırı kararlarda diğer ortaklara karşı elde ettiği avantajlı ve imtiyazlı durumu kaybetmek istemediklerinden eldeki davaları açtıklarını, kural olarak iddialarını ispat külfeti davacılara ait olduğunu, davalarını ispat etmeleri gerektiğini, Mahkememiz .... esas sayılı dosyası ile Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyalarının sonucunun beklenilmesine, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini, masraflar ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacılar ...., ...., ..., ... ve ...'un vekili tarafından Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyasında açılan davada; 12/09/2008 tarihli ilk duruşmasında alınan karar gereğince; davanın 5 ayrı kooperatif üyesi tarafından açılmış 5 ayrı ihraç kararının iptali hakkında olduğunda, davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından ve tek maktu harçla davaların birlikte açılıp sonuçlandırılamayacağından, ... tarafından açılan davanın söz dosyada kalmak kaydıyla diğer davacılar ..., ...., .... ve ... tarafından açılan davaların HUMK m.46 vd. hükümleri uyarınca tefrik edilerek ve ayrı ayrı harçlandırılarak yeni esasa kaydedilmesine karar verilmiş, ve iş bu dosyada davacı olan ... tarafından açılan davanın Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyasında esas alarak devam etmiş, daha sonra kapatılan Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyasına aktarılmış, 6545 sayılı Kanunun 45. Maddesiyle değişik 5235 sayılı Kananun 5. Maddesiyle aynı kanuna eklenen geçici 5. Madde uyarınca HSYK'nun 26.08.2014 tarirh 1876 sayılı kararına istinaden Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri sayısının 1- 7 olarak belirlenmesi, bunun dışındaki mahkemelerin 15.09.2014 tarihinden sonra faaliyetlerinin durdurulmasına karar verilmiş olup, HSYK'nun 09.09.2014 tarihli Asliye Ticaret Mahkemelerine ilişkin müsnemir yetkililerin belirlenmesine dair karar uyarınca bu kez Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne mahkememize devredilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Davalı Kooperatifin 05.06.2005 tarihli olağan genel kurul toplantısında, kooperatifin 14.08,1994 tarihli olağanüstü toplantıda alınan hukuka aykırı genel kurul kararına istinaden yapılan 28 dükkanlar için kaydedilen ortaklara özel olarak gündeminin 5 maddesinde; “... ada, .... sayılı parsel de yer alan küçük çarşı grubunu teşkil eden 28 adet dükkan sahibi ortakların kooperatif ortakları aleyhine elde ettikleri rant kadar 90.000,00 TL kooperatife ödeme yapmalarına karar verilmesine karar verilmiştir. Söz konusu Genel kurulda alınan kararlar aleyhine bir kısım ortaklarca İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında birleştirilen iptal davaları açılmıştır. Daha sonra Bakırköy Adliyesi nezdinde de Ticaret Mahkemeleri kurulduğu için dosya Bakırköy Mahkemelerine gönderilmiş, söz konusu dosya Mahkememiz 2008/269 esas sayılı dosyasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiş, söz konusu dosya aşamalarda mahkememizin ...... esas sayılı, daha sonra da ... sayılı esasını almış olup yargılama devam etmektedir.
Davalı Kooperatifin 02.09.2007 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 4. maddesinde; '“14.08.1994 tarihli olağanüstü genel kurul kararının kaldırılmasına, anılan dönem yönetim kurulunun 30.04.1995 tarihli olağan genel kurul toplantısında ve 07.04.1996 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan bilanço kabul ve ibra kararlarının kaldırılmasına, anılan dönemde yönelim kurulu başkan ve üyesi olarak görev yapmış ortakların hukuki ve cezai açıdan sorumlu tutulmalarına, anılan dönem yönetim kurulunun hukuki-maddi sorumluluklarının kapsamının belirlenmesi bakımından üç kişiden oluşacak hesap tetkik komisyonu kurulmasına, komisyona, bundan sonra ilk toplanacak olağan genel kurul toplantısına rapor sunma görev ve yetkisi verilmesine, yönetim kurulunun hukuki-maddi sorumlulukları yönünden raporun görüşüleceği genel kurulda alınacak karar doğrultusunda işlem yapılmasına, aynı konuda gündemin 7. maddesinde; “Genel kurulca, 14.08.1994 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında o tarihteki yöneticilerin aldatması ile alındığı ve iptaline ve kaldırılmasına karar verildiği, 28 adet dükkanlar için ortak yazılan kişilerin, 28 dükkanlar için ortak yazılmalarının dayanağı da böylece ortadan kalktığı gibi, “50 m2 kullanım alanlı projeyi gördüm kabul ediyorum" diye taahhütname imzalamış oldukları vc 125 er m2 dükkan sahibi olmadıklarını bildikleri ve bu nedenle 125 er m2 dükkan sahibi olma iddialarında iyi niyetli olmadıkları kooperatif kayıtları ile de sabit olduğundan, bu kişilerin 28 dükkanlar için ortaklık haklarının hiç doğmadığının, hukuken hiç ortak olmadıklarının ve ortak sayılamayacaklarının tespit ve kabulüne, bu yerler için ortaklık kayıtlarının silinmesine, bu dükkanlar için kooperatif ortağı olmayan bu kişilerin kooperatife yaptıkları sabit olan ödemelerle ilgili olarak, 3996 yılından itibaren dükkanlara fiilen tasarruf etmekte olduklarından öncelikle elde ettikleri maddi menfaati mahkeme eliyle tespit ettirmek kooperatif göz önünde tutularak, dükkanlardan haksız elde ettikleri menfaatin bu kişilerin ödemelerinde mahsup etmek suretiyle kıyasen, anasözleşmemizin ortaklarla hesaplaşmayı düzenleyen maddesine göre hesaplaşması ve ödediklerini iade etmesi, kooperatifimiz alacaklı kaldığı takdirde bakiyeyi tahsil etmek üzere yönetim kuruluna görev ve yetki verilmesine karar verilmiştir.
İş bu dosyamıza konu ve iptali istenen 25/10/2007 tarihli ve 62 sayılı kooperatif yönetim kurulu kararı incelendiğinde;
Yukarıda belirtilen genel kurul kararlarından bahsedildikten sonra,
Genel kurul kararına uymakla yükümlü olanyönetim kurulca, .... ada ... parselde kayıtlı dükkanlar için genel kurulun 14.08.I994 tarihli olağanüstü toplantısında alınan genel kurul kararına istinaden Kooperatifler Kanununun 23. maddesine aykırı olarak ortak yazılanların ünite başına 90.000,00 TL ödemelerine ilişkin tebliğ edilen ihtarnamelere rağmen ödeme yapılmadığı, muhatapların bir kısminin özünde 05.06.2005 tarihli genel kurul kararının iptali talebi anlamına gelen menfi tespit diye açtıkları davalarda yürütmenin durdurulması istekleri de reddedildiğinden, halen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası ile görülmekte olan davada verilecek karara göre davranmak hususu mahfuz kalmak kaydı ile yönelim kurulumuzca ihraç karan verilmek gerektiği,
Genel kurulun 02.09.2007 tarihli olağanüstü toplantısında alınan kararlarına göre ise, .... ada ... parsel için ortak yazılanların, ortaklık kayıtları baştan itibaren geçersiz sayıldığından ortaklık kayıtlarının silinmesi gerekmekte, fakat, anılan genel kurul kararları aleyhine İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin... sayılı dosyası ile iptal (bozma) davası açıldığı, 28 dükkanlar için yazılanların ortaklarının 'ortaklık kayıtları baştan itibaren geçersiz sayılmalarına dair genel kuıul kararı, anasözleşmenin 14. maddesine göre verilen bir ihraç kararı değilse de, ‘ihraç'la benzer sonuçlar doğurduğu, ortaklık kayıtlarının silinmesi ve anasözleşmenin 14/son maddesine göre ortaklık statüsünü sona erdiren kararların iptali için dava açıldığında ortaklık hak ve yükümlülükleri karar kesinleşinceye kadar devam edeceğinden, anılan ve açılabilecek sair bozma davalarının sonucunun beklenmesi gerektiği,
Genel kurulun bu iki kararının, 28 dükkan ortaklarının imtiyazlı statüsüne son verme, ortaklar arasında eşitsizliği giderme, adaleti sağlama amacı güttüğü, bu amacın gereği olarak 28 dükkan ortaklarının genel kurulca belirlenen adaleti ve eşitliği sağlayacak meblağlar ödenmediğinden yasaya aykırı ortak kayıtlarının baştan itibaren geçersiz sayıldığı, her iki genel kurul kararının yürürlükte olduğu, 02.09.2007 tarihli genel kurul kararının öncelikle uygulanacağı, muhalfarz kararın Mahkemece iptali halinde, 05.06.2005 tarihli kararın uygulanacağı, bu durumda anılan davalarda Mahkemelerin karar vermesini beklemek gerekmekle birlikte yönetim kurulumuzca yürürlükte olan ve yürürlüğü durdurulmayan her iki geınel kurul kararlarının diğerinden doğan hak ve borçlara halel gelmemek kaydı ile ayrı ayrı uygulanması gerektiği, kooperatifler kanunu ve anasözleşmemize göre ihraç şartları gerçekleşenler hakkında yasanın ve anasözleşmenin emrettiği kararın verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı belirtilerek
Bu gerekçelerle davacı ve bir kısım ortakların ; tebliğ edilen ihtarnamelere rağmen 05.06.2005 tarihli kararı uyarınca yapılması gereken ödemeyi yasal sürede yapmadığı, yasal şartlar gerçekleşmekle ihracına karar verilmek gerektiği belirtilerek, kooperatifin 02.09.2007 tarihli genel kurul kararı saklı kalmak kaydı ile, yine kooperatifin 02.09.2007 tarihli genel kurul kararından ve devam eden hakları saklı kalmak kaydı ile ortaklıktan, ihracına karar verilmiştir.
Bu tespitlen ışığında 25/10/2007 tarihli ve 62 sayılı kooperatif yönetim kurulu kararının esas dayanağının davalı kooperatifin 02.09.2007 tarihli olağanüstü genel kurul kararında alınan kooperatif üyeliğinden ihraç kararı dayanak gösterilmiştir.
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yukarıda belirtilen genel kurul kararının iptaline ilişkin olduğundan dosyamız açısından bekletici mesele yapılmıştır.
Bekletici mesele yapılan Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası (eski ... esas sayılı dosyası) celbedilmiş, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas ... Karar sayılı ve 26/12/2014 tarihli ilamında; davalı kooperatifin 02/09/2007 tarihli olağanüstü genel kurulunda alınan gündemin 7. maddesindeki 28 adet ortağın üyeliklerinin silinmesi ve kendileri ile mali açıdan hesaplaşılmasına ilişkin alınan kararın geçersizliğinin tespitine, ayrıca asıl davada, aynı genel kurulun gündemin 4. maddesindeki eski yönetimin ibrasının kaldırılmasına ilişkin kararın geçersizliğinin tespitine karar verildiği, kararı aslı ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekilinin temyiz ettiği, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/5447 Esas 2017/1728 Karar sayılı ve 08/06/2017 karar tarihli ilamında; dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delilerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve özellikte temyiz edenin sıfatına göre, asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının yerinde görülmediğinin karar düzeltme yolu açık olmak üzere onanmasına karar verildiği, asıl ve birleşen dava davalısı tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmuş, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2017/2558 esas 2019/874 karar sayılı ve 06/03/2019 karar tarihli ilamında; karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin .... esas sayılı dosyası ( eski Mahkememiz .... esas sayılı dosyası ve en son esasıyla ... esas sayılı dosyası) iş bu dosyamız için bekletici mesele yapılmışsa da; dosyanın incelenmesinde; birleşen dosyalar ile birlikte sonuç taleplerin davalı kooperatifin 5/6/2005 tarihli genel kurulun gündem 3., 4. ve 5. maddelerinin iptali istemine ilişkin olduğu, dava dilekçesinde; gündemin 5. maddesinde gündemde olmadığı hâlde ve nisaba uyulmadan 28 adet dükkân sahibi ortakların şahsî sorumluluklarının ağırlaştırıldığı ve ek ödeme yükümlülüğü getirildiği, dükkânların anahtar teslimi fiyatla ihale edildiği ve satışın kesinleştiğini, o dönemin genel kurullarında bu satışlara karar verildiği ve yapılan ihalelerin onaylandığını, aradan 10 yıl geçtikten sonra kooperatifin bu dükkânlarının tapusunu verme yükümlülüğünü yerine getirmek yerine, neye dayanarak dükkân sahiplerinden para istediğinin belli olmadığı, dolayısıyla bu kararın da iptalinin gerektiği iddiasıyla dava açılmışsa da, söz konusu genel kurulda 28 adet dükkan sahibinin ihracına ilişkin doğrudan verilen bir karar söz konusu olmayıp, esasen dosyamıza konu yönetim kurulu kararında bahsedilmişse, dosyamıza konu iptali talep edilen yönetim kurulu kararının dayanağının 02/09/2007 tarihli genel kurul kararı olduğu ve bu genel kurula karşı açılan davanın Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında görüldüğü davanın kabulüne ilişkin verilen kararın kesinleştiği, bu aşamadan sonra mahkememizin ... esas sayılı dosyasının sonuçlanmasının beklenmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirilmiştir. Davalı kooperatifin 02/09/2007 tarihli olağanüstü genel kurul kararı esas alınarak Kooperatif yönetim kurulu kararı ile davacı dahil bazı kooperatif üyelerini ihracına karar verilmiştir. Anılan genel kurul kararı mahkeme kararı ile iptal edilmiş olup mahkeme kararı kesinleşmiştir. Bu durumda yönetim kurulu kararının da haksız olduğu ve davalının ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının iptali gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne, davacının kooperatif üyeliğinin devamına ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın kabulü ile Davalı .... Kooperatifi yönetim kurulunun 25/10/2007 tarihli ve 62 sayılı kararının davacılar yönünden iptaline, davacıların davalı kooperatifi üyeliklerinin devamına,
1-Alınması gereken 44,40-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 14,00-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 30,40-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 28,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 78,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/11/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır