T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/584
KARAR NO: 2018/1025
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 21/11/2018
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/11/2018
DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 16/06/2013 günü saat 23:35 sıralarında sürücü ... ya da ... idaresindeki ... plakalı aracı ile Eski Edirne Asfaltı üzerinden Arnavut istikametine seyir ederken Sincanlar mevkiine geldiğinden aracının hakimiyetini kaybederek orta refüjü aşıp karşı şeride geçerek maktul .... ve ....'un ölümüne, ... ve ...'un yaralanmasına neden olduğunu, tarfik kazası tespit tutanağında ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı bu trafik kazasında, ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/G kuralını ihtal ettiğini ve diğer sürücülerin kusurlu olmadığının belirtildiğini, soruşturmasının Küçükçekmece C. Savcılığı'nın .... soruşturma numaralı dosyasının halen devam etmekte olduğunu, daha sonra şüpheli ...'in tutuklama istemiyle mahkemeye sevk edildiğini, K.Çekmece .... Sulh Ceza Mahkemesinin 17/06/2013 tarihli .... numaralı sorgusunda ...'in aracı kendisinin değil, araçta bulunan bacanağı ...'nin kullandığını, ....'ın ehliyetinin olmadığını düşünerek suçu üzerine aldığını beyan ettiğini, bu hususun tanıklar ile doğrulandığını, ...'in tahliye edildiğini, dava davalı ... ilk ifadesinde ... plakalı aracı ... kullanıdığını beyan etttiğini ancak .... tutuklanınca kendisinin kullandığını bildirdiğini, .... tahliye olduğunu ve kendisi de kaza nedeniyle oluşan kırıklarını mazeret olarak gösterip tutuklanmaktan kurtulduğunu, iyileşince çağrılara uymadığından hakkında yakalama kararı çıkartılmış olup, halen yakalanamadığını, anne ve babaları ile kardeşini kaybeden bizzat kendileri de ciddi bir şekilde yaralanan küçük davacılar .... ve .... ile çocuklarını kaybeden davacılar ... ve ...'un 6100 sayılı Yasa'nın 107. Maddesi uyarınca toplanacak delillere göre destekten yoksun kalma tazminat tutarları belirlenerek kişi başına 2.500'er liradan toplam 10.000,00-TL maddi tazminatın davalı araç sahibi ve sürücüsünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi, davalı sigortacı yönünden sigorta poliçesindeki limit dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile sorumluluğun derecesine ve manevi zararın ağırlığına göre davacı ... yönünden 150.000,00-TL, davacı ... yönünden 150.000,00-TL, ... yönünden 100.000,00-TL, ... yönünden 100.000,00-TL, ... yönünden 100.000,00-TL, ... yönünden 100.000,00-TL, ... yönünden 75.000,00-TL, ... yönünden 75.000,00-TL, ... yönünden 75.000,00-TL, ... yönünden 75.000,00-TL olmak üzere toplam 1.000.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte araç sahibi ve sürücü olan davalılardan tahsiline, araç sahibi davalı ...'a ait .... plakalı .... aracı ile diğer davalı gerçek kişilerin taşınmaz malları ve 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ....Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının dayandığı ve dosyaya giren tüm yazılı delil, dosya, belge örneklerinin kendilerine tebliğ edilmesini, aksi halde dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, esasa ilişkin olarak davacılara yapılan ödeme ile müvekkilinin borçtan ve yükümlülükten kurtulduğunu, davacılar tarafından işbu davaya konu edilen taleplerine ilişkin olarak Bakırköy ... İcra müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası ile açılan ilamsız icra takibinde müvekkilinin davacılara 115.253,22-TL ödeme yaptıklarını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin mevcut ise poliçedeki teminat limitleri ve müvekkili nezdindeki sigortalı bulunan .... plakalı aracın kusur oranı ile sınırlı sorumlu olduğunu, davacıların destekten yoksun kalma zararlarının yapılacak aktüerya incelemesi sonucu tespit edilebileceğini, davaya kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacılara bu olay sonucu Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan tahsisat ve ödemelerinin araştırılmasını talep ettiklerini, aynı kazaya ilişkin İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası ile açılmış olan dava ile tazminat talebinin mevcut olduğunu, müvekkilinin olay ve kişi başına sorumluluk limitleri çerçevesinde sorumluluğunun söz konusu olabileceğini, bu nedenle davaların birleştirilmesi gerektiğini, davanın usul ve esasa ilişkin olarak sunulan gerekçeleri ile reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; verilen cevaplar hukuki olmaktan uzak suçlayıcı cümlelerin içerdiğini, kabulünün mümkün olmadığını, olayın müvekkilinin 16/06/2013 tarihinde .... plaka sayılı aracı ile Eski Edirne Asfaltı Sincanlar mevkiinde seyir halindeyken yolda gördüğü cisme çarpmamak için manevra yaptığını ve sonrasında direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı yola geçtiğini, karşı yönde gelen ... plaka sayılı aracın kendisine çarptığını ve bu şekilde meydana gelen kazada .... ile müvekkilinin baldızı ....'in hayatını kaybettiğini, müvekkilinin eşi, oğlu, kızı ve diğer birkaç kişinin daha yaralandığını, kazada müvekkilinin ağır yaralandığını, aylarca yoğun bakımda kaldığını ve defalarca ameliyet olduğunu, tedavisinin halen devam ettiğini, görev yönünden davanın reddini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine karar verilseni,i yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'in usulüne uygun meşruhatlı tebligata rağmen davaya cevap vermedikleri, davalı .... vekilinin mahkememize ibraz etmiş olduğu 11/02/2015 tarihli beyan dilekçesinde müvekkilinin araç sürücü olmadığını, kazada hukuki ve cezai sorumluluğunun bulunmadığını, davanın husumet sebebi ile reddine karar verilmesini, dava masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının onaylı bir sureti celbedilmiş olup, incelenmesinde; davacı takip alacaklı ...'un davalı takip borçlusu ....Sigorta'ya karşı 95.631,00-TL asıl alacak 6.762,57-TL geçmiş gün faizi olmak üzere 102.393,57-TL bedelli takip başlatıldığını, takip borçlusuna ödeme emrinin tebliğ edildiği, süresi içerisinde takip borçlusu tarafından 115.253,22-TL ödeme yapıldığı anlaşıldı.
Bakirköy ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının onaylı bir sureti celbedilmiştir.
Tarafların sosyal ekonomik durumlarının tespiti için adreslerinin bağlı olduğu emniyet müdürlüklerine müzekkere yazılmasına karar verilmekle, Zile Kaymakanlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 16/06/2014 tarihli ve ....sayılı yazısında ilgili evrakın Zile İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne gönderildiğini, Jandarma Genel Komutanlığı Kazan İlçe Jandarma Komutanlığı'nın 19/06/2014 tarihli ve ...Muh. Sayılı yazısı ile ... hakkında tanzim edilen tutanağının ilişikte gönderildiğini, Zile İlçe Jandarma Komutanlığı'nın 25/06/2014 tarihli ve .... Muh. Sayılı yazısı ekinde ..., ..., ... ve ...'a ait tutanaklarının yazı ilişiğinde gönderildiğini, Sultangazi İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 16/07/2014 tarihli ve ....sayılı yazısı ekinde ..., ... ve ... hakkındaki tutanağın ekte gönderildiğini, Arnavutköy İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 09/09/2014 tarihli ve ...sayılı yazı cevabında ..., ... ve ...'a ait tutanağın ekte gönderildiğini bildirilmiştir.
Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak kaza tarihi itibariyle mevcut olan sigorta poliçesini, kazaya ilişkin dosyaya yapılan ödemelere ilişkin kayıt ve belgelerin onaylı suretinin mahkememize gönderilmesi istenilmekle, ... Sigorta'nın 23/06/2014 tarih .... sayılı yazısında kayıtlarının araştırıldığını, 16/06/2013 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili 20/09/2013 tarihinde davacıların vekili olan Av. ...'ın başvurusu üzerine vefat eden .... adına .... vefat eden .... adına .... ve vefat eden... adına,.... numaralı hasar dosyasının açıldığını, 18/04/2014 tarihinde ödeme emrinin geldiğini, 115.253,22-TL tazminatın ödendiğini,, ödemenin yapıldığına dair dekont ve .... numaralı poliçenin yazı ekinde mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu'na müzekkere yazılarak dava konusu kaza nedeniyle müteveffa ....'un ölümü sonucu davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı, maaş bağlanıp bağlanmadığının tespiti ile varsa tüm ödeme belgelerinin ve maaş belgelerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi'nin .... sayılı yazısında mahkememizce yazılan müzekkerenin Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne gönderildiğini, Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün .... sayılı ve 01/07/2018 tarihli yazısında kurumun sigortalılarından iken 16/03/2013 tarihinde vefat eden .... sigorta sicil numaralı ....'un hak sahiplerine Gaziosmanpaşa Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü'nce 5510 sayılı Kanunun 32. maddesine göre 01/07/2013 tarihinden litibaren .... tahsis numarası ile ölüm aylığının bağlandığını, hak sahiplerinin davalı ...'a karşı rucaya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun sorulduğunu, sigortalının ölümünün 3. bir kişi kastı sonucu olduğunun tespit edilmesi halinde kuruma rucu hakkının doğacağı hususunda bilgi verildiği anlaşıldı.
İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporları ile kesinleşme şerhi içerir gerekçeli karar örneğinin mahkememize gönderilmesi istenilmekle, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2015 tarihli ve .... esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği ve yazı ekinde bilirkişi raporları ile gerekçeli karar evrakının bir sureti mahkememize gönderilmiştir.
Dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek dava konusu kaza nedeniyle tarafların kusur durumlarının tespiti hususunda rapor tanzimine gidilmiş olup, İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'nin 03/06/2016 tarihli ve ....sayılı raporunda özetle; davalı ...'nin %100 oranında kusurlu olduğunu, müteveffa ....'un kusursuz olduğunun kanaatine varıldığını beyan etmişlerdir.
Dosyanın aktüerya bilirkişisi ile sigorta hukuk bilirkişisine tevdi edilerek dava konusu kaza nedeniyle davacıların talep edebileceği tazminat miktarının tespiti hususunda rapor tanzimine gidilmiş, bilirkişi heyeti 10/04/2017 tarihinde ibraz etmiş olduğu raporunda özetle; hukuki durumun ve delillerin takdiri mahkemeye ait olmak üzere 16/06/2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ....'un ....ve....un geride kalan davacı hak sahipleri ile davalılar arasındaki uyuşmazlık noktaları yönünden müteveffa ....'un desteğinden yoksun kalan davacılar yönünden davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 41.652,61-TL olduğunu, davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 10.533,73-TL olduğunu, davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 30.527,62-TL olduğunu, davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 22.903,12-TL olduğunu, müteveffa ....'un desteğinden yoksun kalan davacılar yönünden davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 80.815,36-TL olduğunu ve bu tutarın 54.104,90-TL'sini davalı sigorta şirketinden bakiye 22.710,46-TL'sını diğer davalılardan talep edebileceğini, davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 93.575,06-TL olduğunu ve bu tutarın 67.278,91-TL'sini davalı sigorta şirketinden bakiye 26.296,15-TL'sini diğer davalılardan talep edebileceğini, Davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zarının 61.329,38-TL olduğunu ve bu tutarın 44.094,80-TL'sini davalı sigorta şirketinden bakiye 17.234,58-TL'sini diğer davalılardan talep edebileceğini, davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 24.970,71-TL olduğunu ve bu tutarın 17.953,53-TL'sini davalı sigorta şirketinden bakiye 7.017,18-TL'sini diğer davalılardan talep edebileceğini, davacı ... ve ...'un maddi zararları için, davalı sigorta kuruluşu yönünden temerrüt başlangıç tarihinin ödeme tarihi olan 24/04/2014 tarihi olduğunu, sigorta kuruluşu dışındaki diğer davalılar yönünden ise temerrüt başlangıç tarihi haksız fiilin başlangıcı olan 16/06/2013 kaza tarihi olduğunu, ..., ..., ... ve ...'ın maddi zararları için temerrüt başlangıç tarihinin davalı sigorta kuruluşu yönünden dava tarihi olan 26/05/2014 tarihi olduğunu, sigorta kuruluşu dışındaki diğer davalılar yönünden ise temerrüt başlangıç tarihinin haksız fiilin başlangıcı olan 16/06/2013 kaza tarihi olduğunu, işleyecek faizin yasal faiz olduğunu, davalı ..., trafik kazası sonrasında alınan ifadesinde sigortalı aracı kendisinin kullandığı belirtmekte ise de tutuklanınca bu defe gerçek sürücünün kendisinin olmadığını, davalı ...'nin gerçek sürücü olduğunu, ATK kusur raporunda da sürücünün ...'nin olduğu kabulüyle değerlendirme yapıldığını, Davalı ... somut olayda sorumlu olmadığını beyan etmişlerdir.
Dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile davalı tarafın rapora yönelik itirazlarını irdeleyecek şekilde ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 26/12/2017 havale tarihli raporunda özetle; hukuki durumun ve delillerin takdiri mahkemeye ait olmak üzere 16/06/2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ....'un .... ve ....'un geride kalan davacı hak sahipleri ile davalılar arasındaki uyuşmazlık noktaları yönünden müteveffa ....'un desteğinden yoksun kalan davacılar yönünden davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 43.394,86-TL olduğunu, davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 10.078,88-TL olduğunu, davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 33.736,88-TL olduğunu, davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 6.595,16-TL olduğunu, müteveffa ....'un desteğinden yoksun kalan davacılar yönünden davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 78.046,43-TL olduğunu ve bu tutarın 56.973,87-TL'sini davalı sigorta şirketinden bakiye 21.072,56-TL'sını diğer davalılardan talep edebileceğini, davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 93.575,06-TL olduğunu ve bu tutarın 68.309,77-TL'sini davalı sigorta şirketinden bakiye 25.265,29-TL'sini diğer davalılardan talep edebileceğini, davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zarının 61.329,38-TL olduğunu ve bu tutarın 44.770,43-TL'sini davalı sigorta şirketinden bakiye 16.558,95-TL'sini diğer davalılardan talep edebileceğini, davacı ...'un nihai ve gerçek maddi zararının 23.805,58-TL olduğunu ve bu tutarın 17.378,07-TL'sini davalı sigorta şirketinden bakiye 6.427,51-TL'sini diğer davalılardan talep edebileceğini, davacı ... ve ...'un maddi zararları için, davalı sigorta kuruluşu yönünden temerrüt başlangıç tarihinin ödeme tarihi olan 24/04/2014 tarihi olduğunu, sigorta kuruluşu dışındaki diğer davalılar yönünden ise temerrüt başlangıç tarihi haksız fiilin başlangıcı olan 16/06/2013 kaza tarihi olduğunu, ..., ..., ... ve ...'ın maddi zararları için temerrüt başlangıç tarihinin davalı sigorta kuruluşu yönünden dava tarihi olan 26/05/2014 tarihi olduğunu, sigorta kuruluşu dışındaki diğer davalılar yönünden ise temerrüt başlangıç tarihinin haksız fiilin başlangıcı olan 16/06/2013 kaza tarihi olduğunu, işleyecek faizin yasal faiz olduğunu, davalı beyan etmişlerdir.
Sultangazi İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılarak ...'ın sosyal ekonomik durumunun tespiti ile ilgili tutanak ve evrakların mahkememize gönderilmesi istenilmekle, Sultangazi İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 05/10/2018 tarihli ve .... sayılı yazısı ekinde tutanağın gönderildiğini bildirilmiştir.
Davacılar vekilinin 31/05/2018 tarihli dilekçesi ile davanın maddi tazminat açısından 10.000-TL'den 350.562,23-TL'ye ıslahı ettiklerini, davanın kabulü ile kaza tarihinden itibaren işleyecek maddi tazminat taleplerinin ile 1.000,000-TL manevi tazminat taleplerinin davalılardan alınarak müvekkillerine verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, ölüm ve cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı taraf, maddi ve manevi tazminat talebini, araç maliki ..., sigorta şirketi ile aracın kimin tarafından kullanıldığının belirli olmadığından bahisle ... ve ...'ye birlikte yöneltmiş ise de olaya ilişkin ceza dosyasının tetkikinde, aracın ... tarafından kullanılmakta olduğu tespit edilmiş olmakla bu davalıya karşı açılan maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Davanın açılış tarihi itibariyle aracın kimin tarafından kullanıldığı hususunun sabit olmadığı, gerek ...'in gerekse tanıkların ilk aşamada aracın ... tarafından kullanıldığı yönündeki beyanları nazara alındığında dava tarihi itibariyle davanın ....'e yöneltilmesinin davacı bakımından kabul edilebilir bir duruma dayandığı, davanın reddi gerekmekle birlikte davanın kendisine yöneltilmesinin davalı ...'in kendi kusuruna dayandığı ve lehine vekalet ücreti takdirinin hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmekle bu davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde davacılar ... ve....ile, .... ve .... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur. Davacı vekilinin dava dilekçesinde bu davacılar dışındaki davacılar yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebi olmadığı halde bilirkişi raporunda davacılar .... ve .... yönünden de tazminat hesaplaması yaptığı ve davacı vekilinin ıslah dilekçesinde bu davacılar için de tazminat talebinde bulunduğu görülmüştür.
Kavram olarak; taraflardan birinin yapmış olduğu usul işleminin tamamen veya kısmen düzeltilmesine ıslah denir (HUMK m.83, HMK m.176) (Kuru, B., Hukuk Muhakemeleri Usulü, B.6.C.IV, İstanbul 2001, s.3965 )
Eş söyleyişle ıslah, iyiniyetli tarafın davayı açtıktan veya kendisine karşı bir dava açıldıktan sonra öğrendiği olgularla ilgili yanlışlıklarını düzeltmesine, eksiklikleri tamamlamasına, bu çerçevede yeni deliller sunabilmesine olanak sağlayan bir kurumdur. (YİBK’nin 04.02.1948 gün, 1944/10 E.-1948/3 K., HGK’nın 16.03.2005 gün, 2005/13-97 E.-2005/150 K. s. İlamları)
Islahın temel amacı, dava değiştirme yasağını, hasmın rızasını almaya gerek duymadan aşmak; böylece yeniden dava açma yükünden kurtularak, davaya getirilmesi unutulan vakıaları davaya dahil etmek, dava sebebini değiştirmek ya da ibraz ile ikame edilmesi ihmal edilen delilleri davada ileri sürme olanağını tarafa sağlamaktır. (Tutumlu, M.A., Kuram ve Uygulama Işığında Medeni Usul Hukukunda Islah, 2010, s.17)Uygulamada gözetilmesi gereken ve yukarıda izah edilen denge olgusu, bazı hallerde ıslah yoluna başvurulmasına engel oluşturur. İstem sonucu, dava konusunu belirleyen tek ve asıl ögedir. Öğretide istem sonucu, mahkemeden istenilen şey olup davanın mevzuunu teşkil eder (Postacıoğlu, İ. E., Medeni Usul Hukuku Dersleri, 6.Bası, İstanbul 1975) ve mahkemenin davayı kabul etmesi halinde kararında neyi hüküm altına alacağı hususunun açıkça beyan edilmesi keyfiyeti olarak anlaşılmaktadır.(Bilge N./Önen E., Medeni Yargılama Hukuku Dersleri, 3. Baskı, Ankara 1978)
Dava konusunun ne olduğu istem sonucu ile belirleneceğine göre, istem konusu ile dava sonucu iddianın ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı ve bu nedenle de ıslah kurumu açısından bir özdeşlik göstermektedir. (Yılmaz, E., Medeni Yargılama Hukukunda Islah, Değiştirilmiş 2. Bası, Ankara-2010, s.190) Dava konusunda yapılacak değişiklik, iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı kapsamında kalmakla birlikte, ıslah yolunun işletilmesi ile sağlanabilmektedir. Bu halde dava konusunun veya istem sonucunun değiştirilmesi yönünde yapılabilecek değişiklik tamamen ıslah veya kısmen ıslah şeklinde gerçekleşebilir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun davanın tamamen ıslahını düzenleyen 180. maddesinde “Davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren taraf, bu bildirimden itibaren bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi vermek zorundadır. Aksi hâlde, ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir.” şeklinde düzenleme mevcut iken kısmen ıslah 181. maddede kısmen ıslaha başvuran tarafa, ıslah ettiği usul işlemini yapması için bir haftalık süre verileceği, bu süre içinde ıslah edilen işlem yapılmazsa, ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edileceği kabul edilmiştir.Tamamen ıslahta dava sebebi veya istem konusu tümüyle değiştirilmektedir. Böylece dava dilekçesindeki talepler artık hükme konu olamaz. Kısmen ıslahta ise önceden yapılan usuli bir işlemin düzeltilmesi, örneğin talep sonucunun arttırılması söz konusu olur. Uygulamada, istem sonucuna ilişkin fazlaya dair haklarını saklı tutan davacının dava değerini ıslah yolu ile arttırabileceği tartışmasız kabul edilmektedir. Bununla birlikte başından beri dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu edilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır. (HGK’nın 29.06.2011 gün, 2011/1-364 E.-2011/453 K., 15.06.2016 gün, 2014/4-1193 E.-2016/800 sayılı İlâmları) Tüm bu açıklamalar ışığında davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde yer almayan .... ve .... yönünden destekten yoksun kalma talebinin ıslah dilekçesi ile istenemeyeceği anlaşılmakla davacılar .... ve .... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. (Yargıtay HGK, 15/02/2017 tarih, 2015/7-917 Esas, 2017/265 karar sayılı ilamı da bu yöndedir)
Davaya konu olay 16/06/2013 tarihinde meydana gelmiş ve ...., .... ve ....'un ölümüne, ....ve ....'nun ise yaralanmasına sebebiyet vermiştir. Müteveffa ...., davacılar .... ve .... babaları, .... anneleri ve .... ise kızkardeşleridir. Yine ...., ... ve ...'un oğlu, ...'un ağabeyi, ...., .... ve ...'ın kızı, ..., .... ve ...'ın kardeşidir. ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim olunan rapor ile .... plakalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan ve itibar olunan aktüerya bilirkişi raporu ile sigora tarafından yapılan ödemelerin güncelleştirilmiş şekliyle indirimi neticesinde davacılar tarafından talep edilebilecek tazminat tutarları tespit edilmiştir. Tanzim olunan bilirkişi raporu ile davacı ...’nin ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 43.394,86 TL, ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 78.046,43 TL olmak üzere toplam 121.441,29 TL, Davacı ...’in ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 10.078,88 TL, ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 23.805,58 TL olmak üzere toplam 33.884,46 TL, Davacı ...’nın ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 61.329,38 TL, Davacı ...’nın ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 93.575,06 TL destekten yoksun kalma tazminatı talebinin bulunduğu tespit edilmiştir. Haksız fiil sorumluluğu nedeniyle sigorta şirketi dışındaki davalılar olay tarihinden itibaren yasal faizle yükümlüdür. Davalı sigorta kuruluşuna tazminat ödemesi yapılmasına dair ihtarata ilişkin dosyada belge bulunmamaktadır. Bununla birlikte, davalı sigorta kuruluşu yönünden davacı ... ve .... maddi zararları için temerrüt başlangıç tarihi ödeme tarihi olan 24/04/2014 tarihi, davacılar .... ve .... yönünden ödeme belgesi ya da ihtarat bulunmadığından temerrüt tarihi dava tarihidir. Bu sebeplerle Davacı ...’nin ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 43.394,86 TL, ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 78.046,43 TL olmak üzere toplam 121.441,29 TL’nin davalılar ....yönünden temerrüt tarihi olan 24/04/2014, ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde sorumluluğu nedeniyle bu miktarın 100.368,73 TL’sinden sorumluluğuna, .... yönünden karar verilen miktarın 21.072,56 TL’si yönünden sorumlu olmadığına, davacı ...’in ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 10.078,88 TL, ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 23.805,58 TL olmak üzere toplam 33.884,46 TL’nin davalılar ....Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 24/04/2014, ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde sorumluluğu nedeniyle bu miktarın 27.456,95 TL’sinden sorumluluğuna, .... yönünden karar verilen miktarın 6.427,51 TL’si yönünden sorumlu olmadığına, davacı ...’nın ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 61.329,38 TL’nin davalılar .... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 24/04/2014, ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde sorumluluğu nedeniyle bu miktarın 44.770,43 TL’sinden sorumluluğuna, bu miktarın 6.427,51 TL’si yönünden sorumlu olmadığına, davacı ...’nın ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 93.575,06 TL’nin davalılar .... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 24/04/2014, ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde sorumluluğu nedeniyle bu miktarın 68.309,77 TL’sinden sorumluluğuna, bu miktarın 25.265,29 TL’si yönünden sorumlu olmadığına karar verilmiştir.
Müteveffa .... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunulmuş ise de, kardeşlerin birbirine kural olarak bakım görevi olmamasına, davacı kardeş yönünden eylemli ve düzenli olarak yardım etme ispat edilmediğinden kardeş ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebi reddedilmiştir.
Davacılar tarafından manevi tazminat talep edilmiş olup, olayın oluş şekli, tarafların kusur durumu, sosyal ve ekonomik durumları, müteveffaya yakınlık derecesi ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek müteveffa .... yönünden davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000 TL, davacı ... için 10.000 TL, davacı ... için 10.000 TL, davacı ... için 7000 TL olmak üzere toplam 87.000 TL manevi tazminatın davalılar .... ve ....’den olay tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, müteveffa .... yönünden davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000 TL, davacı ... için 10.000 TL, davacı ... için 10.000 TL, davacılar ...., .... ve ... için 6.000’er TL olmak üzere toplam 98.000 TL manevi tazminatın davalılar .... ve ....’den olay tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, müteveffa .... yönünden davacılar ... ve .... için 15.000’er TL, davacılar .... ve ... için 6000’er TL olmak üzere toplam 42.000 TL manevi tazminatın davalılar .... ve ....’den olay tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.
Borçlar Kanunu’nun 47. maddesinde açıkça “…yahut adam öldüğü takdirde ölünün ailesine manevi zarar namıyla adalete muvafık tazminat verilmesine karar verilebilir” denilmektedir. Uygulama ve bilimsel görüşlerde aile sözünün yakınları şeklinde anlaşılması gerektiği kabul edilmekteyse de bir kimsenin ölenin yakını sayılabilmesi için, ölen ile eylemli aile ve sevgi bağlarının varlığı gereklidir. Burada önemli olan, aile hukuku çevresinde yakınlık değil, duygusal yakınlıktır, bu yüzden manevi tazminata hükmetmek için murisle çok yakın ve içtenlik taşıyan duygusal bir bağlılığın varlığı aranmalıdır. Davacı tarafça manevi bağ ortaya konmaksızın yeğen, teyze, damat, baldız v.s. şeklinde belirlemelerle manevi tazminata hükmedilmesi mümkün bulunmadığından müteveffa .... yönünden davacılar ..., ....,..., .... ve ...’ın, müteveffa ... yönünden davacılar ...., .... ve ...’un manevi tazminat taleplerinin, müteveffa .... yönünden davacılar ...., ...., ..., ...., ... ve ...’ın manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
MADDİ TAZMİNAT TALEBİNİN KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
1-Davacıların davalı ...’e karşı maddi ve manevi tazminat taleplerinin REDDİNE,
2-Davacılar .... ve .... yönünden dava dilekçesinde destekten yoksun kalma tazminat talebi bulunmadığı anlaşılmakla ıslah dilekçesiyle dile getirilen talebin REDDİNE,
3-Davacı ...’nin ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 43.394,86 TL, ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 78.046,43 TL olmak üzere toplam 121.441,29 TL’nin davalılar ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 24/04/2014, ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde sorumluluğu nedeniyle bu miktarın 100.368,73 TL’sinden sorumluluğuna, .... yönünden karar verilen miktarın 21.072,56 TL’si yönünden sorumlu olmadığına,
4-Davacı ...’in ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 10.078,88 TL, ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 23.805,58 TL olmak üzere toplam 33.884,46 TL’nin davalılar .... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 24/04/2014, ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde sorumluluğu nedeniyle bu miktarın 27.456,95 TL’sinden sorumluluğuna, .... yönünden karar verilen miktarın 6.427,51 TL’si yönünden sorumlu olmadığına,
5-Davacı ...’nın ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 61.329,38 TL’nin davalılar .... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 24/04/2014, ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde sorumluluğu nedeniyle bu miktarın 44.770,43 TL’sinden sorumluluğuna, bu miktarın 6.427,51 TL’si yönünden sorumlu olmadığına,
6-Davacı ...’nın ....’dan kaynaklanan talebi bakımından 93.575,06 TL’nin davalılar .... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 24/04/2014, ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde sorumluluğu nedeniyle bu miktarın 68.309,77 TL’sinden sorumluluğuna, bu miktarın 25.265,29 TL’si yönünden sorumlu olmadığına,
DAVACILARIN MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNİN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE ;
1-Müteveffa .... yönünden davacıların manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000 TL, davacı ... için 10.000 TL, davacı ... için 10.000 TL, davacı ... için 7000 TL olmak üzere toplam 87.000 TL manevi tazminatın davalılar .... ve ....’den olay tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
2-Müteveffa .... yönünden davacılar ...., ....,...., ...ve ...’ın manevi tazminat taleplerinin REDDİNE,
3-Müteveffa .... yönünden davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000 TL, davacı ... için 10.000 TL, davacı ... için 10.000 TL, davacılar ...., ....ve ... için 6.000’er TL olmak üzere toplam 98.000 TL manevi tazminatın davalılar .... ve ....’den olay tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
4-Müteveffa .... yönünden davacılar ...., ... ve ...’un manevi tazminat taleplerinin REDDİNE,
5-Müteveffa .... yönünden davacılar Sinem ve Mine için 15.000’er TL, davacılar .... ve .... için 6000’er TL olmak üzere toplam 42.000 TL manevi tazminatın davalılar .... ve ....’den olay tarihi olan 16/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
6-Müteveffa ... yönünden davacılar ...., ...., ..., ...., ....ve ...’ın manevi tazminat taleplerinin REDDİNE,
Davacıların maddi tazminat talebi bakımından;
1-Alınması gereken 23.946,91-TL harçtan peşin alınan 3.449,70-TL harç ile ıslah harcı 1.163,19-TL harcın mahsubu ile 19.334,02-TL eksik harcın davalılar ..., .... ve ...'dan(19.334,02-TL harcın 13.286,34-TL'lik kısımndan davalılar ..., .... ve ...'ın sorumlu tutulmasına, bakiye 6.047,68-TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'ın sorumlu tutulmasına)müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davacı tarafça sarf edilen 25,20-TL başvurma harcı, 3.449,70-TL peşin harç ile 1.163,19-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.638,09-TL'nin davalılar ..., .... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak (4.638,09-TL nin 3.187,29 TL lik kısmından davalılar ..., .... ve ...'ın sorumlu tutulmasına, bakiye 1.450,80 TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'ın sorumlu tutulmasına)davacılar ...., ...., ... ve ....'ya verilmesine,
3-Davacılardan ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı yararına takdir edilen 12465,30 TL vekalet ücretinin davalılardan ..., .... ve ...'dan(12.465,30-TL vekalet ücretinin, 10779,50 TL lik kısmından davalılar ..., .... ve ...'ın sorumlu tutulmasına, bakiye 1688,80-TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'ın sorumlu tutulmasına) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılardan .... verilmesine,
4-Davacılardan .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı yararına takdir edilen 4.066,14 TL vekalet ücretinin davalılardan ..., .... ve ...'dan(4066,14-TL vekalet ücretinin, 3.294,83 TL lik kısmından davalılar ..., .... ve ...'ın sorumlu tutulmasına, bakiye 771,25-TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'ın sorumlu tutulmasına) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılardan .... verilmesine,
5-Davacılardan .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı yararına takdir edilen 7.096,23 TL vekalet ücretinin davalılardan ..., .... ve ...'dan(7.096,23-TL vekalet ücretinin, 5.274,75 TL lik kısmından davalılar ..., .... ve ...'ın sorumlu tutulmasına, bakiye 1.821,48-TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'ın sorumlu tutulmasına) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılardan ....'ya verilmesine,
6-Davacılardan .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı yararına takdir edilen 10.236,00 TL vekalet ücretinin davalılardan ..., .... ve ...'dan(10.236,00-TL vekalet ücretinin, 7.864,07 TL lik kısmından davalılar ..., .... ve ...'ın sorumlu tutulmasına, bakiye 2.971,93-TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'ın sorumlu tutulmasına) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılardan ....'ya verilmesine,
7-Davacılar ..., .... ve .... tarafından sarf edilen tebligat posta masrafı, bilirkişi sarf gideri olmak üzere toplam 1.903,00 TL yargılama giderinin davalılar ..., .... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak (1903,00-TL nin 1307,74 TL lik kısmından davalılar ..., ....ve ...'ın sorumlu tutulmasına, bakiye 595,26TL'lik kısmından davalılar ... ve ...'ın sorumlu tutulmasına)davacılar ...., .... ve ....'ya verilmesine,
8- Davacılar ... ve ... yönünden reddedilen maddi tazminat talebi nedeniyle 2180,00 TL vekalet ücretinin bu davacılardan alınarak davalılar .... ve .... vekiline verilmesine,
9- Davacı ... yönünden reddedilen maddi tazminat nedeniyle vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
10-Davalılardan .... Sigorta şirketi tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin yine bu davalı üzerinde bırakılmasına,
Davacıların manevi tazminat talebi bakımından;
1-Alınması gereken 12.637,35 TL harcın davalılardan davalılar .... ve ....’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Davacılardan .... ve .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden her bir davacı yönünden 8600'er TL vekalet ücretinin davalılar .... ve ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine,
3-Davacılar ...., ...., ...., ...., ...., ...., ...r kendisini vekille temsil ettiklerinden her bir davacı yönünden 2180,00'er TLvekalet ücretinin davalılar .... ve ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine,
4- Davacılar .... ve .... tarafından açılan manevi tazminat talebine yönelik olarak davalılar .... ve .... kendilerini vekille temsil ettiklerinden 8600 TL vekalet ücretinin davacılar .... ve ...'den alınarak davalılar .... ve ....'e verilmesine,
5- Davacılar ...., ....,..., ...., ...., ...., ..., .... tarafından açılan manevi tazminat talebine yönelik olarak davalılar .... ve .... kendilerini vekille temsil ettiklerinden 2180,00 TL vekalet ücretinin davacılar ...., ....,...., ...., ...., ...., ..., ....'dan alınarak davalılar .... ve ....'e verilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalılar .... ve .... vekillerinin yüzüne karşı diğerlerinin yokluğunda, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 21/11/2018
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır